Λίγε ώρες πριν την απόλυτη ημέρα του παγκόσμιου υπερκαταναλωτισμού, τη Black Friday, το Netflix κυκλοφόρησε ένα ντοκιμαντέρ που εξηγεί πώς και γιατί γινόμαστε εμμονικοί με τα ψώνια.
Οι τακτικές που χρησιμοποιούν οι εταιρεία για να εκμεταλλευτούν τους αγοραστές και το πόσο μακριά πάνε με τις τιμές ώστε να αγοράζουμε ξανά και ξανά, εξηγούνται σε ένα απόλυτα επίκαιρο ντοκιμαντέρ. Ακόμα και όταν διαφημίζουν προϊόντα δεν ξέρουμε ως αγοραστικό κοινό αν το χρειαζόμαστε ή δεν αντιλαμβανόμαστε αν το θέλουμε.
«Buy Now! The Shopping Conspiracy» σε ελεύθερη μετάφραση αγόρασε τώρα- η συνωμοσία της αγορά, είναι δημιουργία του υποψήφιου για Emmy, Nic Stacey και κυκλοφόρησε μόλις την Τετάρτη, δύο μέρες πριν την παγκόσμια ημέρα υπερκαταναλωτισμού. Το ντοκιμαντέρ ξεκινά με βασική προϋπόθεση ότι το λιανεμπόριο περιελάμβανε πάντα μια απάτη σε κάποιον βαθμό.
Από το μέγεθος που έχουν τα τεράστια καρότσια για αγορές, έτσι ώστε να μπορείτε να γεμίσετε ένα μεγαλύτερο καλάθι με περισσότερα είδη μέχρι την τοποθέτηση βασικών ειδών όπως γάλα και ψωμί στο πίσω μέρος του καταστήματος με την ελπίδα ότι θα κάνετε κάποια παρόρμηση στην πορεία προς τα βασικά είδη, η λιανική είναι η πρώτη και κύρια αποπλάνηση του καταναλωτή.
Στον τομέα της ψυχολογικής χειραγώγησης τον πρώτο λόγο τον έχει το μάρκετινγκ, που είναι επίσης μέρος του παιχνιδιού. «Ελάχιστοι είναι εκείνοι ανάμεσά μας που έχουν ανοσία στον ενθουσιασμό που σου προκαλεί μία καλή αγορά» εξηγεί το ντοκιμαντέρ του Netflix.
«Είτε σας αρέσουν οι επώνυμες τσάντες, τα καταστήματα ρούχων στα εμπορικά κέντρα, τα gadget υψηλής τεχνολογίας ή οτιδήποτε υπάρχει στα ράφια καθώς περιηγείστε στο αγαπημένο σας κατάστημα, υπάρχει πάντα ένα άλλο αντικείμενο προς πώληση που αισθάνεστε ότι είναι κατάλληλο για εσάς. Και όπως αποδεικνύεται, όλα αυτά είναι σχεδιασμένα» αναφέρει το ντοκιμαντέρ. Το ντοκιμαντέρ εξερευνά τις εσωτερικές διεργασίες της απρόσκοπτης καταναλωτικής μανίας. Μεταξύ των εταιρειών που μιλούν για τις τακτικές τους είναι η Amazon και η Apple που λένε για τις πρακτικές που χρησιμοποιούν ακόμα.
Αυτό που είναι εξαιρετικό σε μεγάλο μέρος του ντοκιμαντέρ είναι το γεγονός ότι οι καταναλωτές είναι ήδη εξοικειωμένοι με τις περισσότερες από αυτές τις τακτικές και παρόλα αυτά συνεχίζουν να πετυχαίνουν. Για παράδειγμα οι φωτεινές επιγραφές, οι προσφορές σε περιορισμένες τιμές, οι τιμές σοκ σε εκπτώσεις, οι μηνύματα όπως τελευταία κομμάτια, δημιουργούν μία αίσθηση κατεπείγοντος, που μας πιέζουν να παίρνουμε αλόγιστες αποφάσεις.
Άλλες κοινές τακτικές είναι οι ειδικές ημέρες με προσφορές και οι εκπτώσεις όπως η Cyber Monday και η Black Friday, που με κάποιον τρόπο μας κάνουν να πιστεύουμε ότι εξοικονομούμε χρήματα ξοδεύοντας όμως περισσότερα.
Online, τα κόλπα αυτά φτάνουν στο απόγειό τους. Προσωποποιημένες προτάσεις και εναλλακτικές κάνουν την αγορά εδώ και τώρα μία δωρεάν άμεση διαδικασία με έναν τρόπο που ποτέ δεν ήταν πιο εύκολος για να κάνουν το αγοραστικό κοινό, shopaholic, κοινώς εμμονικό με τις αγορές. Είναι κάτι σαν την περίπτωση του χάμστερ μέσα στον τροχό που λίγο ή πολύ δεν μπορεί να δραπετεύσει. Με τον ίδιο ρυθμό και την ίδια μέθοδο ως συνδρομητές του Netflix θα παρακολουθήσουμε το ντοκιμαντέρ για τις επιπτώσεις των διαφημίσεων στη ζωή μας και θα μας προειδοποιήσει για την υπερκατανάλωση, την ώρα βέβαια που μέσω των διαφημίσεών του το Netflix μας ενθαρρύνει να ξοδέψουμε περισσότερα.
