Οι επικίνδυνα υψηλές θερμοκρασίες, θα μπορούσαν να σκοτώσουν 50% περισσότερους Ευρωπαίους ως το 2100, αποκαλύπτει νέα έρευνα. Οι ζωές που υπολογίζεται ότι θα χαθούν από τις ακραία υψηλές θερμοκρασίες, αναμένεται να ξεπεράσουν εκείνες που θα σωθούν από το ηπιότερο κρύο.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι επιπλέον 8.000 άνθρωποι θα μπορούσαν να πεθαίνουν κάθε χρόνο από τις λεγόμενες «υποβέλτιστες θερμοκρασίες», αυτές δηλαδή που είναι κατώτερες του ιδεατού για την εποχή.
Ο αριθμός αυτός υπολογίζεται για θερμοκρασίες ακόμη και κάτω από το πιο αισιόδοξο σενάριο της μείωσης της ρύπανσης από τη υπερθέρμανση του πλανήτη. Το πιο ήπιο σενάριο, που εξέτασαν έδειξε καθαρή αύξηση 80.000 θανάτων που σχετίζονται με τη θερμοκρασία ετησίως.
Τα ευρήματα της έρευνας προκαλούν τις αμφιβολίες που εγείρονται μεταξύ όσων ισχυρίζονται ότι η παγκόσμια υπερθέρμανση του πλανήτη είναι καλή για την κοινωνία καθώς λιγότεροι άνθρωποι θα πεθαίνουν από το κρύο.
«Θέλαμε να το ελέγξουμε αυτό» είπε ο Pierre Masselot, επικεφαλής στατιστικής του London School of Hygiene & Tropical Medicine και της έρευνας.«Και δείχνουμε ξεκάθαρα ότι θα δούμε καθαρή αύξηση των θανάτων που σχετίζονται με τη θερμοκρασία λόγω της κλιματικής αλλαγής» πρόσθεσε. Η έρευνα βασίζεται σε παλαιότερη όπου οι επιστήμονες συνέδεσαν τη θερμοκρασία με τα ποσοστά θνησιμότητας για διαφορετικές ηλικιακές ομάδες δε 854 πόλεις σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Συνδύασαν αυτά τα στοιχεία με τρία κλιματικά σενάρια, τα οποία χαρτογραφούν ενδεχόμενες αλλαγές στην πληθυσμιακή δομή και τη θερμοκρασία μέχρι το τέλος του τρέχοντος αιώνα. Και στα τρία αυτά σενάρια, βρήκαν πως οι υψηλές θερμοκρασίες θα μπορούσαν να σκοτώσουν περισσότερους ανθρώπους από ότι ήδη κάνουν. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ωστόσο ότι υπάρχουν αρκετές αβεβαιότητες στα συγκεκριμένα δεδομένα.
Ο καθαρός αριθμός των νεκρών προβλέπεται να αυξηθεί περισσότερο στην καυτή νότια Ευρώπη, ιδιαίτερα γύρω από τη Μεσόγειο. Δεύτερο hotspot εντοπίζεται στην κεντρική Ευρώπη που καλύπτει την Ελβετία, την Αυστρία και τμήματα της νότιας Γερμανίας και της Πολωνίας. Στην πιο δροσερή βόρεια Ευρώπη, εν τω μεταξύ, αναμένεται μικρή μείωση των θανάτων.
«Στη Νορβηγία, για παράδειγμα, ενδέχεται να δούμε ένα ελαφρύ πλεονέκτημα» σημείωσε ο Masselot. «Αλλά αυτό μπορεί να καλυφθεί τελείως από αυτή την μαζική αύξηση που θα δούμε στον Νότο» όπως είπε. Η ζέστη και το κρύο είναι σιωπηλοί δολοφόνοι που μπορούν να βλάψουν αρκετά το ανθρώπινο σώμα πριν φτάσουν σε ακραία σημαία, όπως είναι η υποθερμία και η θερμοπληξία.
Οι θάνατοι φτάνουν σε πολύ υψηλά σημεία κατά τη διάρκεια των καύσωνα, ιδιαίτερα μεταξύ των ηλικιωμένων ή των ασθενών, καθώς ο ζεστός καιρός αναγκάζει το ανθρώπινο σώμα να αντιδράσει και το εμποδίζει να ξεκουραστεί.
