Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι τα μέλη του ΝΑΤΟ θα πρέπει να διαθέτουν τουλάχιστον το 5% του ΑΕΠ τους σε αμυντικές δαπάνες. Ποσοστό πολύ πάνω από το όριο του 2% που ισχύει αυτή τη στιγμή στη Συμμαχία. Για αυτό πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για μη ρεαλιστική απαίτηση.
Πολλές φορές ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ έχει δηλώσει ότι οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να πληρώνουν περισσότερα, αν θέλουν να συνεχίσουν να επωφελούνται από την αμερικανική προστασία. «Έχουμε κάτι που αποκαλείται ωκεανός ανάμεσά μας, έτσι δεν είναι; Γιατί να πληρώνουμε δισεκατομμύρια περισσότερα από την Ευρώπη;», διερωτήθηκε κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου που παραχώρησε την Τρίτη.
Ο αμυντικός προϋπολογισμός θα έπρεπε να είναι «στο 5% και όχι στο 2%» του ΑΕΠ, τόνισε, υποστηρίζοντας ότι όλες οι χώρες μπορούν να αντέξουν αυτή την αύξηση.
Πριν από μία δεκαετία, μετά την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία, οι χώρες του ΝΑΤΟ δεσμεύθηκαν να διαθέτουν τουλάχιστον το 2% του ΑΕΠ τους για αμυντικές δαπάνες. Εκείνη την εποχή, μόνο έξι χώρες πληρούσαν αυτό τον στόχο. Σήμερα, τα 23 από τα 32 μέλη της Συμμαχίας πετυχαίνουν το συγκεκριμένο όριο.
Τον περασμένο Δεκέμβριο, ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κάλεσε τους συμμάχους να δαπανήσουν περισσότερα. «Μπορώ να σας πω ότι θα χρειαστούμε πολύ περισσότερα από το 2%», είπε τότε, δίχως να θέσει συγκεκριμένο στόχο.
«Απόλυτη ανοησία» - «Μη ρεαλιστικός στόχος»
Κάποια μέλη της Συμμαχίας θεωρούν αναγκαία την αύξηση του στόχου στο 3%, όμως δεν έχουν όλες οι χώρες την ίδια άποψη. Επίσης, η αφετηρία είναι διαφορετική στην κάθε περίπτωση. Η Πολωνία επενδύει το 4,12% του ΑΕΠ της σε αμυντικές δαπάνες. Στον αντίποδα, η Ισπανία διαθέτει μόλις το 1,28%.
«Ορισμένες χώρες θα πρέπει να διπλασιάσουν ή και να τριπλασιάσουν» τις δαπάνες τους, κάτι που θα μπορούσε να αποδειχθεί ιδιαίτερα δύσκολο, εκτίμησε διπλωμάτης της Συμμαχίας.
«Απόλυτη ανοησία», δήλωσε ο Γερμανός Ραλφ Στέγκνερ, βουλευτής των Σοσιαλδημοκρατών, σχολιάζοντας τα περίπου αύξησης του στόχου στο 5%.
Η αύξηση του αμυντικού προϋπολογισμού είναι αναπόφευκτη το 2025, διότι δεν υπάρχει «δίοδος διαφυγής» εκτίμησε από την άλλη ο Καμίλ Γκραν, εμπειρογνώμονας στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο για τις Διεθνείς Σχέσεις και πρώην αναπληρωτής γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ. Εάν ο Τραμπ ζητάει 5%, «θα πρέπει να βρούμε μια λύση που θα βολεύει όλον τον κόσμο», πρόσθεσε.
Το 5% είναι «προφανώς, εντελώς μη ρεαλιστικός» στόχος, σύμφωνα με τον Ίαν Λέσερ, αναλυτή στο αμερικανικό κέντρο μελετών German Marshall Fund. Κάτι τέτοιο θα συνεπαγόταν μαζική αύξηση δαπανών και είναι δύσκολο ακόμη και να το φανταστούμε υπό αυτές τις δημοσιονομικές συνθήκες, ακόμη και για τις ΗΠΑ, συμπλήρωσε. Γιατί, υπενθύμισε, ο αμυντικός προϋπολογισμός της Ουάσινγκτον ανέρχεται στο 3,38% του ΑΕΠ.
Για τις χώρες της ΕΕ- οι 23 από τις οποίες είναι μέλη του ΝΑΤΟ- κάθε πρόσθετη μονάδα του ΑΕΠ ισοδυναμεί με περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ, σύμφωνα με την Κομισιόν.
«Δεν υπάρχει πολιτική βούληση στο ΝΑΤΟ ούτε για το 3%»
Αυτή τη στιγμή, «δεν υπάρχει πολιτική βούληση, ούτε καν για να φτάσουμε στο 3%», είπε άλλος διπλωμάτης της Συμμαχίας. Εξαιρούνται λίγες χώρες, όπως αυτές της Βαλτικής.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, πρέπει να βρεθεί μια συμβιβαστική λύση μέχρι την επόμενη σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα διεξαχθεί στη Χάγη τον Ιούνιο. «Θα είναι στο 3%, ή στο 3,5%; Κανείς δεν το ξέρει ακόμη. Αλλά δεν μπορώ να φανταστώ κάποιο ποσοστό μεγαλύτερο του 3%», ανέφερε ο ένας από τους διπλωμάτες.
Ο Ντόναλντ Τραμπ «θα μπορούσε να δεχτεί ένα ποσοστό πολύ κάτω του 5%, εφόσον το μεγαλύτερο μέρος δαπανάται στις ΗΠΑ», στην αμερικανική αμυντική βιομηχανία, εκτίμησε ο Ίαν Λέσερ. Όμως, μια τέτοια επιλογή είναι «κόκκινο πανί» για τη Γαλλία, που ζητά από τις χώρες της ΕΕ να επενδύουν στην ευρωπαϊκή αμυντική διπλωματία.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα που στέλνει ο εκλεγμένος πρόεδρος στους Ευρωπαίους είναι σαφές, σύμφωνα με τον Καμίλ Γκραν: «Εσείς, οι Ευρωπαίοι, θα πρέπει να μάθετε να αμύνεστε με λιγότερη βοήθεια από την Αμερική».
Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ/ AFP
