Οι Ευρωεκλογές 2024 - που σημαδεύτηκαν από τον θρίαμβο της ακροδεξιάς σε αρκετές χώρες - προκάλεσαν πολιτικό σεισμό στην Γαλλία, με τον Μακρόν να εξαναγκάζεται σε πρόωρες κάλπες στο τέλος του μήνα έπειτα από την θεαματική νίκη Λεπέν με 31,50%.
Τα προσωρινά αποτελέσματα επιβεβαιώνουν σαφή άνοδο των εθνικιστικών και ριζοσπαστικών δεξιών παρατάξεων και βαριά ήττα των ηγετών των δύο μεγαλύτερων ευρωπαϊκών δυνάμεων, του γερμανού καγκελαρίου Ολαφ Σολτς και του γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος ανακοίνωσε την Κυριακή την διάλυση της Γαλλικής Εθνοσυνέλευσης.
Στην Γερμανία, παρά τα σκάνδαλα που κλόνισαν τον επικεφαλής της λίστας, η ακροδεξιά Εναλλακτική για την Γερμανία ( AfD) καταλαμβάνει την δεύτερη θέση με 15,6%, πίσω από τις χριστιανικές ενώσεις CDU-CSU (30,3%), αλλά πολύ μπροστά από τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού, τους Σοσιαλδημοκράτες (14,10%) και τους Πράσινους (12%).
Σοκαριστική νίκη της ακροδεξιάς όμως καταγράφεται και στην Αυστρία, με το ακροδεξιό FPÖ να καταλαμβάνει την πρώτη θέση (25,7%), ενώ και στην Ολλανδία το ακροδεξιό κόμμα του Γκερτ Βίλντερς (Κόμμα για την Ελευθερία) ενισχύθηκε σημαντικά και κέρδισε τη δεύτερη θέση με 17,7%.
Στην Πολωνία, το κεντρώο φιλοευρωπαϊκό κόμμα του πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ είναι ο νικητής των εκλογών έναντι του εθνικιστικού, λαϊκιστικού Κόμματος του Δικαίου και της Δικαιοσύνης (PiS), το οποίο ωστόσο διατηρεί υψηλό ποσοστό, ενώ η ακροδεξιά Konfederacja στέλνει 6 ευρωβουλευτές στο Στρασβούργο.
Στον αντίποδα - με δάκρυα στα μάτια - ο πρωθυπουργός του Βελγίου Αλεξάντερ Ντε Κρο υπέβαλε την παραίτησή του μετά την ήττα που γνώρισε το κόμμα του στις εθνικές εκλογές αλλά και τις ευρωεκλογές που διεξήχθησαν μαζί στη χώρα.
Ακόμη μια πρωτιά κατέγραψε στην Ιταλία η Τζόρτζια Μελόνι με 28,59%, ενώ και το κόμμα του Ούγγρου εθνικιστή πρωθυπουργού Ορμπάν, που είχε χαρακτηρίσει «ιστορικές» τις ευρωεκλογές, ήρθε πρώτο την Κυριακή καταγράφοντας ωστόσο σαφή πτώση (44,3%).
Αξίζει να σημειωθεί πως η άκρα δεξιά παραμένει διαιρεμένη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σε δύο ομάδες, και συγκεκριμένα το ID - Ταυτότητα και Δημοκρατία - και το ECR - Ευρωπαίοι Συντηρητικοί και Μεταρρυθμιστές.
Οι ψήφοι των δύο αυτών ομάδων δεν συγκεράζονται και αυτό θα περιορίσει το βάρος τους στο κοινοβουλευτικό έργο, εξηγεί ο Sébastien Maillard του Ινστιτούτου Jacques Delors.
«Ομως, το φαιό κύμα, βροντερό ειδικά στην Γαλλία, θα αφήσει τα ίχνη του στο πολιτικό κλίμα εντός του οποίου θα λειτουργήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η πλειοψηφία θα πρέπει να το λαμβάνει υπ' όψιν», προσθέτει. «Αν δεν επηρεάσει άμεσα, η άκρα δεξιά θα μπορεί να επηρεάζει υπούλως», προειδοποιεί.
Την στιγμή που οι ευρωβουλευτές υιοθετούν τις προτάσεις νόμου σε συμφωνία με τα κράτη μέλη, η ριζοσπαστική δεξιά μπορεί να υψώσει την φωνή της στα σημαντικά θέματα: άμυνα κατά μίας επεκτατικής Ρωσίας, αγροτική πολιτική, μετανάστευση, κλιματικοί στόχοι 2040, συνέχιση της εφαρμογής περιβαλλοντικών μέτρων απέναντι στα οποία τηρεί εχθρική στάση.
- Δείτε όλα τα αποτελέσματα ανά χώρα και ευρωπαϊκή ομάδα εδώ.
Πώς διαμορφώνονται οι έδρες στο νέο Ευρωκοινοβούλιο
Οι ομάδες του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος, των Σοσιαλιστών και Δημοκρατών και η Renew Europe (κεντρώοι και φιλελεύθεροι) διατηρούν από κοινού την πλειοψηφία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, παρά την άνοδο των δυνάμεων της ακροδεξιάς, σύμφωνα με τα προσωρινά αποτελέσματα.
Πιο συγκεκριμένα, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα καταλαμβάνει 184 έδρες, οι Σοσιαλιστές και Δημοκράτες 139 και η Renew Europe 80 έδρες. Με τις 403 έδρες, επί συνόλου 720, που οι τρεις ομάδες συγκεντρώνουν από κοινού σχηματίζεται ο «μεγάλος συνασπισμός» στο πλαίσιο του οποίου εκτιμάται πως θα οικοδομηθούν οι συναινέσεις στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Την ίδια ώρα οι οικολόγοι υφίστανται πτώση σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ιδίως στη Γερμανία και στη Γαλλία, όπου το ψηφοδέλτιο της Μαρί Τουσέν διασώθηκε μόλις και μετά βίας, εξασφαλίζοντας το 5% των ψήφων, κατά τα πρώτα αποτελέσματα των χθεσινών ευρωεκλογών
Στη Γερμανία, με το 12% των ψήφων, οι Πράσινοι υπέστησαν καθαρή συρρίκνωση του ποσοστού τους σε σύγκριση με τις εκλογές του 2019, όταν είχαν εξασφαλίσει το 20,5% των ψήφων. Το 2019, είχαν εισέλθει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο 72 αιρετοί των Πρασίνων, ανάμεσά τους 25 Γερμανοί και 12 Γάλλοι, επίπεδο-ρεκόρ που δεν αναμένεται να επαναληφθεί, καθώς τα προσωρινά αποτελέσματα δεν τους δίνουν παρά 52 έδρες
