Ο Μπάιντεν ενέκρινε τη χρήση πυραύλων μεγάλης εμβέλειας για την Ουκρανία στον πόλεμο με την Ρωσία. Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την άλλη, έχει διαμηνύσει ότι πρόθεσή του είναι να σταματήσει τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες, χωρίς να διευκρινίσει το πώς όμως.
Η μόνη αντίδραση - μέχρι στιγμής- έχει έρθει από τον γιο Τραμπ, ο οποίος με ανάρτησή του κάνει λόγο για μία απόφαση που σκοπό έχει να διασφαλίσει ότι θα ξεκινήσει ο 3ος Παγκόσμιος Πόλεμος «προτού ο πατέρας μου να έχει την ευκαιρία να δημιουργήσει ειρήνη και να σώσει ζωές…Ηλίθιοι!» κάτι που για τους γνωρίζοντας δεν αποτελεί καμία πολιτική θέση ή είχε υπάρξει συνεννόηση με τον εκλεγμένο πρόεδρο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μπορεί να ακούγεται οξύμωρο, αλλά υπάρχουν και οι φωνές που υποστηρίζουν ότι ενδεχομένως αυτή η κίνηση Μπάιντεν να «βολεύει» τον Τραμπ, προσφέροντάς του έναν μοχλό πίεσης για να διαπραγματευτεί το τέλος του πολέμου στην Ουκρανία. Ο αναλυτής θεμάτων ασφαλείας της Washington Examiner, Τομ Ρόγκαν, δίνει μία άλλη εκδοχή στο «πράσινο φως» του Μπάιντεν προς την Ουκρανία.
«Μοχλός πίεσης» οι πύραυλοι
Η ενέργεια του Μπάιντεν σημαίνει ότι η Ουκρανία θα μπορεί να χρησιμοποιήσει τους πυραύλους μεγάλης εμβέλειας, ATACMS για να χτυπήσει στόχους σε ρωσικό έδαφος, σε βάθος 300 χλμ.
Βρετανία και Γαλλία, οι οποίες έχουν πιέσει τη διοίκηση Μπάιντεν να δώσει την έγκρισή του για πάνω από έναν χρόνο, είναι πολύ πιθανό να δώσουν επίσης στην Ουκρανία την έγκριση για τη χρήση και των δικών τους πυραυλικών συστημάτων Storm Shadow/SCALP απέναντι σε ρωσικούς στόχους. Μέχρι στιγμής, και οι δύο ήταν διστακτικές να εγκρίνουν τη χρήση τους, χωρίς προηγούμενη αμερικανική έγκριση, καθώς υπήρχε κίνδυνος να «επιλέξει» ο Πούτιν τον δρόμο του κατακερματισμού της αποτρεπτικής στάσης του ΝΑΤΟ. Τι σημαίνει όμως αυτή η εξέλιξη για το μέλλον του πολέμου;
Σε επίπεδο τακτικής, το κύριο όφελος για την Ουκρανία είναι ότι πλέον θα μπορεί να χτυπήσει στόχους- κλειδιά που βρίσκονται πολύ πιο μακριά στο ρωσικό έδαφος. Ακόμη περισσότερο, η βασική απειλή αυτών των οπλικών συστημάτων είναι ότι θα αναγκάσει τις ρωσικές και βορειοκορεατικές δυνάμεις να λάβουν πολύ μεγαλύτερες προφυλάξεις για να μην εντοπιστούν.
Σε στρατιωτικό επίπεδο, ωστόσο, το όφελος για την Ουκρανία είναι σχετικά περιορισμένο και ο λόγος είναι ότι τα όπλα αυτά δεν μπορούν να «ισορροπήσουν» με τις ρωσικές δυνάμεις και τα πολεμοφόδια. Παρόλα αυτά, τα όπλα αυτά προσφέρουν στη νεοεκλεγείσα κυβέρνηση Τραμπ έναν μοχλό πίεσης απέναντι στη Ρωσία σε μία προσπάθεια να αποδεχθεί μία ειρηνευτική συμφωνία, συμβατή με την μακροχρόνια εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.