Τα κρυολογήματα, από την άλλη, αυξάνουν την αρτηριακή πίεση και συμβάλλουν σε μια σειρά από καρδιακά και πνευμονικά προβλήματα. «Για να το πούμε χονδρικά, η αύξηση των υψηλών θερμοκρασιών, θα σκοτώσει περισσότερους ανθρώπους από όσους θα σώσει η μείωση του κρύου καιρού» συμφώνησε ο Tim Osborn, επιστήμονας για το κλίμα στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας, ο οποίος ωστόσο δεν συμμετείχε στην έρευνα,
«Ενώ αυτή η νέα έρευνα δεν είναι τελική για το συγκεκριμένο θέμα, όντως ανοίγει νέους δρόμους εξετάζοντας εξονυχιστικά την ευπάθεια των ανθρώπων σε ακραίες θερμοκρασίες ανά ηλικία και ανά πόλη σε πολύ πιο λεπτομερές επίπεδο συγκριτικά με την προηγούμενη έρευνα» πρόσθεσε. Η ανάλυση, που περιορίζεται σε Ευρωπαϊκές πόλεις, δεν περιλαμβάνει αγροτικές περιοχές, που είναι λιγότερο εκτεθειμένες το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας ή σε άλλα μέρη του πλανήτη, όπου η ζέστη είναι πιο πιεστικό πρόβλημα. Συνολικά, οι επιστήμονες υπολόγισαν ότι στο σενάριο των υψηλών θερμοκρασιών, θα οδηγήσει σε επιπλέον 2,3 εκατομμύρια ανθρώπους να πεθάνουν από επικίνδυνες θερμοκρασίες στην Ευρώπη μεταξύ 2015 και 2099.
Η Madeleine Thomson, ειδικός στο κλίμα και την υγεία του ερευνητικού κέντρου Wellcome, δήλωσε πως ο απολογισμός των θανάτων είναι απλά ένας από τους κινδύνους για την αύξηση των θερμοκρασιών.
«Η ακραία ζέστη σκοτώνει μεν, αλλά προκαλεί και μία ευρεία γκάμα πολύ σοβαρών προβλημάτων υγείας. Έχει συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο για καρδιοαγγειακές παθήσεις, αποβολές και ζητήματα πνευματικής υγείας». Οι αρνητές της επιστήμης του κλίματος θεωρούν ότι η παγκόσμια θέρμανση θα σώσει ζωές, επειδή το κρύο σκοτώνει περισσότερους ανθρώπους σε σχέση με τη ζέστη.
Οι επιστήμονες λένε ότι τα διαφορετικά ποσοστά απόκρισης στις αλλαγές της θερμοκρασίας σημαίνουν ότι οι θάνατοι από υψηλές θερμοκρασίες θα αυξηθούν πολύ πιο γρήγορα από ό,τι θα μειωθούν οι θάνατοι από το κρύο, ιδιαίτερα σε ακραίες θερμοκρασίες.
«Υπάρχουν επίσης εύλογα επιχειρήματα, που ισχυρίζονται πως αυτό το καθαρό αποτέλεσμα (των θανάτων) είναι περιορισμένης σημασίας», δήλωσε ο Erich Fischer, επιστήμονας του κλίματος στο Ελβετικό Ομοσπονδιακό Ινστιτούτο Τεχνολογίας στη Ζυρίχη (ETHZ), ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Εάν εγκρινόταν ένα νέο φάρμακο με σοβαρές παρενέργειες που οδηγούν σε αμέτρητους θανάτους, δύσκολα θα υποστήριζα ότι το φάρμακο σώζει περίπου τόσες ζωές ή ότι το καθαρό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ελαφρώς θετικό βραχυπρόθεσμα παρά τους πολλούς θανάτους» είπε.
Η έρευνα εξετάζει πόσες ζωές θα μπορούσαν να σωθούν αν οι άνθρωποι προσαρμοζόταν στις αλλαγές της θερμοκρασίας και μείωναν την έκθεσή τους σε θερμοκρασίες άβολες για το ανθρώπινο σώμα. Στο πιο ακραίο σενάριο ζέστης, μόνο κάποια «απίστευτα ισχυρά» επίπεδα προσαρμογής θα μπορούσαν να σταματήσουν την αυξητική τάση των καθαρών θανάτων, διαπίστωσε η μελέτη.
Στο σενάριο που σημειώνεται μείωση της ρύπανσης λόγω του άνθρακα, είναι δυνατή η μείωση του καθαρού αριθμού των θανάτων, αν υπάρξει πτώση της τάξης του 50% της έκθεσης σε υψηλές θερμοκρασίες. «Τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε να προσαρμοστούμε» είπε ο Víctor Resco de Dios, ειδικός για το κλίμα στο Πανεπιστήμιο του Lleida, ο οποίος δεν σχετίζεται με την εν λόγω έρευνα. «Η προσαρμογή ξεκινά με σχετικά απλές λύσεις - αν και δεν είναι δωρεάν- όπως η εγκατάσταση κλιματιστικών ή η δημιουργία ειδικών χώρων που λειτουργούν ως κλιματικά καταφύγια».
Ωστόσο, πρέπει να βρούμε και πιο περίτεχνες λύσεις, όπως είναι η αύξηση των πράσινων περιοχών σε πόλεις, προκειμένου να μετριάσουμε το φαινόμενο της αστικής θερμικής νησίδας – και η προσαρμογή των συστημάτων υγείας», πρόσθεσε.
