Ο Ουκρανός Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε σήμερα (1/5) ότι η υπογραφή μιας πολυαναμενόμενης συμφωνίας ΗΠΑ και Ουκρανίας για τα ορυκτά αποτελεί το πρώτο απτό αποτέλεσμα της πρόσφατης συνάντησής του με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, στο Βατικανό, χαρακτηρίζοντας το ως «ιστορικό» αποτέλεσμα της συνομιλίας τους στις 26 Απριλίου.
Η 15λεπτη συζήτηση πραγματοποιήθηκε μέσα στη Βασιλική του Αγίου Πέτρου μετά την συνάντηση των δύο ηγετών στην κηδεία του αείμνηστου Πάπα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Ζελένσκι πίεσε τον Τραμπ να επιστρέψει στην αρχική του πρόταση για μια άνευ όρων εκεχειρία ως σημείο εκκίνησης για τις ειρηνευτικές συνομιλίες, κίνηση την οποία το Κίεβο έχει υποστηρίξει, ενώ η Μόσχα έχει απορρίψει.
Η συζήτηση σηματοδότησε την πρώτη συνάντηση μεταξύ των δύο ηγετών από την τεταμένη συνάντησή τους τον Φεβρουάριο στο Οβάλ Γραφείο, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Τραμπ και ο Αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς επέκριναν αυστηρά τον Ζελένσκι για το «έλλειμμα ευγνωμοσύνης» προς την υποστήριξη των ΗΠΑ.
Ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η συμφωνία για τα ορυκτά, η οποία δημιουργεί ένα κοινό επενδυτικό ταμείο μεταξύ του Κιέβου και της Ουάσινγκτον, αναθεωρήθηκε σημαντικά κατά τη διάρκεια μηνών διαπραγματεύσεων, προκειμένου να εξασφαλιστούν ίσοι όροι και οφέλη για τις δύο πλευρές.
«Είναι τώρα μια πραγματικά ισότιμη συμφωνία που ανοίγει την πόρτα για σημαντικές επενδύσεις στην Ουκρανία και επιτρέπει τον σημαντικό εκσυγχρονισμό της παραγωγής εντός της χώρας, καθώς και, εξίσου σημαντικά, μια αναβάθμιση των νομικών πρακτικών μας», δήλωσε ο Ζελένσκι.
Η συμφωνία, η οποία υπογράφηκε στις 30 Απριλίου στην Ουάσινγκτον από την Πρώτη Αντιπρόεδρο Πρωθυπουργό της Ουκρανίας, Γιούλια Σβυριντένκο, και τον Υπουργό Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δημιουργεί ένα ταμείο επικεντρωμένο στην ανασυγκρότηση, το οποίο θα λειτουργεί ως περιορισμένη εταιρική σχέση μεταξύ της Αμερικανικής Διεθνούς Εταιρίας Ανάπτυξης και της Υπηρεσίας Υποστήριξης Δημόσιου-Ιδιωτικού Συνεργασίας, που εκπροσωπεί την Ουκρανία.
{https://x.com/Svyrydenko_Y/status/1917826507038405030}
Το μέλλον του ταμείου θα χρηματοδοτείται αποκλειστικά από νέες άδειες. Το 50% των εσόδων από νέες άδειες στους τομείς των κρίσιμων υλικών, πετρελαίου και φυσικού αερίου, που θα προκύψουν μετά τη δημιουργία του ταμείου, θα κατευθύνονται σε αυτό, σύμφωνα με τη Σβυριντένκο.
Η συμφωνία για τα ορυκτά, η οποία τώρα αναμένει επικύρωση από το κοινοβούλιο της Ουκρανίας, περιλαμβάνει μια λίστα 57 στρατηγικών πόρων και διασφαλίζει τη συμμόρφωση με τους ουκρανικούς και ευρωπαϊκούς νόμους, καλύπτοντας τις προηγούμενες ανησυχίες για την κυριαρχία και τις συγκρούσεις με υφιστάμενες συμφωνίες της ΕΕ. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι κατάφεραν επίσης να αφαιρέσουν οποιεσδήποτε υποχρεώσεις αποπληρωμής για την αμερικανική στρατιωτική βοήθεια στο παρελθόν.
Ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Γιαροσλάβ Ζελεζνιάκ δήλωσε ότι η συμφωνία ενδέχεται να ψηφιστεί κατά τη διάρκεια των κοινοβουλευτικών συνεδριάσεων από 13-15 Μαΐου, εφόσον ολοκληρωθούν όλες οι διαδικασίες εγκαίρως.
Ενώ η τρέχουσα συμφωνία δεν περιλαμβάνει εγγυήσεις ασφαλείας, η Σβυριντένκο έγραψε στο X ότι «εκτός από τις άμεσες χρηματοδοτικές εισφορές (στο ταμείο), η συμφωνία μπορεί επίσης να παρέχει νέα βοήθεια -για παράδειγμα, συστήματα αεράμυνας για την Ουκρανία».
Ο Ζελένσκι εξήρε τη συμφωνία ως «συνεργασία με δίκαιους όρους» και δήλωσε ότι μπορεί να προσελκύσει περαιτέρω αμερικανική υποστήριξη. «Αναμένουμε και άλλες εξελίξεις από τις συνομιλίες μας (στο Βατικανό)», πρόσθεσε.
Τι περιλαμβάνει η συμφωνία για τα ορυκτά και τι σημαίνει για τον πόλεμο στην Ουκρανία
Η συμφωνία αυτή καταγράφεται με φόντο παράλληλες, ευρύτερες διπλωματικές διαπραγματεύσεις προκειμένου να τερματιστεί η ένοπλη σύρραξη.
«Είμαι ευτυχής που ανακοινώνω την υπογραφή σήμερα ιστορικής συμφωνίας οικονομικής εταιρικής σχέσης», δήλωσε ο αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ σε μήνυμά του καταγεγραμμένο σε βίντεο που διανεμήθηκε.
«Δημιουργούμε μαζί με τις ΗΠΑ αυτό το ταμείο που θα προσελκύσει παγκόσμιες επενδύσεις στη χώρα μας», ανέφερε από την πλευρά της η ουκρανή υπουργός Οικονομίας Γιούλα Σβιριντένκο, σε επίσημη επίσκεψη στην Ουάσιγκτον για την υπογραφή του εγγράφου.
Η συμφωνία θα επιτρέψει να χρηματοδοτηθούν εξ ημισείας «έργα εξόρυξης ορυκτών, πετρελαίου και αερίου» στην ουκρανική επικράτεια, διευκρίνισε νωρίτερα σε μακροσκελές κείμενο που δημοσιοποίησε μέσω Facebook η υπουργός Σβιριντένκο.
Έσπευσε να συμπληρώσει πως η Ουκρανία θα διατηρήσει «πλήρως» τόσο την «ιδιοκτησία» όσο και τον «έλεγχο» των φυσικών πόρων στο υπέδαφός της και θα είναι «το ουκρανικό κράτος αυτό που θα καθορίζει πού και τι θα εξορύσσεται».
Σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο δημοσιοποίησε το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών, η συμφωνία κλείστηκε «σε αναγνώριση της σημαντικής οικονομικής και υλικής υποστήριξης που παρείχε ο λαός των ΗΠΑ στην άμυνα της Ουκρανίας μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας» — αυτή η τελευταία έκφραση σπανίως χρησιμοποιείται στην Ουάσιγκτον αφότου επέστρεψε στην εξουσία ο πρόεδρος Τραμπ.
