Σε κρίση βυθίζεται ξανά η Γαλλία, καθώς γυρίζει μπούμερανγκ το στοίχημα του Φρανσουά Μπαϊρού: αντί με την ψήφο εμπιστοσύνης να εξασφαλίσει στήριξη για το αντιδημοφιλές σχέδιο μείωσης του χρέους, φαίνεται πως η κίνηση αυτή θα ρίξει την κυβέρνησή του.
Η απόφαση που ανακοίνωσε τη Δευτέρα προκάλεσε σοκ και φαίνεται πως ο πρωθυπουργός θέλησε να προλάβει μια πρόταση μομφής από την αντιπολίτευση. Ουσιαστικά, ο Μπαϊρού προκάλεσε τους αντιπάλους του να τον ρίξουν, γράφει το Politico. Οι πιθανότητες να «επιβιώσει» της ψήφου εμπιστοσύνης είναι εξαιρετικά λίγες. Οι ημέρες του στη θέση του πρωθυπουργού είναι μετρημένες, αναφέρει χαρακτηριστικά το BBC.
Η Ανυπόταχτη Γαλλία- που εδώ και καιρό επιδιώκει την αποπομπή του Μπαϊρού, γρήγορα ανακοίνωσε ότι θα ρίξει την κυβέρνηση. Το ίδιο και οι Σοσιαλιστές, που έχασαν την υπομονή τους με τον πρωθυπουργό. Ακόμα και η Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν ανακοίνωσε ότι δεν θα δώσει ψήφο εμπιστοσύνης, κάτι που φαίνεται να αιφνιδίασε το στρατόπεδο του Μπαϊρού. Πηγή από το περιβάλλον του πρωθυπουργού είπε στο Politico πως πίστευαν ότι η Λεπέν «ήθελε να μας αφήσει να κάνουμε τη βρόμικη δουλειά» του νοικοκυρέματος των οικονομικών.
Για δεύτερη φορά μέσα σε ένα χρόνο οι καταστροφικές συνέπειες της επιλογής του Εμανουέλ Μακρόν να διαλύσει το κοινοβούλιο τον Ιούλιο του 2024 και να προκηρύξει βουλευτικές εκλογές απειλούν χάος, αλλά και κοινωνική αναταραχή. Από εκείνες τις εκλογές προέκυψε μια κατακερματισμένη εθνοσυνέλευση. Ο πρώτος πρωθυπουργός, ο Μισέλ Μπαρνιέ, άντεξε μέχρι τον Δεκέμβριο, όταν η κυβέρνησή του έπεσε έπειτα από πρόταση μομφής. Τώρα, φαίνεται πως ο διάδοχός του θα έχει παρόμοια μοίρα.
«Η μόνη διαφορά είναι πως ο Μπαϊρού αρνείται να περάσει την ίδια αγωνία των συζητήσεων στη Βουλή που τελικά θα αποβούν άκαρπες. Σαν απεγνωσμένος τζογαρόδος, ποντάρει στην ψήφο εμπιστοσύνης. Αν νικήσει, θα είναι μια θεαματική δικαίωση της αποκαλυπτικής στρατηγικής του, μέσω της οποίας προειδοποιούσε- ως μοναχικός προφήτης- για την υπαρξιακή απειλή που αντιμετωπίζει η Γαλλία αν αποτύχει να ελέγξει το χρέος της. Το πρόβλημα είναι πως κανένας δεν περιμένει να νικήσει. Πόσο μάλλον ο ίδιος», γράφει το BBC.
O Μπαϊρού (δεξιά) φαίνεται πως θα έχει την ίδια μοίρα με τον Μπαρνιέ.
Μπαϊρού: Χάος ή ευθύνη
Το Χρηματιστήριο υποχώρησε, μετά την απρόσμενη κίνηση του πρωθυπουργού να ζητήσει ψήφο εμπιστοσύνης στις 8 Σεπτεμβρίου. Σήμερα, Τρίτη, ο Μπαϊρού κάλεσε τους βουλευτές να επιλέξουν ανάμεσα στο «χάος» και την «ευθύνη» και ζήτησε από τους Γάλλους πολίτες να πιέσουν τους αντιπροσώπους τους να κάνουν μια συνετή επιλογή στις 8 Σεπτεμβρίου.
