Ο Γκέρσον Μπάσκιν αποτελεί μια τις πιο σημαντικές προσωπικότητας της ισραηλινής κοινωνίας των πολιτών. Έχει αφιερώσει τη ζωή στην ειρηνική συνύπαρξη Ισραηλινών και Παλαιστινίων καθώς και στην προώθηση της λύσης των δύο κρατών. Σήμερα είναι διευθυντής Μέσης Ανατολής της ΜΚΟ International Communities Organisation. Όντας ένας από τους λίγους Ισραηλινούς που έχουν κανάλια επικοινωνίας με τη Χαμάς, o Μπάσκιν έχει συμμετάσχει στο παρελθόν σε διαπραγματεύσεις για την ανταλλαγή ομήρων. Γι’ αυτό άλλωστε έχει καλή εικόνα των εκτυλισσόμενων διαπραγματεύσεων για την κατάπαυση του πυρός στη Γάζα.
Ακολουθεί η συνέντευξη του Γκέρσον Μπάσκιν στο Dnews:
-Πόσο κοντά είμαστε στην επίτευξη ειρήνης στη Γάζα;
-Κατ’ αρχάς δεν μιλάμε για την επίτευξη ειρήνης, αλλά για να σταματήσει ο πόλεμος. Η κατάπαυση του πυρός είναι διαφορετικό πράγμα από την ειρήνη. Η εκτίμηση μου είναι ότι δεν είμαστε τόσο κοντά στην κατάπαυση του πυρός, όσο ισχυρίζονται ορισμένοι αξιωματούχοι. Η απόσταση μεταξύ των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη.
Το βασικό είναι ότι ο Νετανιάχου δεν φαίνεται διατεθειμένος να δώσει τέλος στον πόλεμο. Η Χαμάς μάλλον επιθυμεί να μπει στην πρώτη φάση μιας κατάπαυσης του πυρός, κατά την οποία θα γίνει ανταλλαγή ορισμένων ομήρων με Παλαιστίνιους πολιτικούς κρατούμενους. Αυτή τη στιγμή δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία σχετικά με το ποιους θα συμπεριλάβει η ανταλλαγή. Επομένως υπάρχουν δύο μεγάλα ζητήματα. Το πρώτο είναι η απροθυμία του Ισραήλ να σταματήσει τον πόλεμο, κάτι που ζητάει η Χαμάς. Ακόμα και αν μπει στην πρώτη φάση της ανταλλαγής ομήρων, το Ισραήλ δεν εγγυάται ότι θα σταματήσει τον πόλεμο. Δεύτερον, το Ισραήλ έχει βάλει βέτο σε 60 ονόματα από τη λίστα των Παλαιστινίων κρατούμενων των οποίων την απελευθέρωση ζητάει η Χαμάς (ΣτΣ στα ισραηλινά βέτο συμπεριλαμβάνεται ο Μαρουάν Μπαργκούτι).
Αλλά υπάρχει κάτι που ασκεί πίεση και αυτό είναι η είσοδος του Τραμπ στο Λευκό Οίκο στις 20 Ιανουαρίου. Δεν είναι καθαρό αν ο Νετανιάχου θα κάνει κάποια συμφωνία πριν τις 20 Ιανουαρίου όπως ζητάει ο Τραμπ ή θα του τη δώσει ως «δώρο» μετά την ορκωμοσία. Αλλά όπως ο Τραμπ είναι απρόβλεπτος έτσι και η συμπεριφορά του Νετανιάχου απέναντι στον Τραμπ είναι απρόβλεπτη.
Χιλιάδες θαμμένοι κάτω από τα ερείπια
-Πόσοι είναι πλέον οι ζωντανοί Ισραηλινοί όμηροι στη Γάζα;
-Οι Ισραηλινοί αξιωματούχοι κάνουν λόγο για περισσότερους από 50 ζωντανούς ομήρους. Κανείς όμως δεν ξέρει με σιγουριά, ούτε καν η Χαμάς. Από την αρχή, η Χαμάς δεν κρατούσε όλους τους ομήρους, αφού ομήρους είχαν και άλλες οργανώσεις. Τώρα δεν έχει ιδέα πόσοι όμηροι είναι ζωντανοί και πόσοι είναι θαμμένοι κάτω τα κτίρια που βομβαρδίστηκαν από το Ισραήλ. Άλλωστε, χιλιάδες Παλαιστίνιοι είναι θαμμένοι κάτω από τα χαλάσματα και δεν έχουν καταγραφεί στους νεκρούς του πολέμου.
