Είναι όντως έτοιμος για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία ο Βλάντιμιρ Πούτιν ή απλά κερδίζει χρόνο; Αυτό είναι το ερώτημα που απασχολεί αναλυτές καθώς το βράδυ της Πέμπτης ο Ρώσος πρόεδρος αναμένεται να έχει ιδιωτική συνάντηση με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στβ Γουίτκοφ.
Αυτός με τη σειρά του θα του παραδώσει στη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός 30 ημερών που όρισαν από κοινού ΗΠΑ και Ουκρανία στη συνάντηση που είχαν την περασμένη εβδομάδα στη Σαουδική Αραβία.
Τι λέει και τι δεν παραδέχεται ο Πούτιν
Ο Βλάντιμιρ Πούτιν σχολίασε την πρόταση για κατάπαυση του πυρός σε συνέντευξη Τύπου που έδωσε από κοινού με τον Λευκορώσο σύμμαχό του, Αλεξάντρ Λουκασένκο. Είπε ότι η Ρωσία είναι έτοιμη να σταματήσει τις εχθροπραξίες αλλά υπάρχουν ορισμένα ζητήματα που χρήζουν συζήτησης και ανάλυσης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Υπάρχουν αποχρώσεις» όπως είπε εννοώντας πως η ρωσική πλευρά θέλει μία διαρκή ειρήνη και όχι μία κατάπαυση ενός μήνα που θα δώσει τη δυνατότητα στην Ουκρανία να ανασυντάξει τις δυνάμεις της.
Αυτές οι αποχρώσεις που εξέθεσε πριν από τις συνομιλίες με τους απεσταλμένους των ΗΠΑ στο Κρεμλίνο είναι τόσο κυρίαρχες και ουσιώδεις ωστόσο, που θα μπορούσαν να διαλύσουν κάθε ελπίδα για κατάπαυση του πυρός 30 ημερών. Πρόκειται για απαιτήσεις που είχε ήδη ο Πούτιν από την έναρξη του πολέμου.
Ενώ στον αντίποδα, η Ουκρανία και οι Δυτικοί σύμμαχοι θα αποδείξουν ότι πρόκειται για απαράδεκτες απόψεις, που είναι αδύνατον να ικανοποιηθούν.
«Συμφωνούμε με τις προτάσεις να σταματήσουν οι εχθροπραξίες» είπε συγκαταβατικά ο Πούτιν για να προσθέσει στη συνέχεια πως «η παύση όμως πρέπει να είναι τέτοια που θα οδηγούσε σε μακροχρόνια και διαρκή ειρήνη και θα εξαλείψει τις ρίζες της αιτίας της κρίσης αυτής τους πολέμου».
Κανείς δεν αντιλέγει με την ανάγκη για διαρκή κατάπαυση του πυρός αλλά η ιδέα του Βλαντιμίρ Πούτιν για τη ρίζα της αιτίας του πολέμου περιστρέφεται γύρω από την επιθυμία της Ουκρανίας να υπάρχει ως κυρίαρχο κράτος, εκτός της τροχιάς της Ρωσίας. Αυτό σημαίνει απομάκρυνση από τη Ρωσία και στενούς δεσμούς με τη Δύση. Η Ουκρανία επιθυμεί να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ και να γίνει μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τόσο πολύ που κατοχυρώνεται και το ουκρανικό σύνταγμα.
Ο Πούτιν ζητά εγγυήσεις
Ο Τραμπ από την άλλη έχει ήδη εγείρει αμφιβολίες για την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ αλλά ο Πούτιν πιο σκληροπυρηνικά έχει καταρρίψει την ιδέα ακόμη και της Ουκρανίας ως αυτόνομο κράτος. Και όλα αυτά υποσκάπτουν αρκετές από τις «αποχρώσεις» του Πούτιν για ειρήνη. Μετά τη συνέντευξη Τύπου του Πούτιν ο Τραμπ αποκάλυψε ότι έχει στο μανίκι του μοχλούς πίεσης προς τη Ρωσία αλλά δεν θα τους αποκαλύψει ακόμα.