Αν ο Μπαϊρού δεν εξασφαλίσει την ψήφο εμπιστοσύνης, ο Εμανουέλ Μακρόν μπορεί να διαλύσει το κοινοβούλιο και να στείλει τη χώρα σε βουλευτικές εκλογές ή να επιλέξει νέο πρωθυπουργό. Υπουργική πηγή δήλωσε στο Reuters ότι ο Γάλλος πρόεδρος θα επιλέξει το δεύτερο. Αναλυτές της Capital Economics επίσης θεωρούν πιο πιθανή την αντικατάσταση του Μπαϊρού, παρά τις νέες εκλογές. «Σε κάθε περίπτωση, ο έλλειμμα της Γαλλίας θα παραμείνει πολύ πάνω από το επίπεδο που χρειάζεται για τη σταθεροποίηση του χρέους», επισημαίνουν.
Στο μεταξύ, πηγή από το περιβάλλον του Μπαϊρού δήλωσε στο Reuters ότι η κυβέρνηση είναι ανοιχτή σε διαπραγματεύσεις για τις λεπτομέρειες του σχεδίου περικοπών, αλλά επέμειναν ότι είναι απαραίτητο να γίνουν μειώσεις.
Τα μαθηματικά της ψήφου εμπιστοσύνης
Οι φιλοκυβερνητικές δυνάμεις στην εθνοσυνέλευση έχουν 210 βουλευτές. Η αντιπολίτευση έχει 353. Για να έχει μια ελπίδα ο Μπαϊρού, θα χρειαστεί μια κίνηση είτε από τους Σοσιαλιστές (66 έδρες), είτε από την Εθνική Συσπείρωση της Μαρίν Λεπέν (123 έδρες), που στο παρελθόν τον βοήθησαν να «επιβιώσει» από προτάσεις μομφής με το ένα από τα δύο κόμματα να απέχει από την ψηφοφορία.
Τώρα, σε περίπτωση αποχής της Εθνικής Συσπείρωσης, θα ήταν μια αμφίρροπη ψηφοφορία την οποία θα μπορούσε να κερδίσει ο Μπαϊρού, αν έκαναν το ίδιο μικρότερες κοινοβουλευτικές ομάδες.
Αν στρέφεται προς τους Σοσιαλιστές, εκείνοι θα πρέπει να δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση για να κάνουν τη διαφορά. Και αυτό δεν πρόκειται να συμβεί, γράφει το BBC. «Το όλο ερώτημα μοιάζει ακαδημαϊκό, καθώς ο ένας μετά τον άλλον οι ηγέτες της αντιπολίτευσης ξεκαθαρίζουν ότι δεν πρόκειται να σώσουν τον πρωθυπουργό».
Η στάση του κόμματος της Λεπέν αιφνιδίασε το στρατόπεδο Μπαϊρού.
Οι 3 επιλογές του Μακρόν
Αν η κυβέρνηση του Μπαϊρού πέσει, ο Μακρόν έχει τρεις επιλογές: να διορίσει νέο πρωθυπουργό, να προκηρύξει πρόωρες εκλογές ή να παραιτηθεί.
Η διάλυση της εθνοσυνέλευσης επιτρέπεται πλέον από το σύνταγμα- καθώς συμπληρώθηκε ένας χρόνος από την προηγούμενη- αλλά οι νέες εκλογές είναι εξαιρετικά απίθανο να βελτιώσουν τη θέση των Κεντρώων. Πιθανόν θα ενισχύσουν τη λαϊκιστική δεξιά, αλλά το πιο πιθανό σενάριο είναι ένας νέος κατακερματισμός, όπως ο τωρινός, γράφει το BBC.