Όταν ο Τραμπ αναλάβει την αμερικανική κυβέρνηση τον Ιανουάριο, τότε θα μπορεί (σύμφωνα με αυτό το σενάριο) να πει στον Βλαντιμίρ Πούτιν ότι μέχρι να συμβιβαστεί η Ρωσία, θα συνεχίσει να στέλνει πυραυλικά συστήματα στην Ουκρανία.
Ο Τραμπ έχει ήδη αφήσει να εννοηθεί ότι αναγνωρίζει την ανάγκη να ασκήσει πίεση στο Κρεμλίνο. Αλλά με αυτή την απόφαση τώρα, ο Μπάιντεν δίνει στον Τραμπ έναν μοχλό πίεσης, ενώ παράλληλα διασφαλίζει ότι η οργή του Πούτιν θα περιοριστεί, δεδομένων των νέων ισορροπιών.
Οι επικριτές της απόφασης αυτής προειδοποιούν πως αυξάνει όμως το ρίσκο μιας άμεσης αντιπαράθεσης των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ με τη Ρωσία. Αλλά, δεν είναι το ΝΑΤΟ που κλιμακώνει τη σύγκρουση. Η Ρωσία το κάνει αυτό με τις σκόπιμες επιθέσεις της σε πολυκατοικίες και παιδιατρικά νοσοκομεία, με την ένταξη της Βόρειας Κορέας στη σύγκρουση και την ευρύτερη εκστρατεία δολιοφθοράς, εμπρησμού και συνωμοσιών πολέμου κατά της Δύσης, σχολιάζει ο Τομ Ρόγκαν.
Ρωσία, ΝΑΤΟ και τα μαθήματα του Ψυχρού Πολέμου
Οι επικριτές αυτοί έχουν ξεχάσει όμως τα μαθήματα από τον Ψυχρό Πόλεμο. Ότι ενώ δηλαδή ο σεβασμός στις ανησυχίες μιας κλιμάκωση είναι πάντα σημαντικός, αυτό πρέπει να υπολογισθεί με βάση τη στρατηγική πραγματικότητα και όχι μόνο με τη ρητορική του Κρεμλίνου. Εκτός από τις πυρηνικές απειλές του Πούτιν, η Ρωσία δεν πρόκειται να ξεκινήσει σύγκρουση με το ΝΑΤΟ με αφορμή την απόφαση Μπάιντεν, για τον ίδιο λόγο που δεν ξεκίνησε σύγκρουση με το ΝΑΤΟ κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Η απόφαση του Μπάιντεν δεν απειλεί την κυριαρχία της Ρωσίας, ούτε την εξουσία του Πούτιν. Ο Ρώσος πρόεδρος γνωρίζει πολύ καλά ότι σε μία αναμέτρηση με το ΝΑΤΟ, είτε σε έναν συμβατικό είτε σε έναν πυρηνικό πόλεμο, θα έχανε.
Από την άλλη, ο περιορισμός της βοήθειας προς την Ουκρανία, απλώς και μόνο λόγω της ρητορικής του Πούτιν, θα επέτρεπε στη Ρωσία να εξασφαλίσει σημαντικές παραχωρήσεις των ΗΠΑ. Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι ΗΠΑ δεν θα είχαν ουσιαστικά κανέναν μοχλό πίεσης.
Η απάντηση της Ρωσίας
Η Ρωσία από την πλευρά της, υπόσχεται ότι θα απαντήσει εάν η Ουκρανία χρησιμοποιήσει πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς για να χτυπήσει το έδαφός της. Σε απάντηση στην απόφαση Μπάιντεν, εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών προειδοποιεί ότι θα υπάρξει «κατάλληλη απάντηση» εάν οι αμερικανικοί πύραυλοι εκτοξευθούν στο ρωσικό έδαφος.
