Την ανησυχία του για την έλλειψη ενημέρωσης και συστηματικής παρακολούθησης σχετικά με τις επικίνδυνες ουσίες PFAS (πολυ- και υπερφθοριωμένα αλκύλια), γνωστές και ως "παντοτινές χημικές ουσίες", εξέφρασε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Σάκης Αρναούτογλου, καταθέτοντας σχετική ερώτηση προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Οι πρόσφατες μελέτες επισημαίνει ο κ. Αρναούτογλου, σε ευρωπαϊκές χώρες όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία δείχνουν ανησυχητικά επίπεδα PFAS στο πόσιμο νερό, ξεπερνώντας τα επιτρεπτά όρια και εγείροντας σοβαρά ζητήματα για τη δημόσια υγεία. Παράλληλα, στην Ελλάδα, παρατηρείται σημαντική έλλειψη διαφανούς ενημέρωσης και συστηματικής έρευνας για την πιθανή έκθεση του πληθυσμού σε αυτές τις ουσίες.
Τι ακριβώς είναι τα PFAS - τα «παντοτινά χημικά»
Τα PFAS, συντομογραφία των λέξεων per- and polyfluoroalkyl substances (υπερφθοριωμένων αλκυλιωμένων ουσιών), είναι μια ομάδα χιλιάδων συνθετικών χημικών ουσιών. Ονομάζονται παντοτινές χημικές ουσίες δεν διασπώνται με φυσικό τρόπο στο περιβάλλον. Επιστημονικές μελέτες έχουν ανιχνεύσει αυτές τις ουσίες στον αέρα, το νερό, το έδαφος, τις ζωοτροφές, ακόμη και στο ανθρώπινο αίμα. Ορισμένα PFAS είναι ύποπτα ότι ενέχουν σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία, με έρευνες να τα συνδέουν με διάφορους τύπους καρκίνου, καρδιαγγειακές και θυρεοειδικές παθήσεις, στειρότητα και διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, μεταξύ άλλων καταστάσεων. Το 2024, η Ευρωπαϊκή Ένωση αποφάσισε να περιορίσει μια νέα υποομάδα των PFAS - PFHxA και τις συναφείς ουσίες - για ορισμένες χρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των συσκευασιών τροφίμων, των καλλυντικών και των καταναλωτικών κλωστοϋφαντουργικών προϊόντων. Ωστόσο, μόνο λίγα PFAS απαγορεύονται επί του παρόντος σε επίπεδο ΕΕ.
Ο Σάκης Αρναούτογλου ζητά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να απαντήσει:
⦁ Ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει για την ενίσχυση της παρακολούθησης και της καταγραφής των επιπέδων PFAS στο πόσιμο νερό και στα τρόφιμα στα κράτη μέλη της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας;
⦁ Πώς θα διασφαλιστεί η ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους των PFAS και η ενίσχυση των σχετικών ελέγχων;
⦁ Υπάρχει ευρωπαϊκό σχέδιο για την προώθηση και ενσωμάτωση καινοτόμων τεχνολογιών απορρύπανσης στις περιοχές όπου έχουν ανιχνευθεί αυξημένες συγκεντρώσεις PFAS;
Ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ τονίζει την ανάγκη για άμεση ανάληψη δράσης, καθώς η προστασία της δημόσιας υγείας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα. Παράλληλα, επισημαίνει ότι η εφαρμογή του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/2184 για το πόσιμο νερό πρέπει να αποτελέσει οδηγό για την εξασφάλιση ασφαλούς και καθαρού νερού για όλους τους πολίτες της ΕΕ.
Αναλυτικά η ερώτηση του Σάκη Αραναούτογλου
Θέμα: Επικίνδυνες ουσίες PFAS στην Ευρώπη, στο πόσιμο νερό και έλλειψη ενημέρωσης στην Ελλάδα
Πρόσφατες μελέτες αναδεικνύουν την παρουσία των "παντοτινών χημικών" (πολύ- και υπερφθοριωμένα αλκύλια -PFAS) σε επίπεδα που υπερβαίνουν τα επιτρεπτά όρια σε διάφορες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία, το Βέλγιο και η Ολλανδία, προκαλώντας ανησυχία για την ποιότητα του πόσιμου νερού και τη δημόσια υγεία. Ωστόσο, στην Ελλάδα παρατηρείται έλλειψη συστηματικής έρευνας και διαφανούς ενημέρωσης για την πιθανή έκθεση του πληθυσμού σε αυτές τις επικίνδυνες ουσίες, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη τονίσει τη σημασία της εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΕ) 2020/2184 για το πόσιμο νερό.
Ερωτάται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή:
- Τι μέτρα σκοπεύει να λάβει για την ενίσχυση της παρακολούθησης και της καταγραφής των επιπέδων PFAS στο πόσιμο νερό και στις τροφές στα Κράτη Μέλη και μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα;
- Πώς σκοπεύει να διασφαλίσει την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους των PFAS και την ενίσχυση των ελέγχων;
- Υπάρχει ευρωπαϊκό σχέδιο για την προώθηση και την ενσωμάτωση καινοτόμων τεχνολογιών απορρύπανσης στις περιοχές όπου έχει ανιχνευθεί αυξημένη συγκέντρωση PFAS;