Αυτό που θέλει ο Πούτιν είναι να σταματήσει την Ουκρανία από το να ενισχύσει στρατιωτικά τις δυνάμεις της και να προμηθευτεί εκ νέου τον υποσχόμενο από τη Δύση στρατιωτικό εξοπλισμό. Ο Πούτιν από την πλευρά του ζητά εγγυήσεις για το ποιος θα του το διασφαλίσει αυτό. Ήδη από την έναρξη του πολέμου, ο Πούτιν έχει απαιτήσει την αποστρατικοποίηση της Ουκρανίας, που αποτελεί κόκκινη γραμμή για το Κίεβο και τους συμμάχους του. Σε αντάλλαγμα ο Πούτιν αναζητά εγγυήσεις ασφαλείας.
Θα συμφωνήσει η Ρωσία να σταματήσει τον ανεφοδιασμό των δυνάμεών της ή την προώθηση του στρατού της; Αυτό μοιάζει αδύνατο και δεν υπήρχε πουθενά κανέναν ίχνος στην ομιλία του το απόγευμα της Πέμπτης ότι θα ήθελε ή θα είχε την πρόθεση να λάβει μία τέτοια απόφαση.
Εξάλλου ο Πούτιν μόλις επέστρεψε από το Κουρσκ, όπου εμφανίστηκε με στρατιωτική στολή. Εκεί στην πρώτη γραμμή της μάχης έστειλε το πρώτο μήνυμα ότι δεν υπαναχωρεί αν δεν λάβει τουλάχιστον εγγυήσεις ασφαλείας. Ο ίδιος επανέλαβε στην ομιλία του επανειλημμένα πως θα υπέγραφε μία συμφωνία για κατάπαυση του πυρός αλλά ας δούμε και ποιος νικά στο πεδίο της μάχης.
Ο Πούτιν ξεκάθαρα αισθάνεται πως διαπραγματεύεται από θέση ισχύος και δεν θέλει να τη χάσει.
«Αν σταματήσουμε τις στρατιωτικές δράσεις για 30 μέρες, τι θα σημαίνει αυτό; Θα αποχωρήσουν όλοι όσοι βρίσκονται στο πεδίο της μάχης εκεί;» αναρωτήθηκε κατά τη συνέντευξη Τύπου.Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε εξάλλου την Πέμπτη ότι οι δυνάμεις του έχουν πλέον τον πλήρη έλεγχο της πόλης Sudzha, της μεγαλύτερης που είχαν καταφέρει να καταλάβουν οι Ουκρανοί. Ο Πούτιν είπε ότι όλοι οι Ουκρανοί έχουν αποχωρήσει άρα γιατί να σταματήσει τώρα η Ρωσία;
«Εάν υπάρξει φυσικός αποκλεισμός τις επόμενες ημέρες, κανείς δεν θα μπορεί να φύγει. Θα υπάρχουν μόνο δύο επιλογές – παραδοθείτε ή θα πεθάνετε».
Το ίδιο ισχύει και για τα 1.000 χλμ πρώτης γραμμής, όπου ο ίδιος ξεκαθάρισε πως τα πράγματα ΄αλλάζουν υπέρ της Ρωσίας δραστικά σε όλες τις περιοχές όπως είπε. Αλλά δεν είναι αυτό το ζήτημα.
Ευκαιρία για ανασύνταξη δυνάμεων η κατάπαυση του πυρός;
Ο Πούτιν θεωρεί ότι μία κατάπαυση του πυρός διάρκειας 30 ημερών θα στερούσε από τη Ρωσία το στρατιωτικό πλεονέκτημα και θα έδινε τη δυνατότητα στους Ουκρανούς να ανασυγκροτηθούν και να ανασυνταχθούν. «Ποιες είναι οι εγγυήσεις μας ότι αυτό δεν θα επιτραπεί να συμβεί» είπε εκφράζοντας μία ρητορική ερώτηση.
Μέχρι στιγμής, δεν έχει παρουσιαστεί κανείς μηχανισμός που να διασφαλίζει τους όρους ότι θα διαρκέσει η κατάπαυση του πυρός.
