Σχεδιασμός μιας στρατιωτικής επίθεσης στους Χούθι μέσω ομαδικής συνομιλίας στο Signal. Μιας συνομιλίας στην οποία- προφανώς από γκάφα- συμπεριλήφθηκε ένας δημοσιογράφος που μπορούσε να διαβάσει ό,τι έγραφαν- όπως φαίνεται- ο αντιπρόεδρος, οι υπουργοί Άμυνας και Εξωτερικών και κορυφαίοι αξιωματούχοι της Εθνικής Ασφάλειας στην κυβέρνηση Τραμπ.
Ο αρχισυντάκτης του The Atlantic, Τζέφρι Γκόλντμπεργκ, κατέγραψε σε δημοσίευμα μία πρωτοφανή περίπτωση που θα μπορούσε να θεωρηθεί από σουρεαλιστική έως και κωμική σε κάποιες στιγμές, αν δεν αφορούσε τον σχεδιασμό για την επίθεση που πραγματοποίησαν οι ΗΠΑ στις 15 Μαρτίου- και τα 24ωρα που ακολούθησαν- εναντίον στόχων των Χούθι στην Υεμένη.
Από τις 13 έως τις 15 Μαρτίου, χρήστες που εμφανίζονταν μεταξύ άλλων ως ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς, ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ και ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου, Μάικλ Γουόλς αντάλλασσαν απόψεις και πληροφορίες για το επικείμενο χτύπημα, μη δίνοντας σημασία στον «JG»- τα αρχικά του δημοσιογράφου- που ήταν ανάμεσά τους και τα διάβαζε όλα αυτά. Δεν ασχολήθηκαν μαζί του ούτε καν όταν αποχώρησε από τη συνομιλία, μετά την επίθεση στην Υεμένη.
Η επίθεση πραγματοποιήθηκε λίγο πριν τις 14:00 (ανατολική ζώνη ώρας) της 15ης Μαρτίου. «Όμως, δύο ώρες προτού πέσουν οι πρώτες βόμβες, εγώ ήξερα ότι μπορεί να έρχεται η επίθεση. Ο λόγος που το ήξερα ήταν γιατί ο υπουργός Άμυνας, Πιτ Χέγκσεθ, μου είχε στείλει μήνυμα με το πολεμικό σχέδιο στις 11:44. Το σχέδιο περιελάμβανε ακριβείς πληροφορίες για όπλα, στόχους και την ώρα», γράφει ο Γκόλντμπεργκ.
Πώς βρέθηκε ένας δημοσιογράφος σε ομαδική συνομιλία της κυβέρνησης
Στις 11 Μαρτίου ο Τζέφρι Γκόλντμπεργκ δέχθηκε ένα αίτημα σύνδεσης στην πλατφόρμα Signal από χρήστη που εμφανιζόταν ως ο Μάικλ Γουόλς, όπως ονομάζεται ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του Ντόναλντ Τραμπ. «Δεν υπόθεσα ότι το αίτημα ήταν από τον ίδιο τον Μάικλ Γουόλς (…) Σκέφτηκα ότι ήταν λίγο ασυνήθιστο, λόγω της σχέσης της κυβέρνησης με τους δημοσιογράφους και την περιοδική εμμονή του Τραμπ μαζί μου. Σκέφτηκα αμέσως ότι θα μπορούσε κάποιος να υποδύεται τον Γουόλς για να με παγιδεύσει», περιγράφει ο δημοσιογράφος.
«Αποδέχθηκα το αίτημα, ελπίζοντας ότι πράγματι ήταν ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας και ήθελε να συζητήσουμε για την Ουκρανία, το Ιράν ή κάποιο άλλο σημαντικό ζήτημα», σημειώνει.
