Το πρόσφατο ευρωβαρόμετρο με μετρήσεις σε όλες τις χώρες της Ε.Ε ήρθε για να καταδείξει το ενδιαφέρον, αλλά ταυτόχρονα και την αδιαφορία των πολιτών σε χώρες του λεγόμενου πρώην ανατολικού μπλοκ. Το σύνολο εξ’ αυτών εισήλθε στις τάξεις του ευρωπαϊκού οικοδομήματος σε τρίτη φάση, με τελευταία περίπτωση την Κροατία για την οποία άναψε το πράσινο φως στα μέσα του 2013, ενώ λίγο αργότερα μπήκε και στη ζώνη του ευρώ.
Ένα παράδειγμα που ο ευρωσκεπτικισμός ανθεί εδώ και πολλά χρόνια είναι η Τσεχία, η οποία ναι μεν ανήκει στην Ε.Ε, αλλά προτίμησε ή καλύτερα τόλμησε, όπως και η Ουγγαρία, να διατηρήσει το εθνικό της νόμισμα, αποφεύγοντας την κοινή νομισματική ένωση. Η Πράγα και η περιφέρεια της χώρας βιώνει ακόμα τις συνέπειες της κομμουνιστικής περιόδου, ενώ βλέπει με πολύ μεγάλη επιφύλαξη τις επιδιώξεις της ηγεσίας των ευρωπαϊκών θεσμών για το κοινό μέλλον.
Οι πολίτες της δείχνουν στην πλειοψηφία τους χαμηλό ενδιαφέρον για τα ευρωπαϊκά τεκταινόμενα και αυτό αποδεικνύεται από τη περιορισμένη συμμετοχή στις ευρωεκλογές του 2019 που κυμάνθηκε κάτω από το 29%!
Η κοινωνία στην Τσεχία συνεχίζει στη συγκεκριμένη κατεύθυνση, ενώ κορυφαία μέσα μαζικής ενημέρωσης στην Ευρώπη στέκονται στο γεγονός ότι σύμφωνα με τα αποτελέσματα του τελευταίου ευρωβαρόμετρου το ενδιαφέρον των Τσέχων ψηφοφόρων είναι το χαμηλότερο σε ολόκληρη την Ε.Ε.
Ωστόσο, η χώρα αντιμετωπίζει και ένα άλλο πρόβλημα που τεκμηριώνει ως ένα βαθμό και αυτή την τάση, αφού ένα μεγάλο ποσοστό αποστρέφεται συνολικά την πολιτική, όχι μόνο την ευρωπαϊκή. Λίγο πιο βόρεια στη γειτονική Πολωνία η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική.
Η χώρα βγήκε πρόσφατα από μια εκλογική διαδικασία, όπου οι φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις υπό τον Ντόναλντ Τούσκ κατάφεραν και ανέκοψαν την πορεία προς την ακραία συντηρητικοποίηση, ενώ η συμμετοχή των πολιτών υπήρξε πολύ υψηλή.
Στην σκιά των βουλευτικών εκλογών, οι Πολωνοί δείχνουν έτοιμοι να συμμετάσχουν μαζικά και στις ευρωεκλογές του Ιουνίου του 2024, αφού ένα ποσοστό που ξεπερνά το 75% (ευρωβαρόμετρο) δήλωσε πως θα συμμετείχε στις ευρωπαϊκές εκλογές.
Το νούμερο αυτό είναι πραγματικά εντυπωσιακό αν συγκρίνει κανείς το αντίστοιχο στην προεκλογική περίοδο του 2019, το οποίο κυμαινόταν κάτω του 55%. Ακολουθώντας το ρεύμα της εποχής στο εσωτερικό, στη Βαρσοβία επικρατεί θετικό κλίμα για την Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ η συντριπτική πλειοψηφία πιστεύει ότι η χώρα επωφελήθηκε από την ένταξη της σ' αυτή.
Τα παραπάνω στοιχεία είναι ενδεικτικά της εικόνας που επικρατεί στην ανατολική πλευρά της Ευρώπης για την κοινή ευρωπαϊκή πορεία και την προοπτική του μέλλοντος. Περιθώρια για την περαιτέρω στήριξη της ευρωπαϊκής δημόσιας σφαίρας υπάρχουν.
Στα ανώτερα κλιμάκια των Βρυξελλών χρειάζεται να δώσουν μεγαλύτερη βαρύτητα σε χώρες όπως η Τσεχία ή η Ουγγαρία, όπου είτε η αδιαφορία, είτε ο αντιευρωπαϊσμός που ενισχύεται σταθερά, αποτελεί ανάχωμα για το σημαντικό πολιτικό πρόταγμα, δηλαδή την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