Παρόλο που 15 χώρες της Δύσης έχουν προτείνει προσωρινά ειρηνευτικά στρατεύματα για την περιοχή, αυτά θα έρθουν μόνο σε περίπτωση τελικής ειρηνευτικής συμφωνίας, όχι προσωρινής κατάπαυσης του πυρός, που ορίζει η συμφωνία ΗΠΑ- Ουκρανίας. Όχι ότι η Ρωσία θα επέτρεπε κάτι τέτοιο τον όρο ούτως ή αλλιώς.
Δεδομένων όλων αυτών των «αποχρώσεων» Ο Πούτιν φάνηκε να είναι σκεπτικός για το πώς μία κατάπαυση του πυρός- σαν αυτή που προτείνεται- θα μπορούσε να ωφελήσει τη Ρωσία, ειδικά όταν τα στρατεύματά του βρίσκονται ένα βήμα μπροστά. Η όλη οπτική του όπως την εξέφρασε ήταν πως όλα καταλήγουν στο «πώς είναι η παρούσα κατάσταση στο πεδίο της μάχης».
Η πιο σημαντική επικοινωνία του Πούτιν θα είναι με τον Τραμπ
Ο Πούτιν συναντάται το βράδυ της Πέμπτης με τον απεσταλμένο του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ. Ό,τι και αν συμβεί σε αυτή τη συνάντηση, ο Πούτιν γνωρίζει καλά ότι στο τέλος, η πιο σημαντική συζήτηση που θα κάνει θα είναι με τον ίδιο τον πρόεδρο Τραμπ.
«Νομίζω ότι πρέπει να μιλήσουμε με τους Αμερικανούς συναδέλφους μας, ίσως και να συνομιλήσω τηλεφωνικά με τον πρόεδρο Τραμπ και να το συζητήσω αυτό μαζί του» είπε.
Αλλά ο Πούτιν είχε ήδη στρώσει το έδαφος, πολύ πριν από τις συνομιλίες αυτές, με ένα μήνυμα ότι ο δρόμος για την κατάπαυση του πυρός ήταν γεμάτος με συνθήκες που θα ήταν σχεδόν αδύνατο να εκπληρωθούν.
Ο Ζελένσκι επιμένει «καμία εδαφική παραχώρηση»
Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο πριν από τις διαπραγματεύσεις με την Ουκρανία στη Σαουδική Αραβία είχε πει ότι το Κίεβο θα χρειαστεί να παραδώσει γη προκειμένου να επιτευχθεί μία ειρηνευτική συμφωνία.
Παρά το γεγονός ότι οι εδαφικές παραχωρήσεις συζητήθηκαν κατά τη διάρκεια των 8ωρων συνομιλιών στη Σαουδική Αραβία,Η Ουκρανία επιμένει ότι οι εδαφικές παραχωρήσεις δεν τέθηκαν στο τραπέζι των συζητήσεων και είναι ένα θέμα που αποτελεί ταμπού για το Κίεβο, ανέφερε ανώτατος Ουκρανός αξιωματούχος στο Politico, σε ένα άρθρο που στη συνέχεια ωστόσο κατέβηκε.
«Καταλαβαίνουμε, η πραγματικότητα είναι ότι η Ρωσία κατέχει κάποιο μέρος της επικράτειάς μας αυτή τη στιγμή και ότι πιθανότατα θα συνεχίσει να το διατηρεί ακόμα κι αν συμφωνήσουμε σε κατάπαυση του πυρός. Αυτό είναι διαφορετικό από τις παραχωρήσεις», είπε ο αξιωματούχος υπό τον όρο της διατήρησης της ανωνυμίας του.
«Αν ρωτάτε αν η Ουκρανία θα δεχτεί ότι μέρος της γης της ανήκει στη Ρωσία, όχι, η Ουκρανία δεν θα το δεχτεί αυτό. Αλλά η Ουκρανία δεν μπορεί να ανακτήσει όλη την επικράτειά της αυτή τη στιγμή με στρατιωτική βία. Μέρος της γης μας θα χρειαστεί να επιστραφεί διπλωματικά, κάτι που μπορεί να πάρει χρόνο» είπε.
