Η Τουρκία βλέπει μια νέα φάση στις σχέσεις με την Ελλάδα μετά τις εκλογικές νίκες του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Ελλάδα και του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Τουρκία και ο Τούρκος ηγέτης εξέφρασε την ελπίδα για καλύτερες σχέσεις.
Ωστόσο, ήταν επίσης επιφυλακτικός απέναντι στις ελληνικές κινήσεις στο Αιγαίο.
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφων σχετικά με το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων, ο Ερντογάν ανέφερε την Παρασκευή ότι πιστεύει πως μπορούν να ξεπεράσουν τα εμπόδια όσον αφορά τις σχέσεις, αλλά προειδοποίησε την Ελλάδα για τις «προκλήσεις», φωτογραφίζοντας τα νησιά του Αιγαίου.
Είπε ότι είχε μια ειλικρινή συζήτηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη για τον εξοπλισμό των ελληνικών νησιών του Αιγαίου κοντά στις τουρκικές ακτές και ότι ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, είχε επίσης παρόμοιες συζητήσεις με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη.
Συγκεκριμένα, σύμφωνα με την Daily Sabah, δήλωσε:
«Βεβαίως, το θέμα (των εξοπλισμών) δεν είναι αποκλειστικά έργο της Ελλάδας. Έχουν φίλους στον Λευκό Οίκο, ένα λόμπι, που προκαλεί την Ελλάδα. Αυτή η πρόκληση οδήγησε σε ανεπιθύμητα αποτελέσματα κατά καιρούς».
Η Τουρκία έχει επανειλημμένα διαμαρτυρηθεί για τις ενέργειες και τη ρητορική της Ελλάδας στην περιοχή τα τελευταία χρόνια, συμπεριλαμβανομένων των εξοπλισμών σε νησιά κοντά στις τουρκικές ακτές, τα οποία είναι αποστρατιωτικοποιημένα βάσει των συμβατικών υποχρεώσεων.
Με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο τιμόνι, αναφέρει το δημοσίευμα, η Ελλάδα υπέγραψε πρόσφατα πολλαπλές μεγάλες συμφωνίες για όπλα, συμπεριλαμβανομένων μη επανδρωμένων αεροσκαφών και πυραύλων από το Ισραήλ, αεροσκαφών Rafale από τη Γαλλία και αναβαθμίσεων του στόλου των F-16 από τις ΗΠΑ.
Η Αθήνα προσέγγισε επίσης την Ουάσινγκτον για την πιθανή αγορά τουλάχιστον 20 μαχητικών αεροσκαφών F-35 και το Βερολίνο για την αναβάθμιση του στόλου των αρμάτων μάχης Leopard 2 και την αγορά τεθωρακισμένων οχημάτων Lynx.
Η Αθήνα ανταπαντά ότι τα νησιά του Αιγαίου, τα οποία είναι φρουρούμενα εδώ και δεκαετίες και βρίσκονται σε κοντινή απόσταση βολής από έναν μεγάλο τουρκικό αποβατικό στόλο, δεν μπορούν να μείνουν ανυπεράσπιστα.
Από τη Συνθήκη του Λονδίνου το 1913, η στρατιωτικοποίηση των νησιών του ανατολικού Αιγαίου περιορίστηκε και το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς τους επιβεβαιώθηκε με την υπογραφή της Συνθήκης της Λωζάνης το 1923.
Το σύμφωνο της Λωζάνης καθιέρωσε μια πολιτική ισορροπία μεταξύ των δύο χωρών εναρμονίζοντας ζωτικά συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων στο Αιγαίο.
Η Συνθήκη των Παρισίων του 1947, η οποία παραχώρησε τα Δωδεκάνησα από την Ιταλία στην Ελλάδα, επιβεβαίωσε επίσης το αποστρατιωτικοποιημένο καθεστώς τους.
Από τη δεκαετία του 1960, 21 από τα 23 νησιά με μη στρατιωτικό καθεστώς έχουν οπλιστεί από την Ελλάδα. Μεταξύ των οπλισμένων νησιών είναι η Κρήτη, η Λήμνος, η Χίος, η Σάμος, η Κως, η Ρόδος και η Λέσβος.
Απαντώντας σε ερώτηση αν η Τουρκία αποκαθιστά τους δεσμούς με τη Δύση υπό το φως των πρόσφατων εξελίξεων, ο Ερντογάν είπε:
«Η τουρκική εξωτερική πολιτική έχει πάντα ως προτεραιότητα τα εθνικά συμφέροντα. Ήταν έτσι στο παρελθόν και θα είναι έτσι και στο μέλλον. Απλώς βρισκόμαστε στην αρχή μιας νέας εποχής για τις χώρες που υπήρξαν φίλοι μας και οι μελλοντικοί μας φίλοι», τόνισε.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχαν μια προσωπική συνάντηση νωρίτερα αυτόν τον μήνα στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ στο Βίλνιους της Λιθουανίας και συμφώνησαν να αξιοποιήσουν τη θετική δυναμική που δημιουργήθηκε μετά τους φετινούς φονικούς σεισμούς στην Τουρκία.
Οι δύο ηγέτες είχαν συνομιλίες σε καλή «ατμόσφαιρα», σύμφωνα με την τουρκική πλευρά.
«Οι δύο ηγέτες συμφώνησαν ότι είναι προς όφελος και των δύο χωρών το θετικό κλίμα που διαμορφώθηκε στις διμερείς σχέσεις τους τελευταίους μήνες να έχει συνέχεια και συνέπεια», αναφέρεται σε ανακοίνωση της Άγκυρας.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξέφρασε παρόμοια συναισθήματα όταν έκανε δηλώσεις μια μέρα νωρίτερα.
«Ελπίζω και ανυπομονώ να αξιοποιήσουμε αυτό το θετικό κλίμα και να κάνουμε κάποια σημαντικά βήματα προόδου», είπε.
«Όπως έχω πει πολλές φορές, δεν είμαστε καταδικασμένοι να ζούμε σε ένα διαρκές κλίμα έντασης με την Τουρκία».
