O Βρετανός πρώην πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ ενδέχεται να αναλάβει ρόλο-κλειδί στη μεταπολεμική διακυβέρνηση της Λωρίδας της Γάζας, βάσει του ειρηνευτικού σχεδίου που έχει εκπονήσει η κυβέρνηση Τραμπ, όπως μεταδίδουν οι Financial Times, επικαλούμενοι πηγές που έχουν ενημερωθεί για το σχέδιο.
Το πρακτορείο ειδήσεων Reuters υπογραμμίζει πως δεν είναι σε θέση να επαληθεύσει το ρεπορτάζ των Financial Times, ωστόσο αντίστοιχες πληροφορίες διακινoύνται από ισραηλινά ΜΜΕ.
Ο Τόνι Μπλερ έχει προταθεί για την προεδρία ενός εποπτικού συμβουλίου, με την ονομασία «Διεθνής Μεταβατική Αρχή της Γάζας» (Gita), αναφέρει το δημοσίευμα.
Στα τέλη Αυγούστου, ο Βρετανός πρώην πρωθυπουργός είχε συμμετάσχει σε συνάντηση της οποίας προήδρευσε ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με αντικείμενο τον πόλεμο στη Λωρίδα της Γάζας και τα μεταπολεμικά σχέδια για τον παλαιστινιακό θύλακα. Οι Financial Times ανέφεραν τον Ιούλιο πως το Ινστιτούτο Τόνι Μπλερ συμμετείχε σε πρόγραμμα με στόχο την εκπόνηση σχεδίου για τη μεταπολεμική Γάζα, με το Κέντρο Μελετών να διαβεβαιώνει τότε πως τα υπό εξέταση σχέδια δεν περιλαμβάνουν τον υποχρεωτικό εκτοπισμό Παλαιστινίων.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Haaretz και Times of Israel, το σχέδιο είναι εμπνευσμένο από τις διοικήσεις που επέβλεψαν τις μεταβάσεις στο Ανατολικό Τιμόρ και στο Κοσσυφοπέδιο.
Προβλέπεται αρχική έδρα στην αιγυπτιακή πόλη Ελ-Αρίς, κοντά στα σύνορα με τη Γάζα, και στη συνέχεια εγκατάσταση εντός της Λωρίδας με τη συνοδεία μιας πολυεθνικής δύναμης υπό αραβική κυρίως σύνθεση και έγκριση του ΟΗΕ. Το σχέδιο κάνει λόγο για «τελική ενοποίηση όλων των παλαιστινιακών εδαφών υπό την ΠΑ».
Αν εγκριθεί, ο Μπλερ θα ηγείται μιας γραμματείας έως 25 ατόμων και ενός επταμελούς συμβουλίου που θα εποπτεύει το εκτελεστικό όργανο διακυβέρνησης.
Μια νέα, «πιο ήπια» κατοχή;
Η εμπλοκή του πρώην Βρετανού πρωθυπουργού θεωρείται αμφιλεγόμενη: Όπως διαβάζουμε στον Guardian, ως απεσταλμένος στη Μέση Ανατολή (2007–2015) ο Μπλερ διατήρησε καλές σχέσεις με ηγέτες του Κόλπου, ωστόσο είναι αντιπαθής σε πολλούς Παλαιστινίους και γενικότερα στην περιοχή, λόγω της στήριξής του στην εισβολή στο Ιράκ το 2003.
Δυτικοί διπλωμάτες επισημαίνουν ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση και ότι η προσωρινή διοίκηση θα μπορούσε να έχει διάρκεια μόλις δύο ετών. Συνδέουν επίσης το σχέδιο Τραμπ για την «επόμενη μέρα» με την επίτευξη εκεχειρίας και συμφωνίας για τους ομήρους.
Η διαρροή του σχεδίου έγινε λίγες ημέρες μετά την υιοθέτηση από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ μιας άλλης πρότασης, γνωστής ως «Διακήρυξη της Νέας Υόρκης», για τεχνοκρατική διοίκηση ενός έτους, με σαφή δέσμευση να παραδώσει κατόπιν την εξουσία σε αναμορφωμένη ΠΑ, βάσει νέου συντάγματος και εκλογών.