Για το Κίεβο που έχει ήδη ζητήσει ξεκάθαρες εγγυήσεις ασφαλείας ακόμα και ένταξη στο ΝΑΤΟ ως αντάλλαγμα για μία ειρηνευτική συμφωνία, το να συμφωνήσει σε μία κατάπαυση του πυρός χωρίς αυτές τις συνθήκες, μεταφράζεται σε έναν επώδυνο αλλά αναγκαίο συμβιβασμό.
«Είναι πολύ δύσκολο για μας να πολεμάμε εναντίον ενός τέτοιου εχθρού αυτό είναι ξεκάθαρο» δήλωσε ο ίδιος ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι την Τετάρτη.
«Σήμερα παλεύουμε για την ανεξαρτησία μας. Ως εκ τούτου, δεν θα αναγνωρίσουμε καμία κατεχόμενη περιοχή ως Ρωσική Ομοσπονδία. Αυτό είναι γεγονός. Ο λαός μας πάλεψε για αυτό. Οι ήρωές μας πέθαναν, πολλοί τραυματίστηκαν. Επομένως, κανείς δεν θα το ξεχάσει αυτό. Και όταν λέω ότι κανείς δεν θα το ξεχάσει αυτό, αυτή είναι η πιο σημαντική κόκκινη γραμμή», είπε.
Μετά τη συνέντευξη Τύπου του Πούτιν ο Ζελένσκι δήλωσε ότι η απάντηση του Βλαντιμίρ Πούτιν στην πρόταση κατάπαυσης του πυρός είναι «χειριστική» και απορρίπτει τις «προϋποθέσεις» του.
«Αυτό που ακούσαμε από τη Ρωσία είναι τα πολύ προβλέψιμα και πολύ χειριστικά λόγια του Πούτιν», είπε ο Ζελένσκι σε ομιλία του το βράδυ της Πέμπτης. «Στην πράξη, ετοιμάζει απόρριψη» είπε και πρόσθεσε πως «φυσικά, ο Πούτιν φοβάται να πει απευθείας στον Τραμπ ότι θέλει να συνεχίσει αυτόν τον πόλεμο, ότι θέλει να συνεχίσει να σκοτώνει Ουκρανούς. Γι’ αυτό η Μόσχα περιβάλλει την ιδέα της κατάπαυσης του πυρός με προϋποθέσεις που δεν θα καταστήσουν τίποτα δυνατό ή θα το καταστήσουν αδύνατο για περισσότερο χρόνο».
Πρόσθεσε ότι ο Πούτιν συχνά λειτουργεί έτσι. «Δεν το λέει ευθέως αλλά κάνει κάτι μόνο και μόνο για να προκαλέσει καθυστερήσεις ή καθιστά τις λογικές αποφάσεις αδύνατες. Αυτή είναι μία ακόμα χειριστική κίνηση από τη Ρωσία Η Ρωσία είναι αυτή που καθυστερεί τις καταστάσεις και είναι μη εποικοδομητική» είπε ο Ζελένσκι ζητώντας για επιβληθούν περεταίρω κυρώσεις προκειμένου να ασκηθεί πίεση στον Πούτιν.
Ο «χρησμός» Τραμπ
«Ο απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ βρίσκεται σε σοβαρές συζητήσεις στη Ρωσία και αναμένεται να συναντηθεί σύντομα με τον Βλαντιμίρ Πούτιν», είπε ο Ντόναλντ Τραμπ, από το Οβάλ Γραφείο, κατά τη διάρκεια συνάντησης με τον γ.γ. του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε.
«Ας ελπίσουμε ότι η Ρωσία θα κάνει το σωστό», πρόσθεσε επαναλαμβάνοντας ότι θα ήθελε να δει εκεχειρία. Σχολίασε ακόμα ότι η δήλωση Πούτιν «δεν ήταν πλήρης». Ανέφερε ότι ο Ρώσος πρόεδρος έκανε μια πολλά υποσχόμενη δήλωση, αλλά επέμεινε ότι δεν ήταν πλήρης, και επανέλαβε ότι είναι πρόθυμος να μιλήσει μαζί του για την πρόταση κατάπαυσης του πυρός.