-Μιας και κάνατε λόγο για συνέχιση του πολέμου, θα ήθελα να σας ρωτήσω ποιοι είναι πλέον οι στρατιωτικοί στόχοι του Ισραήλ στη Γάζα μετά από ένα και πλέον χρόνο βομβαρδισμών;
-Δεν υπάρχουν πλέον στρατιωτικοί στόχοι. Το Ισραήλ ισοπεδώνει το βόρειο τμήμα της Γάζας, διαμορφώνει ένα μεγάλο διάδρομο στο μέσο της Γάζας, ανοίγει δρόμους που συνδέονται με το «διάδρομο της Φιλαδέλφειας» (ΣτΣ πρόκειται για λωρίδα μήκους 14 χλμ και πλάτους 100 μέτρων στα σύνορα Γάζας-Αιγύπτου). Γενικά, το Ισραήλ φτιάχνει τις υποδομές που είναι αναγκαίες για τη στρατιωτική κατοχή της Γάζας.
-Η Χαμάς διαθέτει ακόμα σοβαρές στρατιωτικές δυνατότητες;
-Η Χαμάς έχει τη δυνατότητα να κάνει ανταρτοπόλεμο και να σκοτώνει στρατιώτες κάθε μέρα. Πετάγονται μέσα από τα τούνελ και τα χαλάσματα και χτυπάνε. Μπορούν να σκοτώνουν Ισραηλινούς στρατιώτες όσο οι Ισραηλινοί στρατιώτες θα παραμένουν στη Γάζα. Δεν μπορούν όμως να εξαπολύσουν μια στρατιωτική εκστρατεία κατά του Ισραήλ. Δεν έχουν πλέον τις υποδομές, τη διοίκηση και την απεριόριστη προμήθεια όπλων.
-Ποιος είναι λοιπόν στρατηγικός στόχος της συνέχισης του πολέμου για τον Νετανιάχου;
-Ο Νετανιάχου έχει έναν μόνο στόχο: Να παραμείνει στην εξουσία. Η παράταση του πολέμου τον διατηρεί στην πρωθυπουργία. Αν λήξει ο πόλεμος δεν θα υπάρχει πλέον δικαιολογία να μην γίνει εξεταστική επιτροπή για την 7η Οκτωβρίου ή για να μην προκηρυχθούν εκλογές στις οποίες οι Ισραηλινοί θα επιλέξουν μια διαφορετική κυβέρνηση.
Τι θα περιλαμβάνει μια συμφωνία
-Ποια θα ήταν μια τα βασικά στοιχεία μιας συμφωνίας για κατάπαυση του πυρός στη Γάζα;
-Δεν μπορεί να υπάρξει μόνιμη κατάπαυση του πυρός, αν δεν απελευθερωθούν όλοι οι όμηροι και αν το Ισραήλ δεν φύγει από τη Γάζα. Το Ισραήλ δεν πρόκειται να φύγει από τη Γάζα όσο αυτή κυβερνιέται από τη Χαμάς. Αυτά είναι τα κομμάτια του παζλ που πρέπει να μπουν μαζί. Αλλά δεν υπάρχει κάποιος που να τα βάλει μαζί αυτή τη στιγμή. Ποιος θα κυβερνήσει τη Γάζα μετά τον πόλεμο; Δεν θα δοθούν κονδύλια για την ανοικοδόμηση της Γάζας ούτε από τους Άραβες ούτε από τη Δύση, αν η Χαμάς διατηρήσει τον έλεγχό της.
Επομένως, πρέπει να μπει στη Γάζα κάποιου είδους πολυεθνική στρατιωτική δύναμη, κάτι που μπορεί να γίνει μόνο με παλαιστινιακή πρόσκληση. Οι Παλαιστίνιοι πρέπει να δημιουργήσουν μια κυβέρνηση που θα είναι αποδεκτή, αλλά δεν θα θεωρείται ότι συνιστά συνέχεια της κατοχής. Μακροπρόθεσμα, πρέπει η διεθνής κοινότητα να εμπλακεί σοβαρά στη διαπραγματευτική διαδικασία για τη λύση των δύο κρατών. Αλλά αυτό είναι πολύ μακροπρόθεσμο. Δεν θα συμβεί όσο ο Νετανιάχου έχει την εξουσία στο Ισραήλ, η Χαμάς στη Γάζα και ο Αμπάς στη Δυτική Όχθη.
