Ελάχιστες χώρες μπορούν να «χορογραφήσουν» με τέτοιο τρόπο μια κυβερνητική κατάρρευση που είναι τόσο βασανιστικά αργή και σκόπιμη όσο η Γερμανία, σχολιάζει το Politico που χαρτογραφεί την ψήφο εμπιστοσύνης της Δευτέρας στο πρόσωπο του καγκελάριου Όλαφ Σολτς.
Είναι σχεδόν σίγουρο ότι θα χάσει, είναι το τελευταίο βήμα μιας διαδικασίας που ξεκίνησε στις αρχές του Νοεμβρίου και κατέληξε την ανακήρυξη πρόωρων εκλογών στις 23 Φεβρουαρίου. Και αν και η άκρα δεξιά του AfD είναι βέβαιο ότι θα κάνει μία κίνηση την ερχόμενη εβδομάδα, αυτό που θα συμβεί στη συνέχεια είναι σε μεγάλο βαθμό προβλέψιμο.
Το σύνταγμα, που σχεδιάστηκε για να αποτρέψει το είδος της αναταραχής που έζησε η χώρα κατά τη διάρκεια της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης, που βοήθησε στην άνοδο των Ναζί - περιέχει μια σειρά διατάξεων που αποσκοπούν να καταστήσουν τη διάλυση μιας κυβέρνησης όσο το δυνατόν πιο σταθερή και εύρυθμη.
Ποιο είναι το επόμενο βήμα;
Όταν ο Σολτς βρεθεί στη Μπούντεσνταγκ, τη Γερμανική βουλή τη Δευτέρα, η πλειοψηφία των 733 βουλευτών της χώρας αναμένεται να καταψηφίσει τη στήριξή της στο πρόσωπό του, σχολιάζει το Politico. Αυτή η απώλεια της ψήφου εμπιστοσύνης είναι ένα διαδικαστικό και απαραίτητο βήμα για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών μετά την πτώση της κυβέρνησης Σολτς τον περασμένο μήνα.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης της Δευτέρας, ο Σολτς αναμένεται να κάνει μια 25λεπτη δήλωση όπου θα περιγράψει τους λόγους για τους οποίους ζητά ψήφο εμπιστοσύνης. Μετά την ομιλία του θα ακολουθήσει κοινοβουλευτική συζήτηση, διάρκειας περίπου 2 ωρών και στη συνέχεια οι βουλευτές θα κληθούν να δηλώσουν την εμπιστοσύνη τους ή όχι στο πρόσωπο του καγκελάριου.
Είναι το αποτέλεσμα προκαθορισμένο;
Αν και τίποτα δεν είναι αδύνατο, ο Σολτς είναι πολύ πιθανό να χάσει την ψήφο εμπιστοσύνης, κάτι για το οποίο ελπίζει κιόλας. Το μόνο κόμμα που μπορεί να κάνει κάτι απρόβλεπτο είναι το AfD, το οποίο είναι γνωστό για τις απροσδόκητες, τακτικές του κινήσεις σε προηγούμενες ψηφοφορίες. Μερικοί από τους βουλευτές του έχουν ήδη πει ότι σχεδιάζουν να στηρίξουν τον Σολτς επειδή φοβούνται ότι επόμενος καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτζ από την κεντροδεξιά Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), θα μπορούσε να βυθίσει τη Γερμανία σε πόλεμο, καθώς είναι πολύ πιο δεινός υποστηρικτής της Ουκρανίας στον πόλεμο με τη Ρωσία, από ότι ήταν ο Σολτς.
«Δεν θέλω να δω τον Μερτζ σε θέση ευθύνης σε καμία περίπτωση», είπε ο Jürgen Pohl, βουλευτής του AfD που ανακοίνωσε ότι θα ψηφίσει υπέρ του Σολτς. Όμως μόλις μία μειοψηφία 76 βουλευτών του AfD αναμένεται να ακολουθήσει το παράδειγμά του.
Το AfD βρίσκεται προς το παρόν στη δεύτερη θέση, γεγονός που το κάνει τη μεγαλύτερη δύναμη της αντιπολίτευσης μετά τις εκλογές. Αυτό σημαίνει ότι έχει συμφέρον να διαλυθεί η Βουλή.
Ωστόσο σε κάθε περίπτωση, οι επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας των Πρασίνων φαίνονται έτοιμοι να εξουδετερώσουν πιθανές ακροδεξιές εκπλήξεις καλώντας τους βουλευτές τους να απέχουν από την ψηφοφορία.
Αυτό σημαίνει ότι ακόμα κι αν όλοι οι βουλευτές του AfD και η κοινοβουλευτική ομάδα του Σολτς δώσουν ψήφο εμπιστοσύνης στον καγκελάριο, πάλι το αποτέλεσμα θα είναι κατά του.
