Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο και το Κογκρέσο στα μέσα Μαΐου για να υποστηρίξει τα επιχειρήματα της Ελλάδας για την απόκτηση αεροσκαφών stealth πέμπτης γενιάς F-35 Lightning II, αλλά και για να παροτρύνει την αμερικανική κυβέρνηση να αρνηθεί την προμήθεια F-16 στην Τουρκία που επιχειρεί να αναβαθμίσει τον στόλο της.
Εάν οι ΗΠΑ αρνηθούν στην Άγκυρα αυτή την αναβάθμιση - εκτιμά το Forbes - η ελληνική Πολεμική Αεροπορία θα μπορούσε να καταστεί τεχνολογικά ανώτερη από την αντίστοιχη τουρκική μέχρι το τέλος αυτής της δεκαετίας.
«Θα ξεκινήσουμε τη διαδικασία για την απόκτηση μιας μοίρας αεροσκαφών F-35 και ελπίζουμε όντως να είμαστε σε θέση να προσθέσουμε αυτό το φανταστικό αεροπλάνο στην Ελληνική Πολεμική Αεροπορία πριν από το τέλος αυτής της δεκαετίας», δήλωσε ο Μητσοτάκης στον Λευκό Οίκο.
Την επόμενη ημέρα - σε ομιλία του στο Κογκρέσο - ο Μητσοτάκης αναφερόταν σαφώς στην προτεινόμενη συμφωνία με την Τουρκία για τα F-16 όταν είπε:
«Το τελευταίο πράγμα που χρειάζεται το ΝΑΤΟ σε μια εποχή που έχουμε στραμμένη την προσοχής μας στο να βοηθήσουμε στην ήττα της ρωσικής επιθετικότητας είναι μια ακόμη πηγή αστάθειας στη νοτιοανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ. Και σας ζητώ να το λάβετε αυτό υπόψη σας όταν λαμβάνετε αποφάσεις για αμυντικές προμήθειες που αφορούν την ανατολική Μεσόγειο».
Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αντέδρασε οργισμένα.
«Είχαμε συμφωνήσει να μην συμπεριλάβουμε τρίτες χώρες στη διαμάχη μας μαζί του. Παρόλα αυτά, την περασμένη εβδομάδα, ο Μητσοτάκης είχε μια επίσκεψη στις ΗΠΑ και μίλησε στο Κογκρέσο, όπου τους προειδοποίησε να μην μας δώσουν F-16», σημείωνε στις 23 Μαΐου.
Το deal που είναι μονόδρομος για την Άγκυρα
Το ξέσπασμα του Ερντογάν δεν εξέπληξε κανέναν. Από τότε που η Τουρκία αποκλείστηκε από τα F-35 Joint Strike Fighter το 2019 - επειδή προμηθεύτηκε τα προηγμένα πυραυλικά συστήματα αεράμυνας S-400 από τη Ρωσία - το μέλλον της πολεμικής της αεροπορίας βρίσκεται υπό αμφισβήτηση.
Τα F-16 της Τουρκίας αποτελούσαν επί μακρόν τη ραχοκοκαλιά της πολεμικής της αεροπορίας, ωστόσο σταδιακά «γερνούν», ενώ συγκεκριμένα σε ό,τι αφορά την περίπτωση των μοντέλων Block 30 καθίστανται όλο και πιο παρωχημένα.
Η Τουρκία το γνωρίζει αυτό. Τον Οκτώβριο του 2021, ζήτησε να αγοράσει 40 ολοκαίνουργια F-16 Block 70/72, το τελευταίο και πιο προηγμένο μοντέλο, μαζί με 80 κιτ αναβάθμισης για τα υπάρχοντα αεροσκάφη της, σε μια συμφωνία αξίας περίπου 6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Το «κλείσιμο» μιας τέτοιας συμφωνίας συνιστά απαραίτητη προϋπόθεση για να διατηρήσουν την επιχειρησιακή τους ετοιμότητα τα τουρκικά F-16 της Τουρκίας, έως ότου η Άγκυρα μπορέσει να αρχίσει σταδιακά να τα αντικαθιστά.
Η Τουρκία κινδυνεύει να «ξεμείνει» με έναν απελπιστικά υποδεέστερο στόλο
Εάν οι προσπάθειες του Μητσοτάκη, ωστόσο, να πείσει την Ουάσινγκτον να απορρίψει αυτή τη συμφωνία καταστούν επιτυχείς, η Τουρκία θα μπορούσε να ξεμείνει με έναν στόλο F-16 που θα είναι απελπιστικά υποδεέστερος από τα πολύ πιο προηγμένα μαχητικά της Ελλάδας μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Αυτή η διαδικασία έχει ήδη αρχίσει, σημειώνει το Forbes. Η Ελλάδα έχει ήδη κερδίσει την έγκριση για την αναβάθμιση 84 από τα F-16 της σε Block 72 Viper.