-Επομένως, βρισκόμαστε μπροστά σε αδιέξοδο..
-… μεγάλο αδιέξοδο. Ο Νετανιάχου δεν θα κινηθεί παρά μόνο αν ο Τραμπ του πει να βγει από τη Γάζα.
-Η Χαμάς θα ήταν διατεθειμένη να παραχωρήσει την εξουσία στη Γάζα;
-Αυτό μου έχουν πει. Η επίσημη γραμμή τους είναι ότι θα αποδεχτούν μια τεχνοκρατική πολιτική κυβέρνηση στην οποία δεν θα συμμετέχουν. Το μεγάλο ζήτημα όμως είναι τι θα γίνει με τις στρατιωτικές δυνάμεις και τα όπλα τους. Θα τα παραχωρήσουν στη νέα κυβέρνηση; Δεν έχουν πει ότι θα το κάνουν.
Δεν υπάρχουν νικητές
-Γράψατε πρόσφατα ότι η Ισραηλινή κοινωνία δεν δείχνει ενδιαφέρον για τη γενοκτονία στη Γάζα. Δεν βλέπουμε σήμερα ένα κίνημα ειρήνης όπως αυτό για την εισβολή στο Λίβανο τη δεκαετία του ’80.
-Η Ισραηλινή είναι κλεισμένη στον εαυτό της. Είναι μια πληγωμένη κοινωνία. Από την 7η Οκτώβρη έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 850 στρατιώτες. Κάθε μέρα σκοτώνονται στρατιώτες στη Γάζα. Το κίνημα ειρήνης κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα, αλλά είναι περιθωριοποιημένο. Λίγοι Ισραηλινοί λένε ότι το Ισραήλ διαπράττει εγκλήματα πολέμου ή γενοκτονία στη Γάζα.
-Στην άλλη πλευρά, ορισμένοι υποστηρίζουν ότι βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της Χαμάς. Τι πιστεύετε εσείς;
-Εξαρτάται από το πόσο θα παραμείνει το Ισραήλ στη Γάζα. Όσο πιο πολύ παραμείνει, τόσο πιο δύσκολα θα ξεφορτωθεί τη Χαμάς. Η Χαμάς θα αντιμετωπίσει πρόβλημα αν ανοίξει ένας πολιτικός ορίζοντας για να κερδίσει ο παλαιστινιακός λαός την ελευθερία και την αξιοπρέπειά του. Όσο ο ισραηλινός στρατός παραμένει στη Γάζα, η Χαμάς θα συνεχίζει να στρατολογεί μαχητές. Από όσα ακούω, η Χαμάς έχει γίνει πολύ αντιδημοφιλής στη Γάζα, αφού ο κόσμος της χρεώνει όσα έχουν συμβεί. Από την άλλη, στη Δυτική Όχθη παραμένει πολύ πιο δημοφιλής από τη Φατάχ.
-Μιας και την αναφέρατε, ποια είναι η κατάσταση στη Δυτική Όχθη;
-Η Δυτική Όχθη είναι στα πρόθυρα της έκρηξης. Η οικονομία είναι διαλυμένη, υπάρχουν εκατοντάδες ισραηλινά checkpoints, κάθε βράδυ ο ισραηλινός στρατός κάνει επιδρομές, καθημερινά σκοτώνονται Παλαιστίνιοι. Από την έναρξη του πολέμου, έχουν εκκενωθεί 20 παλαιστινιακές κοινότητες και έχουν δημιουργηθεί 36 νέοι Ισραηλινοί εποικισμοί. Και στη Δυτική Όχη κατευθυνόμαστε προς την καταστροφή.
-Συμμερίζεστε την άποψη ότι ο Ισραήλ και ο Νετανιάχου έχουν κερδίσει τον πόλεμο;
-Δεν υπάρχουν κερδισμένοι σε αυτόν τον πόλεμο. Μόνο χαμένοι. Έχουμε δύο πολύ τραυματισμένους λαούς. Αυτό το τραύμα θα αργήσει πολύ να επουλωθεί. Ο Νετανιάχου μπορεί να ισχυρίζεται ότι αποδυνάμωσε τη Χαμάς, τη Χεζμπολά και τον ιρανικό/σιιτικό άξονα. Αλλά κανείς δεν πανηγυρίζει στους δρόμους τη «νίκη». Το Ισραήλ παραμένει μια πολύ θλιμμένη χώρα.
