Οι δικαιολογίες που προέβαλαν ο Αυστριακός Καγκελάριος και τα υψηλόβαθμα στελέχη της Κυβέρνησης του σχετίζονταν με τις μεταναστευτικές ροές και με την πίεση που δέχεται η Βιέννη το τελευταίο διάστημα. Στην πραγματικότητα ωστόσο οι συγκεκριμένες αιτιάσεις παρέπεμπαν περισσότερο σε άλλοθι, καθώς η πλειοψηφία εκείνων που αναζητούν μια καλύτερη ζωή στην Ευρώπη διέρχεται κυρίως από την Σερβία και δευτερευόντως από όμορες χώρες.
Για ποιο λόγο τελικά η Αυστρία επέλεξε το «nein»; Μια τεκμηριωμένη απάντηση μπορεί να εντοπιστεί μέσα από την ιχνηλάτηση της πολιτικής πραγματικότητας στη συγκεκριμένη χώρα. Το Λαϊκό Κόμμα της Αυστρίας δέχεται ομολογουμένως μεγάλη πίεση από το ακροδεξιό FPÖ που δείχνει μια αξιοσημείωτη δυναμική και αυξάνει διαρκώς τα ποσοστά του.
Για παράδειγμα, στις περιφερειακές εκλογές που πραγματοποιήθηκαν τον περασμένο Ιανουάριο στο κρατίδιο της Κάτω Αυστρίας (Niederösterreich) το κόμμα του κ. Νεχάμερ αντιμετώπισε πτώση των ποσοστών του κατά 9%, την ώρα που το κόμμα της Ελευθερίας πλασαρίστηκε στην δεύτερη θέση, υπερβαίνοντας το εντυπωσιακό 24%. Ανά τακτά χρονικά διαστήματα οι δύο πλευρές εξαπολύουν εκατέρωθεν βολές με το μεταναστευτικό να αποτελεί αιχμή του δόρατος στην πολιτική ατζέντα. Η εικόνα αυτή δεν αφορά μόνο την Αυστρία, αλλά και αρκετές άλλες ευρωπαϊκές χώρες που μέσα στη δίνη οικονομικών, ενεργειακών και κοινωνικών αναταράξεων βλέπουν τα λαϊκίστικα και ακραία κόμματα να βρίσκουν πρόσφορο έδαφος εκμεταλλευόμενα τη συγκυρία.
Στην αντίπερα όχθη, οι χώρες που πρόσκαιρα αποκλείστηκαν από την ένταξη στη Σένγκεν ανασυντάσσονται, προκειμένου να ανατρέψουν τα δεδομένα. Είναι χαρακτηριστικά τα όσα είπε πρόσφατα στο Euractiv o Ρουμάνος Πρωθυπουργός Μαρτσέλ Τσιολάκου, ο οποίος δήλωσε ότι η χώρα του προωθεί ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για να αναγκάσει τη Βιέννη να άρει το βέτο. Η στάση της Αυστρίας προκάλεσε αφενός δυσαρέσκεια σε ένα μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών κρατών, καθώς δεν συνάδει με τη φιλοσοφία και το πνεύμα της ευρωπαϊκής ιδέας. Αφετέρου ήρθε να αναδείξει τις αρρυθμίες που προκαλεί στην ευρωπαϊκή πολιτική η εμμονή σε αυτοσυντηριτικές τακτικές που επιβάλλουν η εσωτερική ατζέντα και ο φόβος της ακροδεξιάς.
Η αντιμετώπιση της εξάλλου δεν επιτυγχάνεται με το να ρίχνει κανείς νερό στο μύλο της, αλλά με το να βλέπει ολιστικά τα προβλήματα με πνεύμα συνεργασίας και συνεννόησης και στόχο την ενδυνάμωση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Αυτό χρειάζεται να πράξουν ευρωπαϊκή ηγεσία και εθνικές Κυβερνήσεις. Και η περίπτωση της επέκτασης της Σένγκεν συνιστά ένα ενδεικτικό παράδειγμα που θα μας απασχολήσει μαζί με άλλα σημαντικά το επόμενο διάστημα.
