Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας κάλεσε για εξηγήσεις τον κορυφαίο διπλωμάτη των ΗΠΑ στην Κοπεγχάγη, Μαρκ Στρόου, μετά από δημοσίευμα ότι Αμερικανοί πολίτες διεξάγουν μυστικές επιχειρήσεις στη Γροιλανδία.
Η κρατική τηλεόραση της Δανίας, DR, επικαλούμενος πηγές, ανέφερε πως «Άνδρες με διασυνδέσεις με τον Τραμπ προσπαθούν να διεισδύσουν στη Γροιλανδία». Στόχος τους σύμφωνα με το DR ήταν η διείσδυση στην κοινωνία της Γροιλανδίας και η προώθηση της απόσχισής της από τη Δανία στις ΗΠΑ, αν και δεν μπόρεσε να διευκρινίσει για ποιον εργάζονταν οι άνδρες. Οι μυστικές υπηρεσίες της Δανίας προειδοποίησαν ότι η Γροιλανδία γίνεται στόχος «διάφορων εκστρατειών επιρροής».
Ο υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε ότι «οποιαδήποτε προσπάθεια παρέμβασης στις εσωτερικές υποθέσεις του Βασιλείου της Δανίας θα είναι φυσικά απαράδεκτη» και κάλεσε για εξηγήσεις τον Αμερικανό αξιωματούχο.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν επί του παρόντος πρεσβευτή στην Κοπεγχάγη, επομένως ο Ράσμουσεν κάλεσε τον Μαρκ Στρόου, επιτετραμμένος της αμερικανικής πρεσβείας και ο ανώτερος διπλωμάτης στην πρωτεύουσα της Δανίας. Αυτή είναι η δεύτερη φορά που τον καλεί φέτος για εξηγήσεις, μετά τον περασμένο Μάιο.
«Με ανησυχεί πολύ επειδή δεν κατασκοπεύουμε φίλους», δήλωσε ο Ράσμουσεν απαντώντας σε δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Φρέντρικσεν: «Απαράδεκτη» η φερόμενη παρέμβαση
Η πρωθυπουργός της χώρας Μέτε Φρέντερικσεν μίλησε το πρωί της Τετάρτης με αντιπροσωπεία εκπροσώπων της Γερουσίας των ΗΠΑ, λέγοντάς τους ότι η φερόμενη παρέμβαση στα ζητήματα της Δανίας και της Γροιλανδίας είναι «απαράδεκτη». Πρόσθεσε ότι η έκθεση υπογράμμισε τη σοβαρότητα του ενδιαφέροντος του Ντόναλντ Τραμπ για τη Γροιλανδία, όπως μετέδωσε το DR.
Η Φρέντρικσεν επίσης ζήτησε συγγνώμη από περισσότερα από 4.500 θύματα της Γροιλανδίας της εκστρατείας αναγκαστικής αντισύλληψης της Δανίας που στόχευε στη μείωση του ποσοστού γεννήσεων των Ινουίτ. Σημειώνεται ότι από τη δεκαετία του 1960 έως το 1992, οι Αρχές της Δανίας ανάγκασαν περίπου τις μισές από τις 9.000 γόνιμες γυναίκες Ινουίτ του νησιού να φορούν αντισυλληπτικό σπιράλ - ή ενδομήτρια συσκευή (IUD) - χωρίς τη συγκατάθεση των ίδιων ή της οικογένειάς τους.
Ο Τραμπ θέλει τη Γροιλανδία
Ωστόσο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει αρκετές φορές ότι θέλει να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, που είναι ημιαυτόνομο τμήμα του Βασιλείου της Δανίας, και ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς κατηγόρησε την Κοπεγχάγη ότι δεν επενδύει επαρκώς στην περιοχή. Σε επίσκεψη στη Γροιλανδία πριν από λίγους μήνες, η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρέντερικσεν προειδοποίησε τις ΗΠΑ ότι δεν μπορούν «να προσαρτήσετε άλλη χώρα».
Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας στο BBC ότι η κυβέρνηση «γνωρίζει ότι ξένοι παράγοντες συνεχίζουν να δείχνουν ενδιαφέρον για τη Γροιλανδία και τη θέση της στο Βασίλειο της Δανίας. Δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι θα βιώσουμε εξωτερικές απόπειρες με σκοπό να επηρεαστεί το μέλλον στης Δανίας», πρόσθεσε.
Η Δανία είναι μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και εδώ και καιρό θεωρεί τις ΗΠΑ ως έναν από τους στενότερους συμμάχους της γι' αυτό και οι Δανοί έχουν σοκαριστεί από την αποφασιστικότητα του Τραμπ να ελέγξει την ημιαυτόνομη επικράτειά της Γροιλανδίας. Ο Τραμπ έφτασε στο σημείο να μην αποκλείσει ακόμα και το ενδεχόμενο κατάληψής της με τη βία.