Ποια ονόματα εμφανίζονταν στη συνομιλία
Δύο ημέρες αργότερα, στις 13 Μαρτίου, στις 16:28 ο Γκόλντμπεργκ έλαβε ειδοποίηση ότι συμπεριλήφθηκε σε μια ομαδική συνομιλία στο Signal με όνομα «Houthi PC small group». Ακολούθησε μήνυμα στην ομαδική συνομιλία από τον «Μάικλ Γουόλς», που ανέφερε ότι δημιουργήθηκε μια επιτροπή ανώτερων αξιωματούχων «για συντονισμό για τους Χούθι, ιδιαίτερα για τις επόμενες 72 ώρες».
Συνήθως σε τέτοιες επιτροπές συμμετέχουν οι πιο υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι για την εθνική ασφάλεια, ανάμεσά τους τα υπουργεία Άμυνας, Εξωτερικών, Οικονομικών και ο διευθυντής της CIA, εξηγεί ο Γκόλντμπεργκ.
«Περιττό να πω ότι ποτέ δεν έχω προσκληθεί σε μία τέτοια επιτροπή του Λευκού Οίκου και στα πολλά χρόνια που κάνω ρεπορτάζ για ζητήματα εθνικής ασφάλειας ποτέ δεν έχω ακούσει μία τέτοια επιτροπή να συνέρχεται μέσω μιας εμπορικής εφαρμογής ανταλλαγής μηνυμάτων», επισημαίνει.
Ένα λεπτό αργότερα, ένα άτομο που εμφανιζόταν ως «MAR»- ο υπουργός Εξωτερικών είναι ο Μάρκο Ρούμπιο- έγραψε «ο Μάικ Νίντχαμ για το υπουργείο Εξωτερικών», κατά τα φαινόμενα ορίζοντας σύμβουλο του Στέιτ Ντιπάρτμεντ ως τον εκπρόσωπό του στη συνομιλία. Την ίδια στιγμή, χρήστης που εμφανιζόταν ως «Τζ. Ντ. Βανς» έγραψε «Ο Άντι Μπέικερ για τον αντιπρόεδρο».
Ακολούθησαν αντίστοιχα μηνύματα από το χρήστη «TG»- πιθανότατα η διευθύντρια των μυστικών υπηρεσιών Τούλσι Γκάμπαρντ ή κάποιος που την υποδυόταν- από τον «Σκοτ Μπ.», κατά τα φαινόμενα τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και από τον «Πιτ Χέγκσεθ», όπως ονομάζεται ο υπουργός Άμυνας.
Μάλιστα, ο διευθυντής της CIA, Τζον Ράτκλιφ, παρέθεσε στη συνομιλία το όνομα αξιωματούχου της υπηρεσίας, το οποίο δεν δημοσιοποιεί ο δημοσιογράφος, καθώς πρόκειται για εν ενεργεία πράκτορα.
Ο Μάικλ Γουόλς (AP/Jose Luis Magana)
Ανάμεσα στα συνολικά 18 μέλη της ομάδας εμφανίζονταν να είναι η Σούζι Γουάιλς- προσωπάρχης του Λευκού Οίκου- ο Στίβεν Μίλερ- αναπληρωτής προσωπάρχης- και ο Στιβ Γουίτκοφ, ο διαπραγματευτής του Ντόναλντ Τραμπ τόσο στη Μέση Ανατολή όσο και στο Ουκρανικό.
Ο Γκόλντμπεργκ εξηγεί ότι συμβουλεύτηκε αρκετούς συναδέλφους του για αυτή την υπόθεση. Συζήτησαν το ενδεχόμενο τα μηνύματα να ήταν στο πλαίσιο μιας καμπάνιας παραπληροφόρησης, είτε από ξένη υπηρεσία πληροφοριών, είτε- πιο πιθανό- από μια από τις ομάδες που προσπαθούν να φέρουν δημοσιογράφους σε δύσκολη θέση.