«Η χρήση πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς από το Κίεβο για να επιτεθεί στο έδαφός μας θα σήμαινε την άμεση εμπλοκή των Ηνωμένων Πολιτειών και των δορυφόρων τους σε εχθροπραξίες κατά της Ρωσίας, καθώς και μια ριζική αλλαγή στην ουσία και τη φύση της σύγκρουσης», αναφέρεται σε ανακοίνωση.
«Η απάντηση της Ρωσίας σε μια τέτοια περίπτωση θα είναι ανάλογη και αισθητή».
Δυνατή η βιώσιμη ειρήνη
Παρά τις εκατέρωθεν απειλές, είναι δυνατή μία βιώσιμη ειρήνη ανάμεσα στην Ουκρανία και τη Ρωσία, αλλά μόνο εάν περιλαμβάνει εγγυήσεις για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας και παράλληλα, μηχανισμούς που θα εμποδίζουν τη Μόσχα από τη χρήση μιας συμφωνίας, που θα της δίνει τη δυνατότητα να ανασυγκροτήσει τις δυνάμεις της για μία ενδεχόμενη μελλοντική επίθεση.
Με αυτό ως δεδομένο, ο Τραμπ ίσως θα έπρεπε να ευχαριστεί τον Μπάιντεν για αυτό που έκανε. Ο Μπάιντεν με την απόφασή του δίνει στον διάδοχό του μία ευκαιρία να προσφέρει στον Πούτιν την επιλογή: η Ρωσία θέλει έναν καλό ή έναν κακό αστυνομικό απέναντί της;
Από την άλλη, βέβαια, ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει σχολιάσει ακόμα την απόφαση Μπάιντεν. Μία ερώτηση- κλειδί είναι αν τελικά ο εκλεγμένος πρόεδρος των ΗΠΑ θα ανατρέψει την απόφαση Μπάιντεν όταν θα αναλάβει τα ηνία του Λευκού Οίκου. Ο Τραμπ έχει μακρά σχέση με τον Βλαντιμίρ Πούτιν και παράλληλα, έχει υπάρξει δεινός επικριτής της συνεχιζόμενης παροχής βοήθειας των ΗΠΑ στο Κίεβο. Έχει επίσης ισχυριστεί ότι θα τελειώσει τον πόλεμο σε μία ημέρα, χωρίς να εξηγεί βέβαια τον τρόπο.
Αλλά οι επισημάνσεις του έχουν πυροδοτήσει τις θεωρίες ότι το σχέδιο του Τραμπ θα μπορούσε να οδηγήσει το Κίεβο σε μία φάση πίεσης ώστε να παραχωρήσει εδάφη στη Ρωσία που έχουν καταλάβει τα στρατεύματα της Μόσχας. Ο αντιπρόεδρος του Τραμπ, JD Vance, είχε πει σε podcast τον περασμένο Σεπτέμβριο ότι μία συμφωνία «πολύ πιθανό» να μοιάζει με την «τρέχουσα γραμμή οριοθέτησης» που θα γίνει «αποστρατιωτικοποιημένη ζώνη». Έτσι λοιπόν, η έγκριση των ΗΠΑ για τους πυραύλους είναι απλά μία ευρύτερη προσέγγιση, που θα μπορούσε να «γραφτεί» εκ νέου, όταν αναλάβει τα ηνία ο Πρόεδρος.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι συναντήθηκε με τον Τζο Μπάιντεν τον Σεπτέμβριο, παρουσιάζοντας το «Σχέδιο Νίκης» του.
