Στροφή προς τη «Συμμαχία των Προθύμων» φαίνεται πως κάνει ο Ντόναλντ Τραμπ καθώς οι 26 χώρες συμφώνησαν το απόγευμα της Πέμπτης σε ένα κοινό σχέδιο για τις εγγυήσεις ασφαλείας στην Ουκρανία.
Μέχρι πρότινος, και ειδικά μετά την «εγκάρδια» συνάντηση του Άνκορατζ, μεταξύ Τραμπ και Πούτιν, ο Αμερικανός πρόεδρος έδειχνε την προτίμησή του προς τον Ρώσο «φίλο» του όπως συχνά τον αποκαλούσε. Ωστόσο η στάση του Πούτιν να αποφεύγει μία συνάντηση με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, για την οποία είχε δεσμευτεί ο Τραμπ, φαίνεται πως αλλάζουν τους όρους στην πολιτική σκακιέρα.
Την Πέμπτη ο Τραμπ, σύμφωνα με δηλώσεις αξιωματούχου του Λευκού Οίκου, τόνισε στους ηγέτες της «Συμμαχίας των Προθύμων» ότι η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο, το οποίο, όπως είπε, βοηθά τη Μόσχα να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της κατά της Ουκρανίας. Ο ίδιος ο Αμερικανός Πρόεδρος, συμμετείχε στην έκκληση των χωρών της Συμμαχίας των Προθύμων, με επικεφαλής τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν στο Παρίσι.
Οι ηγέτες συναντήθηκαν και συμφώνησαν για τις εγγυήσεις ασφαλείας σε περίπτωση ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία.
«Ο Πρόεδρος Μακρόν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες κάλεσαν τον Πρόεδρο Τραμπ στη συνάντηση της «Συμμαχίας των Προθύμων». Ο Πρόεδρος Τραμπ τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να σταματήσει να αγοράζει ρωσικό πετρέλαιο που χρηματοδοτεί τον πόλεμο - καθώς η Ρωσία έλαβε 1,1 δισεκατομμύρια ευρώ σε πωλήσεις καυσίμων από την ΕΕ σε ένα χρόνο», δήλωσε ο αξιωματούχος του Λευκού Οίκου.
Κατά τη διάρκεια βιντεοκλήσης ο Τραμπ είπε στους Ευρωπαίους πως «χρηματοδοτούν τον πόλεμο» μέσω αγορών ρωσικού πετρελαίου και πρέπει να αποκόψουν τη Ρωσία. Αυτό που υπογράμμισε ωστόσο - και αυτό που τον νοιάζει περισσότερο - είναι οι Ευρωπαίοι να πιέσουν την Κίνα να κάνει το ίδιο. «Ο Πρόεδρος τόνισε επίσης ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες πρέπει να ασκήσουν οικονομική πίεση στην Κίνα για τη χρηματοδότηση των πολεμικών προσπαθειών της Ρωσίας», είπε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός αξιωματούχος.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία καθώς ο Τραμπ σποραδικά, έχει απειλήσει να τιμωρήσει τον Ρώσο πρόεδρο επειδή συνεχίζει να βομβαρδίζει ουκρανικές πόλεις και αρνείται να προχωρήσει σε κατάπαυση του πυρός. Δέσμευση που έχει λάβει, από την πρώτη μέρα της δεύτερης θητείας του στον Λευκό Οίκο, ο ίδιος ο Τραμπ.
Από την άλλη, οι χώρες της ΕΕ έχουν μειώσει δραματικά τις αγορές ρωσικού πετρελαίου και φυσικού αερίου από την έναρξη του πολέμου, παρά τους ισχυρισμούς του Λευκού Οίκου.
Σε συνέντευξη Τύπου, ωστόσο μετά την τηλεφωνική επικοινωνία, ο Ζελένσκι επέμεινε ότι πρέπει να ασκηθεί μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία. Ο Γάλλος Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος συμμετείχε στην τηλεφωνική επικοινωνία, τόνισε στη συνέχεια ότι εάν ο Πούτιν συνεχίσει να απορρίπτει τις ειρηνευτικές συνομιλίες με τον Ζελένσκι, θα επιβληθούν περισσότερες κυρώσεις σε συντονισμό με τις ΗΠΑ.
Ο Λευκός Οίκος από την πλευρά του, «αποστασιοποιήθηκε» ξανά και είπε ότι εναπόκειται στην Ευρώπη να πιέσει τον Πούτιν. «Ο πρόεδρος ήταν εγκάρδιος, αλλά ήταν πολύ άμεσος στο αίτημά του να ασκήσει η Ευρώπη μεγαλύτερη πίεση στη Ρωσία», δήλωσε δεύτερος Αμερικανός αξιωματούχος στο Axios.
Οι πελάτες του ρωσικού πετρελαίου
Η αλήθεια είναι ότι οι βασικοί πελάτες της ΕΕ για το ρωσικό πετρέλαιο είναι η Ουγγαρία και η Σλοβακία, οι οποίες εξαιρούνται από τις απαγορεύσεις εισαγωγών της ΕΕ και, παρεμπιπτόντως, έχουν φιλικούς δεσμούς με τον Τραμπ, όπως επισημαίνει η Τατιάνα Μίτροβα του Κέντρου Παγκόσμιας Ενεργειακής Πολιτικής του Κολούμπια.