«Είχα πολύ σοβαρές αμφιβολίες ότι αυτή η ομαδική συνομιλία ήταν αληθινή, γιατί δεν μπορούσα να πιστέψω ότι η ηγεσία των ΗΠΑ για την εθνική ασφάλεια θα επικοινωνούσε μέσω Signal για επικείμενα πολεμικά σχέδια. Επίσης, δεν μπορούσα να πιστέψω ότι ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας του προέδρου θα ήταν τόσο απρόσεκτος, ώστε να συμπεριλάβει τον αρχισυντάκτη του The Atlantic σε τέτοιες συζητήσεις με υψηλόβαθμους Αμερικανούς αξιωματούχους που φτάνουν έως τον αντιπρόεδρο», εξηγεί.
Οι ενστάσεις του «Βανς»
Την επόμενη ημέρα, τα πράγματα έγιναν πιο περίεργα, περιγράφει ο Γκόλνμπεργκ. Στις 08:05 της 14ης Μαρτίου, ο «Μάικλ Γουόλς» έγραψε στη συνομιλία «Θα λάβετε μια δήλωση συμπερασμάτων με καθήκοντα σύμφωνα με τις οδηγίες του προέδρου σήμερα» στα απόρρητα συστήματα επικοινωνίας. Συμπλήρωνε: «αναπτύξαμε προτεινόμενες λίστες ειδοποιήσεων για περιφερειακούς συμμάχους και εταίρους».
Ακολούθησε μια ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα συζήτηση. Ο χρήστης «Τζ. Ντ. Βανς» απάντησε ότι θα είναι εκτός κατά τη διάρκεια της ημέρας, λόγω εκδήλωσης για την οικονομία στο Μίσιγκαν. Σημειώνεται ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ ήταν πράγματι στο Μίσιγκαν εκείνη την ημέρα. «Αλλά πιστεύω ότι κάνουμε λάθος. Το 3% του αμερικανικού εμπορίου περνά από το Σουέζ. Το 40% του ευρωπαϊκού εμπορίου επίσης. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ο κόσμος να μην το καταλάβει αυτό ή γιατί είναι απαραίτητο. Ο ισχυρότερος λόγος να το κάνουμε αυτό, όπως είπε ο πρόεδρος, είναι να στείλουμε μήνυμα», έγραψε.
Στη συνέχεια έκανε μια αξιοπρόσεκτη τοποθέτηση, με δεδομένο ότι δημόσια ο Βανς δεν έχει αποκλίνει από τη θέση του Τραμπ για οποιοδήποτε ζήτημα. «Δεν είμαι σίγουρος ότι ο πρόεδρος γνωρίζει πόσο ασυνεπές είναι αυτό με το μήνυμά του προς την Ευρώπη αυτή τη στιγμή. Υπάρχει περαιτέρω κίνδυνος να δούμε μία μέτρια έως σοβαρή άνοδο των τιμών του πετρελαίου. Είμαι πρόθυμος να στηρίξω την επικρατούσα άποψη της ομάδας και να κρατήσω αυτές τις ανησυχίες για εμένα. Αλλά υπάρχει ένα ισχυρό επιχείρημα για το καθυστερήσουμε αυτό ένα μήνα», ανέφερε.
Ο χρήστης που εμφανιζόταν ως «Τζο Κεντ»- έτσι λέγεται ο υποψήφιος του Τραμπ για το Εθνικό Κέντρο Αντιτρομοκρατίας- έγραψε στις 08:22 «Θα έχουμε ακριβώς τις ίδιες επιλογές σε έναν μήνα». Στις 08:26 έφτασε μήνυμα από τον χρήστη «Τζον Ράτκλιφ» με πληροφορίες που θα μπορούσαν να ερμηνευθούν ως σχετικές με πραγματικές και τρέχουσες επιχειρήσεις μυστικών υπηρεσιών.