«Ο πάντα πολιτικά τζογαδόρος Μακρόν θα μπορούσε να προκηρύξει ξανά πρόωρες εκλογές. Το πρόβλημα είναι ότι εξαιτίας αυτής της κίνησης κατέληξε σε αυτό το χάος το πολιτικό σκηνικό της Γαλλίας, το οποίο δεν έχει αλλάξει ιδιαίτερα από το καλοκαίρι του 2024. Οπότε οι εκλογές θα μπορούσαν να έχουν παρόμοιο αποτέλεσμα», εκτιμά και το Politico.
Αν πέσει η κυβέρνηση, σίγουρα θα δυναμώσουν οι φωνές που ζητούν την παραίτηση του Μακρόν, κάτι που θεωρείται απίθανο να κάνει. Εξάλλου έχει απορρίψει κατηγορηματικά το ενδεχόμενο να παραιτηθεί.
Ο διάδοχος του Μπαϊρού
Έτσι, πιθανότερο θεωρείται να αναζητήσει ο Μακρόν νέο πρωθυπουργό. Αλλά μετά την απώλεια τόσο του Μπαρνιέ, όσο και του Μπαϊρού, ποιος θα το τολμήσει, αναρωτιέται το BBC.
Εάν μετά τον Μπαρνιέ και τον Μπαϊρού ο Μακρόν διορίσει τρίτο κεντρώο πρωθυπουργό, θα φανεί σαν να ανταποκρίνεται στον ορισμό της παράνοιας που λανθασμένα αποδίδεται στον Άλμπερτ Αϊνστάιν: να κάνει ξανά και ξανά το ίδιο πράγμα, περιμένοντας διαφορετικό αποτέλεσμα. Αλλά ίσως να μην έχει άλλη επιλογή, γράφει το Politico.
Ένα όνομα που ακούγεται συχνά ως υποψήφιος πρωθυπουργός είναι εκείνο του υπουργού Άμυνας, Σεμπαστιάν Λεκορνού. Ο 39χρονος είναι στενός σύμμαχος του Μακρόν και πρώην μέλος των Ρεπουμπλικάνων, κόμμα που υπήρξε βασικός εταίρος τόσο του Μπαρνιέ όσο και του Μπαϊρού. Επίσης, θεωρείται ότι είναι πολιτικός που θα μπορούσε να μιλήσει στην ακροδεξιά.
Το όνομα του Σεμπαστιάν Λεκορνού ακούγεται ξανά.
Ο Μακρόν θα μπορούσε να στραφεί σε κάποιον από την κεντροαριστερά για να πείσει τους Σοσιαλιστές να μπουν στον κυβερνητικό συνασπισμό. Το όνομα του Σοσιαλιστή πρώην πρωθυπουργού Μπερνάρ Καζνέβ έχει ακουστεί αρκετές φορές στο παρελθόν.
Όμως, πιθανόν οι Σοσιαλιστές θα ζητούσαν σημαντικές υποχωρήσεις από τον Μακρόν και τους συμμάχους τους, όπως η αυξημένη φορολόγηση- κάτι στο οποίο είναι αντίθετος ο πρόεδρος από το 2017- ή να ανοίξουν ξανά οι συζητήσεις για τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού.
Η διάσταση απόψεων στην κεντροαριστερά σημαίνει πως είναι αβέβαιο ότι όλοι οι βουλευτές της θα συμφωνούσαν να στηρίξουν έναν συνασπισμό με πρώην αντιπάλους τους.
«Ό,τι και να γίνει στη συνέχεια, είναι ξεκάθαρο ότι το πολιτικό χάος και η δεινή κατάσταση των οικονομικών της Γαλλίας θα μπορούσαν να μετατραπούν σε ένα εκρηκτικό κοκτέιλ για τον πρόεδρο», καταλήγει το Politico.
Ή όπως το θέτει το BBC: «Οι τελευταίοι 18 μήνες της προεδρίας του Μακρόν φαίνεται σαν μία θλιβερή παρωδία της ελπιδοφόρας εποχής που με τόση υπερηφάνεια ανακοίνωνε το 2017».
Φωτογραφίες: AP