«Θα διασφαλίσουμε ότι η Ρωσία δεν θα επιτεθεί σε συμμάχους των ΗΠΑ» είπε μεταξύ άλλων ο Ντόναλντ Τραμπ και διαβεβαίωσε πως «Δεν πρόκειται να συμβεί κάτι τέτοιο. Θα το διασφαλίσουμε αυτό».
«Όπως γνωρίζετε, η Ουκρανία συμφώνησε - με την επιφύλαξη για τα οσα συμβαίνουν σήμερα - σε μια πλήρη κατάπαυση του πυρός και ελπίζουμε ότι η Ρωσία θα κάνει το ίδιο», είπε στον Μαρκ Ρούτε.
Ο Τραμπ πρόσθεσε ότι διαθέτει μοχλό πίεσης για τη Ρωσία αλλά δεν θέλει να το χρησιμοποιήσει προς το παρόν επειδή «μιλάμε μαζί του (με τον Πούτιν) και με βάση τις δηλώσεις που έκανε σήμερα, ήταν αρκετά θετικές. Πραγματικά πιστεύω ότι αν είχαμε… εάν λάβουμε μια συνθήκη ειρήνης, μια συνθήκη κατάπαυσης του πυρός, νομίζω ότι αυτό οδηγεί σε ειρήνη, αυτό θα οδηγήσει πραγματικά σε ειρήνη. Δεν νομίζω ότι κάποιος θέλει να επιστρέψει (στον πόλεμο). Και νομίζω ότι εάν, εάν ο πρόεδρος Πούτιν συμφωνήσει και κάνει κατάπαυση του πυρός, νομίζω ότι θα είμαστε σε πολύ καλή κατάσταση για να τελειώσουμε τον πόλεμο.
Ο Τραμπ επανέλαβε πως ενίσχυσε τη στήριξη των ΗΠΑ προς την Ουκρανία και «σταμάτησε» τον αγωγό Nord Stream 2. Δήλωσε ακόμα πως θα είναι «πολύ απογοητευτικό» αν η Ρωσία απορρίψει τις αμερικανικές προτάσεις ενώ δήλωσε ότι είναι ανοιχτός σε μία συνομιλία με τον Πούτιν. Αποκάλυψε ακόμα ότι κατά τος διαπραγματεύσεις «συζητήθηκαν πολλά μεμονωμένα θέματα».
«Λοιπόν, θα θέλαμε να δούμε μια κατάπαυση του πυρός από τη Ρωσία. Και ξέρετε, δεν δουλεύαμε στο σκοτάδι. Συζητήσαμε… Ουκρανική γη και κομμάτια γης που θα παραμείνουν και θα χαθούν, και όλα τα άλλα στοιχεία μιας τελικής συμφωνίας. Υπάρχει ένα εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας που εμπλέκεται. Ξέρετε, εμπλέκεται πολύ μεγάλο εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας. Ποιος θα πάρει το εργοστάσιο παραγωγής ενέργειας και ποιος θα πάρει αυτό και εκείνο; Και έτσι, ξέρετε, δεν είναι εύκολη διαδικασία. Αλλά η πρώτη φάση είναι η κατάπαυση του πυρός» είπε.
Πρόσθεσε πως ΗΠΑ και Ουκρανία συζήτησαν για τη γη «γιατί δεν θέλεις να χάνεις χρόνο με την κατάπαυση του πυρός, αν δεν πρόκειται να σημαίνει τίποτα. Λέμε λοιπόν: κοίτα, αυτό μπορείς να το πάρεις, αυτό δεν μπορείς να το πάρεις. Συζητούν το ΝΑΤΟ και το να είναι στο ΝΑΤΟ (η Ουκρανία), και όλοι ξέρουν ποια είναι η απάντηση σε αυτό. Ξέρετε αυτή την απάντηση εδώ και 40 χρόνια. Έτσι, πολλές από τις λεπτομέρειες μιας τελικής συμφωνίας έχουν πράγματι συζητηθεί. Τώρα θα δούμε εάν η Ρωσία είναι εκεί (μαζί) ή όχι, και αν δεν είναι, θα είναι μια πολύ απογοητευτική στιγμή για τον κόσμο».
Με πληροφορίες του BBC/Politico/Guardian
