Δεν είναι πολλοί αυτοί που θα μπορούσαν να μαντέψουν πως Πούτιν και Τραμπ θα διάλεγαν την Αλάσκα ως τόπο διεξαγωγής της κρίσιμης συνόδου κορυφής τους.
Κι όμως η μεγαλύτερη και πιο απομακρυσμένη πολιτεία της Αμερικής είναι το σημείο όπου θα συναντηθούν για μία από τις πιθανώς πιο καθοριστικές συναντήσεις της θητείας τους.
Αυτή είναι σίγουρα η άποψη του Κρεμλίνου, σχολιάζει ο Matthew Chance στο CNN, επικαλούμενος φιλοκυβερνητικούς προπαγανδιστές που «ανυπομονούν ήδη για τα οφέλη που αναμένεται να προσφέρει αυτή η πολυαναμενόμενη κατ’ ιδίαν συνάντηση. Ή, πιο συγκεκριμένα, για τα οφέλη που θα προσφέρει στον Πούτιν».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Κατ’ αρχάς, το γεγονός ότι πραγματοποιεί συνάντηση κορυφής με τον πρόεδρο των ΗΠΑ αποτελεί τεράστια νίκη για το Κρεμλίνο.
«Κανείς δεν μιλά πλέον για τη διεθνή απομόνωση της Ρωσίας, ή για τη στρατηγική μας ήττα», έγραψε ο Αλεξάντερ Κοτς, εξέχων φιλοκυβερνητικός στρατιωτικός μπλόγκερ, στο δημοφιλές κανάλι του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Πρόσθεσε ότι η συνάντηση στην Αλάσκα έχει «πολλές πιθανότητες να γίνει ιστορική».
Μπορεί να έχει δίκιο, σημειώνει ο Chance.
Μια προεδρική σύνοδος επιτρέπει στον Πούτιν να εμφανιστεί ξανά στο κορυφαίο τραπέζι της διεθνούς διπλωματίας, αγνοώντας τους επικριτές και τα κράτη που θέλουν να τον αποφύγουν - αν όχι να τον συλλάβουν, με την κατηγορία των εγκλημάτων πολέμου στην Ουκρανία.
Μια συνάντηση στην πολιτεία της Αλάσκας, ειδικά, αποτελεί «βούτυρο στο ψωμί» των Ρώσων εθνικιστών που εξακολουθούν να ισχυρίζονται ότι η περιοχή τους ανήκει δικαιωματικά.
Ακριβώς απέναντι από το Στενό Μπέρινγκ, από την περιοχή Τσουκότκα στη ρωσική Άπω Ανατολή, η Αλάσκα υπήρξε κάποτε απομακρυσμένο κτήμα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας, πριν πουληθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες το 1867 για ένα ποσό που ακόμη και τότε θεωρήθηκε πενιχρό - 7,2 εκατομμύρια δολάρια, περίπου 2 σεντς το στρέμμα.
Η ιδέα ότι η Μόσχα ζημιώθηκε εξακολουθεί να υπάρχει και μια επίσκεψη στην «Αλάσκα μας», όπως την αποκάλεσε ένας εξέχων παρουσιαστής της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης, ενισχύει τα εθνικιστικά διαπιστευτήρια του Πούτιν.
Βίντεο με τον Τραμπ να κάνει λάθος σε συνέντευξη Τύπου στον Λευκό Οίκο, λέγοντας ότι θα πάει στη «Ρωσία» για να συναντήσει τον Πούτιν, έχουν γίνει δημοφιλή στα ρωσικά μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με λεζάντες που αναφέρουν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ τελικά «παραδέχθηκε ότι είναι δική μας».
Ο Τραμπ υπόσχεται πως θα μιλήσει μόνο για την Ουκρανία
Για όλο τον υπόλοιπο κόσμο το επίκεντρο αυτής της συνάντησης κορυφής είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία και το αν η Ρωσία είναι έτοιμη να κάνει την όποια παραχώρηση για την ειρήνη.
Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι ο Τραμπ σκοπεύει να επικεντρωθεί αποκλειστικά στον τερματισμό του πολέμου, αφήνοντας άλλα θέματα που η Μόσχα έχει πει ότι θα μπορούσαν να τεθούν υπό συζήτηση για κάποια άλλη στιγμή.
Την Τετάρτη, ο Τραμπ υποσχέθηκε «πολύ σοβαρές συνέπειες» αν ο Πούτιν δεν συμφωνήσει να βάλει τέλος στον πόλεμο, έπειτα από τηλεφωνική επικοινωνία με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και Ευρωπαίους ηγέτες.
Ωστόσο, μέχρι στιγμής, υπάρχουν ελάχιστα σημάδια πραγματικού συμβιβασμού από το Κρεμλίνο, το οποίο θεωρεί ότι έχει το πλεονέκτημα στο πόλεμο φθοράς που διεξάγεται στην Ουκρανία.
Τον περασμένο μήνα, σε τηλεφωνική συνομιλία με τον Τραμπ, ο Πούτιν φέρεται να επανέλαβε ότι η Ρωσία θα «συνεχίσει να επιδιώκει τους στόχους της για την αντιμετώπιση των βαθύτερων αιτιών» της σύγκρουσης – αιτίες που στο παρελθόν έχουν περιλάβει μακροχρόνιες ρωσικές απογοητεύσεις, όπως είναι η ανατολική επέκταση του ΝΑΤΟ μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.