Η υπηρεσία ασφαλείας και πληροφοριών της Δανίας, η PET ανέφερε στην εκτίμησή της ότι οι εκστρατείες επιρροής θα στοχεύουν στη «δημιουργία διαφωνίας στη σχέση μεταξύ Δανίας και Γροιλανδίας». Αυτό θα μπορούσε να γίνει με την αξιοποίηση «υφιστάμενων ή επινοημένων διαφωνιών» είτε με «παραδοσιακούς, φυσικούς παράγοντες επιρροής είτε μέσω παραπληροφόρησης», πρόσθεσε. Η PET σημείωσε ότι έχει ενισχύσει την παρουσία της στη Γροιλανδία και τη συνεργασία της με τις αρχές της.
Η έκθεση του DR την Τετάρτη έδωσε λεπτομέρειες για μια επίσκεψη ενός Αμερικανού στην πρωτεύουσα της Γροιλανδίας, λέγοντας ότι επιδίωκε να καταρτίσει μια λίστα με Γροιλανδούς που υποστήριξαν τις προσπάθειες των ΗΠΑ να καταλάβουν το νησί. Στόχος θα ήταν να προσπαθήσουν να τους στρατολογήσουν για ένα κίνημα απόσχισης, σύμφωνα με το DR.
Το προηγούμενο δημοσίευμα του Μαΐου στην Wall Street Journal αναφερόταν επίσης στη συγκέντρωση περισσότερων πληροφοριών για το κίνημα ανεξαρτησίας της Γροιλανδίας, καθώς και στις στάσεις απέναντι στην αμερικανική εξόρυξη ορυκτών. Τότε, η Διευθύντρια Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών των ΗΠΑ, Τούλσι Γκάμπαρντ, δεν διέψευσε την έκθεση, αλλά κατηγόρησε την WSJ ότι «παραβιάζει τον νόμο και υπονομεύει την ασφάλεια και τη δημοκρατία του έθνους μας».
Το καθεστώς της Γροιλανδίας
Η Γροιλανδία έχει μια περίπλοκη σχέση με τη Δανία. Παρά το γεγονός ότι έχει ευρεία αυτοδιοίκηση από το 1979, η εξωτερική και αμυντική της πολιτική χαράσσεται από την Κοπεγχάγη. Αν και τα περισσότερα πολιτικά κόμματα τάσσονται υπέρ της ανεξαρτησίας, διαφωνούν ως προς το πόσο γρήγορα πρέπει να την προωθήσουν. Ενώ οι Γροιλανδοί έχουν το δικαίωμα να προκηρύξουν δημοψήφισμα ήδη από το 2009, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η συντριπτική πλειοψηφία τους δεν επιθυμεί να ενταχθεί στις ΗΠΑ.
Όταν ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς επισκέφθηκε μια αμερικανική στρατιωτική βάση στο νησί τον Μάρτιο, κατηγόρησε τη Δανία ότι δεν έκανε «καλή δουλειά με τον λαό της Γροιλανδίας». Ωστόσο, ο τοπικός πρωθυπουργός της Γροιλανδίας Γενς-Φρέντερικ Νίλσεν ξεκαθάρισε τον Μάιο ότι οι ΗΠΑ δεν θα καταλάβουν την περιοχή: «Δεν ανήκουμε σε κανέναν άλλο. Εμείς αποφασίζουμε για το μέλλον μας».
Η τελευταία απόφαση του Δανού υπουργού Εξωτερικών να καλέσει τον Αμερικανό αξιωματούχο ισοδυναμεί με μια «διπλωματική κίτρινη κάρτα» χωρίς προηγούμενο στις σχέσεις Δανίας - ΗΠΑ, σύμφωνα με τον Γενς Λάντεφογκεντ Μόρτενσεν του Πανεπιστημίου της Κοπεγχάγης. «Αυτή η εχθρική στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στη Δανία είναι σοκαριστική», δήλωσε στο BBC. «Ως φιλοαμερικανική χώρα, ρωτάμε γιατί το κάνετε αυτό».
Την ίδια ώρα μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες της Δανίας έχει ήδη βρεθεί στο στόχαστρο της κυβέρνησης των ΗΠΑ τις τελευταίες ημέρες, μετά από εντολή για διακοπή της κατασκευής ενός μεγάλου αιολικού πάρκου στα ανοικτά των ακτών του Ρόουντ Άιλαντ. Το έργο Revolution Wind, το οποίο έχει ήδη ολοκληρωθεί κατά 80%, διευθύνεται από τη πολυεθνική εταιρεία ανάπτυξης αιολικών πάρκων Orsted, της Δανίας, η οποία ανήκει κατά 50,1% στο κράτος.
Οι μετοχές της Orsted έπεσαν κατακόρυφα κατά 16% τη Δευτέρα σε απάντηση στην λεγόμενη εντολή διακοπής εργασιών, αν και έκτοτε έχουν ανακτήσει μέρος των ζημιών. Η εταιρεία λέει ότι έχει ήδη εγκαταστήσει 45 από τις 65 τουρμπίνες στο έργο που αποσκοπεί στην παροχή ενέργειας σε 350.000 κατοικίες.
Με πληροφορίες του DR/BBC/Guardian