Το πρώτο F-16 της Ελληνικής Αεροπορίας που αναβαθμίστηκε σε επίπεδο Viper πραγματοποίησε την παρθενική του πτήση τον Ιανουάριο του 2021. Η Lockheed Martin αναμένει ότι το πρόγραμμα αναβάθμισης θα ολοκληρωθεί μέχρι τις 30 Ιουνίου 2027, γεγονός που θα δώσει στην Αθήνα «τα πιο προηγμένα F-16 στην Ευρώπη».
Η Γαλλία αναβαθμίζει επίσης τον υποστηρικτικό στόλο των Mirage 2000 της Ελλάδας, ενώ η Αθήνα προμηθεύεται έναν στόλο τουλάχιστον 24 αεροσκαφών Dassault Rafale 4,5 γενιάς του τελευταίου προτύπου F3R, τα οποία είναι πιο προηγμένα από οποιοδήποτε αεροσκάφος στο τουρκικό οπλοστάσιο.
Η Ελλάδα παρέλαβε ήδη έξι Rafale τον Ιανουάριο. Η προσθήκη μιας μοίρας περίπου 18-24 αεροσκαφών F-35 στον στόλο της μέχρι το τέλος της δεκαετίας «θα μπορούσε να αλλάξει δραστικά την ισορροπία της αεροπορικής ισχύος πάνω από το Αιγαίο Πέλαγος με έναν πρωτοφανή τρόπο», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ο Μπάιντεν δεν έχει κρύψει τη στήριξη του προς την Άγκυρα
Το Κογκρέσο είχε ήδη μπλοκάρει μυστικά τις πωλήσεις όπλων στην Τουρκία από το 2018 εξαιτίας των ρωσικών S-400, αλλά και λόγω άλλων αντεγκλήσεων αναφορικά με πολιτικές του Ερντογάν.
Ωστόσο, ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν έχει δηλώσει ότι τίθεται υπέρ της προμήθειας F-16 στην Άγκυρα. Τον Μάιο, μάλιστα, υπήρξαν αναφορές ότι η κυβέρνηση ζήτησε ανεπίσημα την έγκριση του Κογκρέσου για την πώληση πυραύλων αέρος-αέρος AIM-120 AMRAAM και AIM-9 Sidewinder για τα τουρκικά F-16.
Αν και αυτή η πολύ μικρότερη συμφωνία - η αξία της οποίας εκτιμάται στα 300 εκατομμύρια δολάρια - ήταν ξεχωριστή από το αίτημα της Τουρκίας για τα F-16 και τις σχετικής αναβαθμίσεις, η έγκρισή της θα μπορούσε να σηματοδοτήσει πιθανή ικανοποίηση και άλλων τουρκικών αιτημάτων.
... αλλά υπάρχουν ακόμη «αγκάθια»
Ενώ η Τουρκία - σε πρώτη φάση - κέρδισε τις εντυπώσεις χάρη στη στάση της μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η πιο πρόσφατη αντίθεση του Ερντογάν στην εισδοχή της Φινλανδίας και της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ και οι ταυτόχρονες απειλές του για την έναρξη μιας νέας επιχείρησης εναντίον των συμμαχικών κουρδικών δυνάμεων των ΗΠΑ στη βόρεια Συρία δεν αποκλείουν αντιστροφή του κλίματος.
Ομοίως, οποιαδήποτε επιμονή της Άγκυρας στο να εκβιάσει με βέτο της τη διεύρυνση του ΝΑΤΟ ή να επιτεθεί στους Κούρδους της Συρίας θα μπορούσε να της γυρίσει «μπούμερανγκ» και να ενισχύσει την ήδη ευρέως διαδεδομένη άποψη στην Ουάσιγκτον ότι η Τουρκία είναι ένας χρόνια αναξιόπιστος σύμμαχος.
Ακόμη και αν η Τουρκία κερδίσει τελικά την έγκριση για την προμήθεια των F-16, το Forbes εκτιμά πως θα χρειαστεί πιθανότατα μέχρι το δεύτερο μισό αυτής της δεκαετίας για να παραλάβει τα νέα αεροσκάφη και να αναβαθμίσει πλήρως τα 80 υπάρχοντα. Και μέχρι τότε, αυτά τα 120 F-16 - τα πιο προηγμένα αεροσκάφη της τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας - θα αντιπαρατίθενται με 84 ισοδύναμα F-16 της Αθήνας, που θα ενισχύουν τουλάχιστον 24 Rafale και πιθανώς και 24 F-35.
Σε αυτό το σενάριο, η Ελλάδα θα έχει 134 μαχητικά που θα μπορούν να υπερτερούν ποιοτικά και ποσοτικά των 120 καλύτερων αεροσκαφών της Τουρκίας. Και αυτό, σύμφωνα πάντα με το Forbes, θα ήταν στο καλύτερο δυνατό σενάριο για την Άγκυρα.