Η απουσία χρονοδιαγράμματος για την ανάληψη της διοίκησης από την ΠΑ στο αμερικανικό σχέδιο θεωρείται εμπόδιο για την αποδοχή του από Παλαιστινίους και Άραβες ηγέτες. Ωστόσο, αυτή η «ασάφεια», καθώς και η παρουσία του Μπλερ, εκλαμβάνονται ως διασφάλιση για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Ο Λευκός Οίκος παρουσιάζει το νέο σχέδιο ως συμβιβασμό ανάμεσα στην αρχική πρόταση Τραμπ για «ανάληψη ελέγχου» της Γάζας από ΗΠΑ και Ισραήλ και στη Διακήρυξη της Νέας Υόρκης που υποστηρίχθηκε από περισσότερα από 140 κράτη. Προηγούμενες δηλώσεις Τραμπ περί «εκκαθάρισης» των Παλαιστινίων θα ισοδυναμούσαν με εθνοκάθαρση, κάτι που, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες, δεν περιλαμβάνεται πλέον.
Ο Τραμπ παρουσίασε το πλαίσιο του σχεδίου σε συνάντηση στη Νέα Υόρκη με τον εμίρη του Κατάρ, σεΐχη Ταμίμ μπιν Χαμάντ αλ-Θάνι, τον Σαουδάραβα ΥΠΕΞ, πρίγκιπα Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν Αλ Σαούντ, τον βασιλιά Αμπντάλα Β΄ της Ιορδανίας, τον πρόεδρο της Ινδονησίας Πραμπόουο Σουμπιάντο και τον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο ίδιος δήλωσε: «Είμαστε κοντά στο να καταλήξουμε σε κάποια συμφωνία».
Οι αραβικές χώρες, ωστόσο, δηλώνουν ότι θα συμμετάσχουν σε διεθνή ειρηνευτική δύναμη μόνο με σαφές πολιτικό χρονοδιάγραμμα για την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους. Κάποιες ενδέχεται να θεωρήσουν ότι το σχέδιο Μπλερ δεν οδηγεί αμετάκλητα προς την κρατική υπόσταση, αλλά συνιστά μια «ηπιότερη κατοχή» σε σχέση με το ισραηλινό καθεστώς.
Ένας Παλαιστίνιος στο δεκαμελές συμβούλιο
Η Gita προβλέπεται να διοικείται από συμβούλιο 7–10 μελών, με «τουλάχιστον έναν Παλαιστίνιο εκπρόσωπο (ενδεχομένως από τον επιχειρηματικό ή τον τομέα ασφαλείας)», ανώτερο αξιωματούχο του ΟΗΕ, διεθνείς προσωπικότητες με εκτελεστική ή οικονομική εμπειρία και «ισχυρή μουσουλμανική εκπροσώπηση».
Η εκτελεστική γραμματεία θα εποπτεύει πέντε επιτρόπους με αρμοδιότητες σε: ανθρωπιστικές υποθέσεις, ανοικοδόμηση, νομοθεσία και νομικά ζητήματα, ασφάλεια και συντονισμό με την ΠΑ.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η πρόβλεψη για συντονισμό με ανθρωπιστικές οργανώσεις, περιλαμβανομένου του αμφιλεγόμενου Gaza Humanitarian Foundation, το οποίο οι περισσότερες αραβικές χώρες και ΜΚΟ ζητούν να διαλυθεί.
Παράλληλα, ο επίτροπος για τον συντονισμό με την ΠΑ θα φροντίζει «οι αποφάσεις της Gita και της ΠΑ να είναι, όσο είναι δυνατόν, ευθυγραμμισμένες με την τελική ενοποίηση των παλαιστινιακών εδαφών υπό την ΠΑ» και θα «παρακολουθεί τις μεταρρυθμιστικές προσπάθειες της ΠΑ σε συνεργασία με διεθνείς δωρητές και θεσμούς».
Προβλέπεται επίσης η ίδρυση Παλαιστινιακής Εκτελεστικής Αρχής (PEA), υπεύθυνης για παροχή υπηρεσιών στους πολίτες μέσω «ακομμάτιστης και επαγγελματικής διοίκησης». Η PEA θα διοικείται από CEO διορισμένο από το συμβούλιο της Gita και θα επιβλέπει τεχνοκρατικά υπουργεία (υγείας, παιδείας, οικονομικών, υποδομών, δικαιοσύνης, πρόνοιας).
Η PEA θα δέχεται αναφορές από τους δήμους της Γάζας, θα έχει αστυνομία με «εθνικά στρατολογημένους, επαγγελματικά ελεγμένους και ακομμάτιστους» αξιωματικούς, καθώς και δικαστικό συμβούλιο με πρόεδρο Άραβα δικαστή.
Για να κατευναστούν φόβοι περί εκτοπισμού, προβλέπεται «μονάδα διασφάλισης ιδιοκτησιακών δικαιωμάτων», ώστε τυχόν εθελοντική αποχώρηση Παλαιστινίων να μην θίγει τα δικαιώματα επιστροφής ή ιδιοκτησίας τους.