Τι γίνεται μετά;
Εάν ο Σολτς χάσει στην ψηφοφορία της Δευτέρας θα προτείνει στον Γερμανό πρόεδρο Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγιερ να διαλύσει τη Βουλή. «Εάν ο πρόεδρος ακολουθήσει την πρότασή μου, οι ψηφοφόροι θα μπορούν να εκλέξουν μια νέα Μπούντεσταγκ στις 23 Φεβρουαρίου. Αυτός είναι ο στόχος μου» είπε ο Σολτς.
Ο ίδιος και η κυβέρνηση μειοψηφίας του, που αποτελείται από το δικό του κεντροαριστερό Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα και τους Πράσινους, θα παραμείνει εν τω μεταξύ στην εξουσία. Όμως, δεδομένου ότι ο Σολτς δεν έχει την πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, κάτι που είναι απαραίτητο για την ψήφιση των νόμων, θεωρείται ότι έχει «δεμένα τα χέρια», τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.
Πώς φτάσαμε εδώ;
Στις αρχές Νοεμβρίου, λίγες ώρες αφότου έγινε σαφές ότι ο Ντόναλντ Τραμπ κέρδισε τις προεδρικές εκλογές στις ΗΠΑ, ο Σολτς εμφανίστηκε στις κάμερες για να ανακοινώσει ότι η τριμερής συμμαχία του κατέρρεε με μάλλον δραματικό τρόπο λόγω διχογνωμίας σε θέματα δαπανών. Ο συνασπισμός του Σολτς, που αποτελείται από το SPD του και τους Πράσινους στην αριστερή πλευρά του πολιτικού φάσματος και το δημοσιονομικά συντηρητικό Ελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα στην κεντροδεξιά, δεν ήταν ποτέ ιδανικός συνδυασμός. Τόσο το SPD όσο και οι Πράσινοι ευνοούν ένα ισχυρό δίχτυ κοινωνικής ασφάλειας και μεγάλες επενδύσεις για την επιτάχυνση της οικονομικής ανάπτυξης και της μετάβασης στην πράσινη ενέργεια. Από την άλλη πλευρά, το FDP, πιστεύει σε λιγότερες κρατικές και περιορισμένες δαπάνες.
Πώς θα είναι η επόμενη κυβέρνηση της Γερμανίας;
Το CDU του Μερτζ και το «αδελφό» του κόμμα της Βαυαρίας, η Χριστιανοκοινωνική Ένωση, προηγούνται επί του παρόντος στις δημοσκοπήσεις με μεγάλη διαφορά, με 32%. Αυτή η διαφορά είναι διπλάσια από αυτό που αναμένεται να λάβει το SPD του Σολτς, που βρίσκεται ακριβώς πίσω από το AfD στην τρίτη θέση.
Με τους συντηρητικούς να κερδίζουν τις αναμενόμενες εκλογές του Φεβρουαρίου, το μεγάλο ερώτημα είναι ποιος θα γίνει ο μικρότερος εταίρος τους στον συνασπισμό αλλά και εάν αυτό το κόμμα (πιθανότατα το SPD ή οι Πράσινοι) θα είναι αρκετά ισχυρό για να μπορέσει να είναι δυνατός ένας δικομματικός συνασπισμός. Λόγω της ανόδου του AfD και της δημιουργίας της νέας λαϊκιστικής-αριστερής Συμμαχίας Sahra Wagenknecht (BSW), οι τρικομματικοί συνασπισμοί , που είναι ασυνήθιστοι ωστόσο, στη μεταπολεμική Γερμανία και τείνουν να είναι πιο ασταθείς, ενδέχεται να γίνουν το νέο «φυσιολογικό» στο πολιτικό σκηνικό.
Οι Πράσινοι έχουν προσελκύσει πρόσφατα το CDU του Μερτζ τονίζοντας τις παρόμοιες θέσεις τους σε θέματα εξωτερικής πολιτικής. Και τα δύο κόμματα τείνουν να είναι πιο ευνοϊκά σε ό,τι αφορά στη στήριξη προς την Ουκρανία από ό,τι ήταν ο Σολτς, ο οποίος έχει κάνει εκστρατεία για αυτό που αποκαλεί «συνετή» προσέγγιση.
Όμως, την ώρα που ο Μερτζ δεν αποκλείει το ενδεχόμενο συνασπισμού με τους Πράσινους, ο ηγέτης της Βαυαρίας του CSU, Μάρκους Σόντερ, δεινός επικριτής των Πράσινων, δήλωσε σε ένα podcast αυτή την εβδομάδα ότι θα ασκούσε βέτο σε μια τέτοια συμμαχία.
Την ίδια ώρα, το FDP αγωνίζεται να μπει ακόμα και στην επόμενη Βουλή. Το κόμμα, το οποίο έχει περιέλθει σε κρίση λόγω των αποκαλύψεων ότι σχεδίαζε μεθοδικά να «ανατινάξει» τον συνασπισμό του Σολτς συγκεντρώνει ποσοστό κάτω του 5% στις δημοσκοπήσεις. Το 5 είναι ο μαγικός αριθμός που απαιτείται για να κερδίσει ένα κόμμα έδρες στο κοινοβούλιο.