Επιπλέον, ορισμένα πετρελαϊκά προϊόντα που προέρχονται από τη Ρωσία καταλήγουν στην ΕΕ μετά από διύλιση σε χώρες όπως η Τουρκία ή η Ινδία. «Υπάρχει λόγος για τα σχόλια του Τραμπ επειδή η Ευρώπη εξακολουθεί να λαμβάνει ρωσικούς υδρογονάνθρακες 3,5 χρόνια από την έναρξη του πολέμου» πρόσθεσε.
Σημείωσε ακόμα πως «υπάρχει λοιπόν μια μικρή υποκρισία εδώ. Αλλά το γεγονός ότι το τηλεφώνημα προέρχεται από τον Τραμπ - ο οποίος πριν από δύο εβδομάδες αγκάλιαζε τον Πούτιν στο Άνκορατζ - είναι επίσης πραγματικά περίεργο».
Τα ψιλά γράμματα
Σύμφωνα με την ανάλυση του Axios οι ΗΠΑ έχουν επιβάλει υψηλούς δασμούς στην Ινδία για την αγορά ρωσικού πετρελαίου, αλλά δεν έχουν υλοποιήσει τις απειλές για δασμολόγηση του άλλου μεγάλου πελάτη, της Κίνας. Από την άλλη, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι προετοιμάζουν επί του παρόντος έναν ακόμη γύρο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αλλά όχι κατά της Κίνας. Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι υποστηρίζουν εδώ και μήνες ότι οι ΗΠΑ έχουν σημαντική επιρροή στη Ρωσία, και αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου ισχυρίζονται ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να καταστρέψει τη ρωσική οικονομία αν το επιλέξει.
Ο Τραμπ όμως, διστάζει να υλοποιήσει αυτές τις απειλές, ακόμη και αν έχει απογοητευτεί από την αδυναμία του να συγκαλέσει συνάντηση μεταξύ του Ζελένσκι και του Πούτιν ή να επιτύχει οποιαδήποτε σημαντική πρόοδο σε έναν πόλεμο που πολυδιαφημίζει ότι θα λήξει ο ίδιος. «Το παρακολουθώ, το βλέπω και το συζητάω με τον Πρόεδρο Πούτιν και τον Πρόεδρο Ζελένσκι... αλλά δεν είναι ακόμα έτοιμοι», δήλωσε ο Τραμπ στο CBS την Τετάρτη.
Ο Ζελένσκι έχει δηλώσει έτοιμος να συναντήσει τον Πούτιν, αλλά η ρωσική πλευρά επιμένει ότι οι όροι και οι στόχοι της συνάντησης πρέπει να διαπραγματευτούν εκ των προτέρων. Η τελευταία εξέλιξη περί συνάντησης, ήταν η πρόταση Πούτιν να συναντήσει τον Ζελένσκι αλλά στη Μόσχα. Η πρόταση έμοιαζε περισσότερο με εμπαιγμό παρά με κάλεσμα σε ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.
Ο Ζελένσκι χαρακτήρισε την πρόταση απαράδεκτη και οι Ουκρανοί αξιωματούχοι τόνισαν για μία ακόμα φορά ότι ότι θα φοβόντουσαν για τη ζωή του Ζελένσκι αν ταξίδευε εκεί.
Συνάντηση Ζελένσκι - Γουίτκοφ
Ο απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, ταξίδεψε στο Παρίσι και συμμετείχε στη συνάντηση της Συμμαχίας των Προθύμων το απόγευμα της Πέμπτης. Συναντήθηκε και με τον Ζελένσκι. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι είναι πιο σαφές μετά τη συνάντηση στο Παρίσι ποιες χώρες είναι έτοιμες να στείλουν στρατεύματα στην Ουκρανία και τόνισε ότι οι ΗΠΑ πρέπει επίσης να συμμετέχουν στις εγγυήσεις ασφαλείας.
Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους ο Ζελένσκι συζήτησε με τους Ευρωπαίους ηγέτες μια σειρά από επιλογές για εγγυήσεις ασφαλείας, με βασικές αρχές έναν ισχυρό ουκρανικό στρατό, μια ευρωπαϊκή στρατιωτική παρουσία σε ουκρανικό έδαφος και ένα «αμερικανικό φρένο».
Η ιδέα είναι ότι οι χώρες που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να στείλουν σημαντικά στρατεύματα στην Ουκρανία στο πλαίσιο μιας ειρηνευτικής συμφωνίας να μπορούν να συνεισφέρουν στέλνοντας μαχητικά αεροσκάφη ή βοηθώντας με άλλο τρόπο στην αεροπορική υποστήριξη, παρέχοντας πληροφορίες, αναπτύσσοντας πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, στέλνοντας συμβολικά μικρά στρατιωτικά αποσπάσματα ή απλώς παρέχοντας χρηματοδότηση.
«Συζητήσαμε λεπτομερώς την ετοιμότητα κάθε χώρας να συμβάλει στην ασφάλεια στην ξηρά, στη θάλασσα, στον αέρα και στον κυβερνοχώρο. Συντονίσαμε τις θέσεις μας και εξετάσαμε στοιχεία των εγγυήσεων ασφαλείας», δήλωσε ο Ζελένσκι μετά τη συνάντηση.
Με πληροφορίες του Axios/Reuters//Guardian