Στις 08:27 έστειλε μήνυμα ο χρήστης «Πιτ Χέγκσεθ», που απευθυνόταν κατά τα φαινόμενα στον αντιπρόεδρο. «Κατανοώ τις ανησυχίες σου και σε υποστηρίζω πλήρως να τις εγείρεις στον πρόεδρο. Είναι σημαντικά ζητήματα, που τα περισσότερα είναι δύσκολο να ξέρουμε πώς εξελιχθούν (οικονομία, ειρήνη στην Ουκρανία, Γάζα κτλ.). Πιστεύω ότι τα μηνύματα θα είναι δύσκολα, ό,τι κι αν γίνει- κανένας δεν ξέρει ποιοι είναι οι Χούθι- για αυτό πρέπει να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι 1) στο ότι απέτυχε ο Μπάιντεν, 2) ότι χρηματοδοτούνται από το Ιράν», έγραψε.
Στη συνέχεια ανέφερε ότι «αν περιμένουμε μερικές εβδομάδες ή ένα μήνα» δεν θα αλλάξει ριζικά η κατάσταση, όπως και ότι υπάρχουν κίνδυνοι με την αναμονή: «είτε αυτό θα διαρρεύσει και θα φανούμε αναποφάσιστοι, είτε το Ισραήλ θα αναλάβει πρώτο δράση- ή θα καταρρεύσει η κατάπαυση πυρρός στη Γάζα- και δεν θα μπορέσουμε να το ξεκινήσουμε αυτό με τους δικούς μας όρους».
«Είμαστε έτοιμοι να εκτελέσουμε», τόνισε ο «Χέγκσεθ». «Το θέμα δεν είναι οι Χούθι, είναι η αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας- ένα βασικό εθνικό συμφέρον- και να αποκαταστήσουμε την αποτροπή που διέλυσε ο Μπάιντεν. Αλλά μπορούμε εύκολα να σταματήσουμε.», συμπλήρωσε.
Οι Ευρωπαίοι που «παρασιτούν»
Λίγα λεπτά αργότερα, ο «Μάικλ Γουόλς» έστειλε μήνυμα με στοιχεία για το εμπόριο και τις περιορισμένες δυνατότητες των Ευρωπαίων. «Είτε τώρα, είτε σε μερικές εβδομάδες, θα πρέπει να είναι οι ΗΠΑ αυτές που θα ξανανοίξουν τις θαλάσσιες οδούς. Με αίτημα του προέδρου, συνεργαζόμαστε με τα υπουργεία Άμυνας και Εξωτερικών για το πώς επιβαρυνθούν οι Ευρωπαίοι», έγραψε.
Ο «Τζ. Ντ. Βανς» απάντησε στις 08:45 στον «Πιτ Χέγκσεθ»: «Αν πιστεύεις ότι πρέπει να το κάνουμε, πάμε. Απλά απεχθάνομαι να σώσουμε ξανά την Ευρώπη». Η αμερικανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι επωφελούνται οικονομικά από το γεγονός ότι το αμερικανικό πολεμικό ναυτικό προστατεύει τις θαλάσσιες οδούς.
Τρία λεπτά αργότερα ο «Χέγκσεθ» απάντησε στον «Βανς» «Συμμερίζομαι απολύτως την απέχθειά σου για το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι παρασιτούν. Είναι άθλιο. Αλλά ο Μάικλ έχει δίκιο, είμαστε οι μόνοι στον πλανήτη που μπορούμε να το κάνουμε αυτό. Κανένας άλλος δεν πλησιάζει καν. Το ερώτημα είναι ο χρόνος. Νιώθω ότι τώρα είναι το ίδιο καλή στιγμή με οποιαδήποτε άλλη, δεδομένης της οδηγίας του προέδρου να ανοίξουν ξανά οι θαλάσσιες οδοί. Νομίζω ότι πρέπει να το κάνουμε. Αλλά ο πρόεδρος διατηρεί ακόμα περιθώριο απόφασης 24 ωρών».