Ένα βασικό μέρος αυτού του σχεδίου, ήταν η έκκληση για χρήση πυραύλων που προμήθευσαν οι ΗΠΑ. Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου τονίζουν στα αμερικανικά ΜΜΕ, ότι η αλλαγή αυτής της στάσης της πολιτικής Μπάιντεν είναι απάντηση στην ανάπτυξη βορειοκορεατικών στρατευμάτων από τη Ρωσία, ένα νεύμα στη Βόρεια Κορεά να μην προχωρήσει σε περαιτέρω αποστολή δυνάμεων προς όφελος της Ρωσίας.
Αλλά κανείς δεν μπορεί να αγνοήσει την γενικότερη πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ. Ο Τζο Μπάιντεν έχει μόλις δύο μήνες ακόμα στην εξουσία και ο εκλεγμένος πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο.
Αλλά αν αυτό σημαίνει πίεση προς το Κίεβο να ξεκινήσει συνομιλίες με τη Ρωσία, η απερχόμενη κυβέρνηση μπορεί επίσης να θέλει να ενισχύσει την Ουκρανία, στρατιωτικά και διπλωματικά, πριν από οποιεσδήποτε διαπραγματεύσεις.
Ο Μπάιντεν «σαμποτάρει την ειρηνευτική προσπάθεια» του Τραμπ
Μια άλλη όμως ερμηνεία της σιωπής του Τραμπ ψιθυρίζει το σαμποτάζ. Ο Τζο Μπάιντεν «σαμποτάρει» το σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για τον τερματισμό του πολέμου, με την έγκριση της χρήσης των πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς, δήλωσε μεταξύ άλλων ο Φρεντ Φλάιτζ, που διετέλεσε επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στην πρώτη θητεία του Ρεπουμπλικάνου.
«Ξέρουμε ότι ο Τραμπ θέλει μία γρήγορη κατάπαυση του πυρός και ειρηνευτικές συνομιλίες. Αλλά αυτό θα κλιμακώσει τη σύγκρουση και θα εξαγριώσει τους Ρώσους», δήλωσε ο Φλάιτζ στο BBC Radio, για την απόφαση σχετικά με τους πυραύλους.
Επικαλούμενος την προειδοποίηση της Μόσχας ότι η χρήση των πυραύλων θα αποτελεί μια «ευθεία συμμετοχή» του ΝΑΤΟ στον πόλεμο, υπογράμμισε: «Μπορώ μόνο να καταλήξω ότι ο Μπάιντεν προσπαθεί να σαμποτάρει τις ειρηνευτικές προσπάθειες του Τραμπ. Επειδή δεν θέλει τη διαπραγμάτευση για ειρήνη για την οποία πιέζει ο Τραμπ».
Ο Μπάιντεν «εμμένει στην ειδυλλιακή εκδοχή» της απομάκρυνσης όλων των ρωσικών στρατευμάτων από την Ουκρανία και του να λογοδοτήσει ο Πούτιν, συμπλήρωσε ο Φλάιτζ.
Ερωτηθείς για τα σχέδια του Τραμπ, απάντησε ότι ο εκλεγμένος πρόεδρος «σκέφτεται πολύ» πώς μπορεί να τερματίσει τον πόλεμο «ίσως πριν από την ορκωμοσία του» τον Ιανουάριο.
Δύο διαφορετικοί κόσμοι
Αυτό που έχει διδάξει πάντως η ιστορία είναι ότι όλα καταλήγουν σε μία συνθήκη ισχύος. Δύο υπερδυνάμεις αναζητούν τον έλεγχο της εξουσίας σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό από μόνο του οδηγεί μόνο σε εικασίες για το τι σημαίνει η κίνηση Μπάιντεν, το τι προτίθεται τελικά να κάνει ο Τραμπ όταν αναλάβει αλλά και ποια θα είναι η κίνηση Πούτιν, που ασχέτως με τη λήξη ή όχι του πολέμου - και με την όποια συμφωνία γίνει αυτό, εάν γίνει - κατέχει αδιαμφισβήτητη δύναμη και ισχυρούς εταίρους, έτοιμους να συνεργαστούν (ξανά) μαζί του.