Πιο πιθανό είναι ότι ο Πούτιν επιδιώκει κάτι άλλο.
Η πρόταση Πούτιν εγγυάται το αδιέξοδο, αλλά ικανοποιεί τον Τραμπ
Πρόσφατα είδαν το φως της δημοσιότητας λεπτομέρειες για μια ρωσική πρόταση ειρήνης που φέρεται να έγινε προς τον ειδικό απεσταλμένο του Αμερικανού προέδρου, Στιβ Γουίτκοφ, πριν κανονιστεί εσπευσμένα η σύνοδος στην Αλάσκα.
Ουσιαστικά, η πρόταση περιλαμβάνει την παράδοση εδαφών στην περιοχή του Ντονμπάς από το Κίεβο, με αντάλλαγμα μια κατάπαυση του πυρός - πρόταση που η ουκρανική ηγεσία έχει απορρίψει κατηγορηματικά.
«Δεν πρόκειται να παραδώσω τη χώρα μου, γιατί δεν έχω το δικαίωμα να το κάνω», επανέλαβε ο Ζελένσκι πριν από τη σύνοδο, στην οποία δεν έχει προσκληθεί.
«Αν αφήσουμε το Ντονμπάς σήμερα, τα οχυρά μας, την περιοχή μας, τα υψώματα που ελέγχουμε, θα ανοίξουμε ξεκάθαρα μια γέφυρα για την προετοιμασία ρωσικής επίθεσης».
Ο Τραμπ, που αναμένεται να συζητήσει την ιδέα με τον Πούτιν στην Αλάσκα, φαίνεται να βλέπει θετικά μια συμφωνία στη λογική «γη για ειρήνη», ακόμη και αν είναι τόσο δυσάρεστη για την Ουκρανία και τους Ευρωπαίους εταίρους της.
Αυτή η σαφής διαφορά απόψεων αποτελεί ευκαιρία για τον Πούτιν να παρουσιάσει τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους - και όχι τη Ρωσία - ως το πραγματικό εμπόδιο στην ειρήνη, υπονομεύοντας δυνητικά τη ήδη εύθραυστη υποστήριξη του Τραμπ προς την ουκρανική πολεμική προσπάθεια.
Το Κρεμλίνο γνωρίζει εξάλλου ότι ο Τραμπ έχει χάσει την υπομονή του με τον Ζελένσκι στο παρελθόν και μπορεί να το κάνει ξανά. Αν έκοβε την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια και την ανταλλαγή πληροφοριών με το Κίεβο, η Ουκρανία θα δυσκολευόταν να συνεχίσει τον πόλεμο, ακόμη και με αυξημένη ευρωπαϊκή υποστήριξη.
Η «χρυσή» ευκαιρία του Πούτιν
Πριν από τη σύνοδο, ο Λευκός Οίκος φάνηκε να μετριάζει τις προσδοκίες για μια ειρηνευτική συμφωνία, χαρακτηρίζοντας τη συνάντηση ως μια «άσκηση» για να «ακούσει» η μια πλευρά την άλλη.
Ο ορισμός αυτός δείχνει να ταιριάζει απόλυτα στα σχέδια του Πούτιν.
Άλλωστε, σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το Κρεμλίνο ήταν αυτό που ζήτησε τη σύνοδο – πιθανώς ως μέσο αποτροπής της απειλής δασμών και δευτερογενών κυρώσεων από τις ΗΠΑ, που ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι θα εφαρμόζονταν την περασμένη εβδομάδα.
Η διατήρηση ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας με τον Τραμπ μπορεί να είναι ένας αποτελεσματικός τρόπος καθυστέρησης της όποιας αμερικανικής τιμωρίας επ’ αόριστον.
Στη πιο μεγάλη εικόνα, ο Πούτιν φαίνεται πως βλέπει στον Τραμπ μια μοναδική ευκαιρία να επαναφέρει θεμελιωδώς τις σχέσεις με την Ουάσινγκτον, αλλά και να αποσυνδέσει τους δεσμούς Ρωσίας-ΗΠΑ από την τύχη της Ουκρανίας, ένα σενάριο που θα δίχαζε περαιτέρω τους δυτικούς συμμάχους.
Εδώ και μήνες, Ρώσοι αξιωματούχοι μιλούν για δυνατότητες οικονομικής, τεχνολογικής και διαστημικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ, καθώς και για επικερδείς συμφωνίες υποδομών και ενέργειας στην Αρκτική και αλλού.
Το γεγονός ότι ο κορυφαίος οικονομικός απεσταλμένος του Κρεμλίνου, Κιρίλ Ντμίτριεφ – βασικός συνομιλητής με την κυβέρνηση Τραμπ – είναι μέλος της ρωσικής αντιπροσωπείας στην Αλάσκα, υποδηλώνει ότι η συζήτηση για τις συμφωνίες ΗΠΑ - Ρωσίας θα βρίσκεται επίσης στην ατζέντα.
Αν ο Πούτιν καταφέρει να πετύχει τους στόχους του σε αυτή τη σύνοδο, το «ουκρανικό ζήτημα» μπορεί να καταλήξει να είναι απλώς ένα από τα πολλά θέματα συζήτησης μεταξύ των ισχυρών ηγετών – κι ούτε καν το πιο επείγον.