Εκείνη τη στιγμή ο έως τότε σιωπηλός χρήστης «S M»- πιθανόν ο έμπιστος του Τραμπ και αναπληρωτής προσωπάρχης του Λευκού Οίκου Στίβεν Μίλερ- έγραψε: «Από ό,τι μαθαίνω ο πρόεδρος ήταν σαφής: πράσινο φως, αλλά σύντομα να ξεκαθαρίσουμε στην Αίγυπτο και την Ευρώπη τι περιμένουμε σε αντάλλαγμα. Επίσης, πρέπει να καταλήξουμε πώς θα επιβάλουμε μια τέτοια απαίτηση. Για παράδειγμα, αν η Ευρώπη δεν ανταμείψει, τότε τι; Εάν οι ΗΠΑ αποκαταστήσουν επιτυχώς την ελευθερία της ναυσιπλοΐας με μεγάλο κόστος, πρέπει να υπάρχει σε αντάλλαγμα ένα περαιτέρω οικονομικό κέρδος».
Έπειτα από αυτά, ο δημοσιογράφος σκέφτηκε ότι η συνομιλία ήταν πολύ αληθοφανής. Διατηρούσε τις επιφυλάξεις του για το ότι μπορούσε να επρόκειτο για κάποιου είδους επιχείρηση παραπληροφόρησης. Και απορούσε για το γεγονός ότι κανένας στην ομαδική συνομιλία δεν φαινόταν να είχε παρατηρήσει την παρουσία του.
Η ημέρα της επίθεσης
Το επόμενο πρωί, Σάββατο 15 Μαρτίου, στις 11:44 ο «Πιτ Χέγκσεθ» ενημέρωσε την ομάδα. Ο δημοσιογράφος δεν παραθέτει το συγκεκριμένα μήνυμα και εκείνα που ακολούθησαν, γιατί «αν ένας αντίπαλος των ΗΠΑ έβλεπε τις πληροφορίες που περιείχαν, θα μπορούσε να τις χρησιμοποιήσει για να βλάψει στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών πληροφοριών, ιδιαίτερα στη Μέση Ανατολή».
Αλλά, για να δείξει πόσο σοκαριστικά απερίσκεπτο ήταν όλο αυτό, αποκαλύπτει ότι το μήνυμα του «Χέγκσεθ» περιελάμβανε επιχειρησιακές λεπτομέρειες για επικείμενες επιθέσεις στην Υεμένη, μεταξύ άλλων πληροφορίες για στόχους, τα όπλα που θα χρησιμοποιούσαν οι ΗΠΑ και τη σειρά με την οποία θα γίνονταν τα πλήγματα.
Σύμφωνα με το μακροσκελές μήνυμα του Χέγκσεθ, οι πρώτες εκρήξεις στην Υεμένη θα σημειώνονταν έπειτα από δύο ώρες, στις 13:45. «Οπότε, περίμενα στο αυτοκίνητό μου, σε πάρκινγκ ενός σούπερ μάρκετ. Αν η συνομιλία στο Signal ήταν πραγματική, σίγουρα θα βομβαρδίζονταν στόχοι των Χούθι. Περίπου στις 13:55 έψαξα για την Υεμένη στο Χ. Υπήρχαν εκρήξεις στην πρωτεύουσα, τη Σαναά», περιγράφει ο Γκόλνμπεργκ.
Μπήκε ξανά στη συνομιλία. Στις 13:48 ο «Μάικλ Γουόλς» είχε στείλει μήνυμα, από το οποίο ο δημοσιογράφος δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες, παρά μόνο τη φράση ότι έγινε «απίστευτη δουλειά» στην επιχείρηση. Λίγα λεπτά αργότερα ο «Τζον Ράτκλιφ» έγραψε «Μια καλή αρχή». Ο «MAR»- που παραπέμπει στον Μάρκο Ρούμπιο- έγραψε «Καλή δουλειά από εσένα Πιτ και την ομάδα σου» και άλλοι συνομιλητές έστειλαν αντίστοιχα πανηγυρικά μηνύματα. Στη συζήτηση που ακολούθησε έγινε αξιολόγηση για τη ζημιά που κατάφεραν οι επιθέσεις, μεταξύ άλλων για τον θάνατο συγκεκριμένου ατόμου.
