Το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν ανακοίνωσε τη Δευτέρα ότι το κοινοβούλιο ετοιμάζει νομοσχέδιο για την αποχώρηση της χώρας από την NPT.
Πιο συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Ισμαήλ Μπαγκεΐ δήλωσε ότι το ιρανικό κοινοβούλιο ετοιμάζει νομοσχέδιο για την εγκατάλειψη της Συνθήκης Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων (NPT), αν και πρόσθεσε ότι η Τεχεράνη παραμένει αντίθετη στην ανάπτυξη όπλων μαζικής καταστροφής.
Οι προσδοκίες ότι το Ιράν θα συνεχίσει να δεσμεύεται από την Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) είναι «αδικαιολόγητες», όταν τα δικαιώματα της χώρας - που απορρέουν από αυτήν ακριβώς τη συνθήκη - δεν γίνονται σεβαστά και οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της γίνονται ελεύθερα στόχος από ένα μη μέλος, δήλωσε τη Δευτέρα η αποστολή του Ιράν στον ΟΗΕ.
Η ΝΡΤ η οποία υπεγράφη το 1968 και τέθηκε σε ισχύ το 1970, απαγορεύει στα 191 συμβαλλόμενα κράτη - εκτός από τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Ρωσία, την Κίνα, τη Βρετανία και τη Γαλλία - να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα, με αντάλλαγμα να τους επιτρέπεται να εφαρμόζουν ειρηνικά πυρηνικά προγράμματα για την παραγωγή ενέργειας, υπό την εποπτεία του ΟΗΕ.
Σημειώνεται πως ο εκπρόσωπος της Επιτροπής Εθνικής Ασφάλειας και Εξωτερικής Πολιτικής της Ισλαμικής Συμβουλευτικής Συνέλευσης είχε προαναγγείλει την απόσυρση της Τεχεράνης από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, σημειώνοντας χαρακτηριστικά στο «Χ»: «Τώρα είναι η καλύτερη στιγμή για να αποσυρθούμε από τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων [...] Η NPT υποτίθεται ότι θα διασφάλιζε την ασφάλειά μας κι έχει γίνει αιτία ανασφάλειας».
Η κατάρρευση της NPT και η παγκόσμια κούρσα για περισσότερα πυρηνικά
Από τότε που τέθηκε σε ισχύ πριν από μισό αιώνα, η Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων (NPT) αποτελεί τον κεντρικό πυλώνα του διεθνούς ελέγχου των εξοπλισμών και ειδικότερα των προσπαθειών για την αποτροπή της εξάπλωσης των πυρηνικών όπλων.
Τα 191 κράτη μέλη της χωρίζονται σε δύο ομάδες - τα πέντε κράτη με πυρηνικά όπλα, γνωστά ως Π5 (Κίνα, Γαλλία, Ρωσία, Ηνωμένο Βασίλειο και Ηνωμένες Πολιτείες) και όλα τα υπόλοιπα, τα οποία δεσμεύτηκαν να μην αποκτήσουν ποτέ τέτοια όπλα.
Στην τελευταία ομάδα έχει υποσχεθεί πρόσβαση σε ειρηνικές χρήσεις της πυρηνικής ενέργειας (όπως η ενέργεια και οι ιατρικές χρήσεις) σε αντάλλαγμα για την εγκατάλειψη των πυρηνικών όπλων, ενώ τα κράτη που διαθέτουν πυρηνικά όπλα έχουν δεσμευτεί να επιδιώξουν τον πλήρη αφοπλισμό.
Τα κράτη που δεν διαθέτουν πυρηνικά όπλα, ωστόσο, δεν έλαβαν τα ειρηνικά ενεργειακά οφέλη που ανέμεναν και ο αφοπλισμός σταμάτησε.
Η ΝΡΤ αμφισβητείται πλέον ευρέως, καθώς ο πλήρους κλίμακας ρωσικός πόλεμος στην Ουκρανία έχει επιδεινώσει τις γεωπολιτικές εντάσεις, άλλες συνθήκες κατέρρευσαν, το Ιράν και η Βόρεια Κορέα συνεχίζουν να προωθούν τα πυρηνικά τους προγράμματα και πολλά άλλα κράτη απειλούν να ξεκινήσουν τα δικά τους προγράμματα.
Αξίζει να σημειωθεί πως το SIPRI - σε νέα έκθεσή του - κατέγραψε 12.241 πυρηνικές κεφαλές παγκοσμίως τον Ιανουάριο του 2025, εκ των οποίων οι 9.614 θεωρούνται έτοιμες προς χρήση.
Οι ΗΠΑ και η Ρωσία έχουν ξεκινήσει «εκτεταμένα προγράμματα εκσυγχρονισμού και αντικατάστασης των πυρηνικών κεφαλών τους». Η Βρετανία δεν αύξησε τις κεφαλές της το 2024, όμως, σύμφωνα με απόφαση του 2021, σκοπεύει να τις αυξήσει από 225 σε 260. Η Γαλλία διατηρεί σταθερό αριθμό περίπου 290 κεφαλών, όμως το πρόγραμμα εκσυγχρονισμού της προχώρησε εντός του 2024. Αντίστοιχα, Ινδία και Πακιστάν συνέχισαν την ανάπτυξη νέων συστημάτων-φορέων πυρηνικών όπλων. Στις αρχές του 2025, η Ινδία διέθετε περίπου 180 πυρηνικά όπλα, ενώ το Πακιστάν περί τις 170 κεφαλές.
Η Βόρεια Κορέα παραμένει επίσης προσηλωμένη, με το SIPRI να εκτιμά ότι διαθέτει περί τις 50 πυρηνικές κεφαλές και επαρκές σχάσιμο υλικό για την κατασκευή έως και 90. Το Ισραήλ, αν και δεν έχει επιβεβαιώσει επισήμως την κατοχή πυρηνικού οπλοστασίου, βρίσκεται επίσης σε διαδικασία εκσυγχρονισμού. Το SIPRI εκτιμά ότι διαθέτει περίπου 90 πυρηνικές κεφαλές.
