Οι λόγοι είναι πολλοί και σύνθετοι. Το πρώτο σημείο που οφείλει να σταθεί κανείς είναι η σταθερή άνοδος του λαϊκισμού και των ακραίων δυνάμεων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Αν εξαιρέσει κανείς το πρόσφατο φωτεινό παράδειγμα της Πολωνίας, οι αντιευρωπαϊστές προελαύνουν παντού και σε χώρες με υψηλό συμβολισμό για την Ε.Ε, όπως η Γαλλία και η Γερμανία.
Οι ευρωπαϊκές κοινωνίες καταγράφουν μια συντηρητική στροφή, ενώ ασφαλείς προβλέψεις για την έκταση που θα λάβει το φαινόμενο στην κάλπη δεν μπορούν να γίνουν. Πάντως, οι μετρήσεις κοινής γνώμης και τα αποτελέσματα των τοπικών εκλογών κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου.
Πού οφείλεται όμως η άνοδος αυτή; Για ποιό λόγο ένα μέρος της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης ανταποκρίνεται στο λαϊκίστικο πολιτικό αφήγημα της άκρας δεξιάς;
Όταν μια κοινωνία στο σύνολο της αντιμετωπίζει ισχυρές αναταράξεις που καλλιεργούν την ανασφάλεια και την αβεβαιότητα, τότε αυτόματα μπορεί να πέσει στην παγίδα εκείνων που υπόσχονται εύκολες λύσεις.
Ας μην ξεχνάμε ότι η Ευρώπη διένυσε μια μακρά περίοδο, δίνοντας έμφαση στην υλοποίηση των οικονομικών της δεσμεύσεων, στην επίτευξη των στόχων, χωρίς να αναπτύξει τις σχέσεις της με τους ίδιους τους πολίτες.
Το προφίλ της υπήρξε άκρως γραφειοκρατικό και αποκρουστικό για ένα μέρος της κοινής γνώμης που έδινε προτεραιότητα στην επιβίωση της, εντός ενός σκληρού πλαισίου αυστηρών περιοριστικών μέτρων και δημοσιονομικών προγραμμάτων που ενίσχυαν τις ανισότητες.
Την προηγούμενη δεκαετία, χώρες όπως η Ελλάδα, η Κύπρος, η Πορτογαλία και η Ιρλανδία έδωσαν σκληρή μάχη για να κρατήσουν την κοινωνία όρθια και να πετύχουν την απαιτούμενη δημοσιονομική εξυγίανση.
Ακολούθως σειρά είχαν οι αλλεπάλληλες κρίσεις, όπως η υγειονομική, η γεωπολιτική, η ενεργειακή, η πληθωριστική και τώρα ξανά η μεταναστευτική.
Τα προβλήματα διογκώνονται διαρκώς και οι πολίτες αδυνατούν να πιστέψουν πως υπάρχουν λύσεις που θα ανοίξουν το δρόμο για τη βελτίωση της σημερινής πραγματικότητας.
Τα παραπάνω συνιστούν δεδομένα που οι πολιτικές δυνάμεις χρειάζεται να λάβουν σοβαρά υπόψη πριν εκπονήσουν το μανιφέστο ενόψει των εκλογών.
Ειδικά εκείνες που πιστεύουν στο όραμα της ενωμένης Ευρώπης και το υπηρέτησαν με αυταπάρνηση όλα τα χρόνια, από τα πρώτα βήματα του σχηματισμού του ευρωπαϊκού εγχειρήματος και έπειτα.
Οι μεταβολές στο παγκόσμιο στερέωμα είναι διαρκείς, ενώ οι δυσμενείς εξελίξεις στη Γάζα μπορεί να βαρύνουν ακόμα περισσότερο την ατμόσφαιρα με το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης να είναι ορθάνοιχτο.
Η κεντροδεξιά, οι σοσιαλδημοκράτες, αλλά και οι υπόλοιποι φιλελεύθεροι σηκώνουν στην παρούσα φάση το μεγαλύτερο βάρος για να διαφυλάξουν τις αρχές και τις αξίες της ενωμένης Ευρώπης και να αντισταθούν σθεναρά στις δυνάμεις του άκρατου λαϊκισμού που αυξάνουν σε απειλητικό βαθμό την επιρροή τους σε ένα ακροατήριο, που στροβιλίζεται σε ανοδικό σπιράλ αβεβαιότητας για το μέλλον.
Το ΕΛΚ, παραδείγματος χάριν, ως η πιο ισχυρή πολιτική δύναμη στην Ευρώπη, οφείλει να διαδραματίσει έναν πρωταγωνιστικό ρόλο στην προσπάθεια αυτή με στόχο μια πολιτική και κοινωνική ένωση που θα απαντά συνολικά στις προκλήσεις των καιρών.
Το μανιφέστο του το οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, αναμένεται να παρουσιαστεί στη συνάντηση του Βουκουρεστίου τον ερχόμενο Μάρτιο, μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει ως ένα εργαλείο ανάδειξης μιας σοβαρής και ανθεκτικής ατζέντας, αλλά και αφύπνισης κατά των δυνάμεων που επενδύουν ουσιαστικά στη διάλυση της Ε.Ε, για να κυριαρχήσουν σε ένα περιβάλλον αστάθειας και διχασμού.
Οι ευρωεκλογές του 2024 είναι βαρύνουσας σημασίας για το μέλλον της Ε.Ε. Όσο πιο γρήγορα η κοινή γνώμη λάβει το μήνυμα, τόσο περισσότερες θα είναι πιθανότητες, οι ευρωπαϊκές χώρες να ακολουθήσουν το παράδειγμα της Πολωνίας.