Ο δημοσιογράφος κατέληξε ότι η συνομιλία στο Signal ήταν σχεδόν σίγουρα αληθινή. Αφού το συνειδητοποίησε αυτό, αποχώρησε από τη συνομιλία «καταλαβαίνοντας ότι αυτό σημαίνει ότι ο δημιουργός της, ο “Μάικλ Γουόλς” θα λάβει αυτόματη ειδοποίηση ότι έφυγα. Κανένας στη συνομιλία δεν είχε φανεί να είχε παρατηρήσει ότι ήμουν εκεί. Και μετά δεν δέχθηκα καμία ερώτηση για το γιατί έφυγε ή, κυρίως, ποιος ήμουν», γράφει.
Η παραδοχή του Λευκού Οίκου
Πριν το αποκαλυπτικό δημοσίευμα, ο Γκόλνμπεργκ έστειλε email στον Μάικλ Γουόλς, τον Πιτ Χέγκσεθ, τον Τζον Ράτκλιφ, την Τούλσι Γκάμπαρντ και άλλους αξιωματούχους θέτοντας διαδοχικά ερωτήματα. Αν ήταν πραγματική η συνομιλία, αν γνώριζαν ότι ο ίδιος είχε συμπεριληφθεί σε αυτή, αν αυτό έγινε σκόπιμα, αν κανένας τους κατάλαβε ποιος ήταν.
Ο Μπράιαν Χιουζ, εκπρόσωπος του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας επιβεβαίωσε την εγκυρότητα της κοινής συνομιλίας. «Αυτή φαίνεται να είναι αυθεντική ανταλλαγή μηνυμάτων και εξετάζουμε πώς προστέθηκε ένας λάθος αριθμός», απάντησε.
Ο Γουίλιαμ Μάρτιν, εκπρόσωπος του Βανς, απάντησε ότι παρά την εντύπωση που δημιουργούν τα μηνύματα, ο αντιπρόεδρος είναι πλήρως ευθυγραμμισμένος με τον πρόεδρο και υποστηρίζει «απόλυτα» την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης.
Οι νόμοι που ίσως παραβιάστηκαν.
«Δεν έχω δει ποτέ τέτοια παραβίαση. Δεν είναι ασυνήθιστο αξιωματούχοι εθνικής ασφάλειας να επικοινωνούν μέσω Signal. Αλλά η χρήση της εφαρμογής γίνεται κυρίως για να κανονίσουν συναντήσεις και άλλα παρόμοια ζητήματα, όχι για λεπτομερείς και άκρως απόρρητες συζητήσεις για επικείμενες στρατιωτικές ενέργειες. Και βέβαια δεν έχω ακούσει ποτέ περίπτωση δημοσιογράφου που προσκλήθηκε σε μια τέτοια συζήτηση», γράφει ο Γκόλντμπεργκ.
Ο Γουόλς, συντονίζοντας μια ενέργεια που σχετίζεται με την εθνική ασφάλεια στο Signal, ενδέχεται να παραβίασε αρκετές διατάξεις του νόμου περί κατασκοπείας, σύμφωνα με αρκετούς δικηγόρους με τους οποίους μίλησε το The Atlantic. Η εφαρμογή δεν είναι εγκεκριμένη από την αμερικανική κυβέρνηση για απόρρητες πληροφορίες. Η διοίκηση έχει δικά της συστήματα για αυτό τον σκοπό, επεσήμαναν οι δικηγόροι.
Επίσης, ο Γουόλς όρισε κάποια μηνύματα της συνομιλίας να διαγραφούν έπειτα από μία εβδομάδα κι άλλα έπειτα από τέσσερις. Όμως εγείρονται ερωτήματα για το αν παραβιάστηκε σχετικός νόμος, που προβλέπει ότι πρέπει να διατηρούνται τα ομοσπονδιακά αρχεία.
