Η Ημέρα της Γης καθιερώθηκε στις ΗΠΑ το 1970, με πρωτοβουλία του γερουσιαστή Γκέιλορντ Νέλσον. Σηματοδοτεί τη γένεση του σύγχρονου περιβαλλοντικού κινήματος, το οποίο εξαπλώθηκε σύντομα σε ολόκληρο τον κόσμο και σήμερα, γιορτάζεται σε περισσότερες από 190 χώρες σε όλο τον πλανήτη. Το Δίκτυο Ημέρας της Γης συντονίζει τις προσπάθειες.
Στα τέλη της δεκαετίας του '60 και στις αρχές του '70, όταν ο γερουσιαστής Νέλσον πρότεινε την ιδέα για την Ημέρα της Γης, ο πλανήτης δεν είχε ακόμα, συνειδητοποιήσει τις συνέπειες της επέμβασης του ανθρώπου στο περιβάλλον.
Ωστόσο, κάποιες συνειδήσεις είχαν αρχίσει να ξυπνούν. Μετά τον Ιανουάριο του 1969, ο Νέλσον ανέλαβε δράση, παρακολουθώντας τις τραγικές συνέπειες της μεγαλύτερης πετρελαιοκηλίδας που είχε δημιουργηθεί ποτέ στις ΗΠΑ μέχρι εκείνη την ημέρα, στο κανάλι της Σάντα Μπάρμπαρα, η οποία είχε ως αποτέλεσμα να πεθάνουν περισσότερα από 3,500 θαλάσσια πουλιά, καθώς και δελφίνια, φώκιες και θαλάσσιοι λέοντες.
Ο Αμερικανός γερουσιαστής δημιούργησε μία ομάδα 85 ατόμων για να προωθήσουν την ιδέα μίας ημέρας για το περιβάλλον. Έτσι, στις 22 Απριλίου 1970, 20 εκατομμύρια Αμερικανοί βγήκαν στους δρόμους, στα πάρκα και στις πλατείες, για να διαδηλώσουν υπέρ της βιώσιμης ανάπτυξης και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Μέχρι το τέλος της χρονιάς, είχε δημιουργηθεί η Υπηρεσία Προστασίας του Περιβάλλοντος των ΗΠΑ και είχε ψηφιστεί ο νόμος για καθαρό αέρα, καθαρό νερό και προστασία των απειλούμενων ειδών. «Πήραμε ένα ρίσκο, αλλά δούλεψε», δήλωσε ο Νέλσον, ο οποίος τιμήθηκε με την ανώτατη διάκριση για πολίτη στις ΗΠΑ, το Προεδρικό Μετάλλιο της Ελευθερίας, το 1995.
Η Ημέρα της Γης είχε ήδη γίνει επίσημα, παγκόσμιο κίνημα. Το 1990, ο Ντένις Χάις, ο οποίος συμμετείχε στην οργάνωση της πρώτης Ημέρας της Γης, το 1970, ανέλαβε την οργάνωσή της σε παγκόσμια κλίμακα, κινητοποιώντας 200 εκατομμύρια κόσμου σε 141 χώρες. Ως συνέπεια, το 1992, πραγματοποιήθηκε η ιστορική Σύνοδος Κορυφής του ΟΗΕ για το Περιβάλλον.
Σήμερα, η Ημέρα της Γης έχει φτάσει σε περισσότερες από 190 χώρες και γιορτάζεται από περισσότερους από 1 δισεκατομμύριο ανθρώπους κάθε χρόνο, οι οποίοι στέλνουν το μήνυμα στις κυβερνήσεις και στους συνανθρώπους τους ότι η μάχη υπέρ του περιβάλλοντος είναι αναγκαία, η μάχη υπέρ του περιβάλλοντος είναι μάχη υπέρ του μέλλοντος της Γης.
To 2009, τα Ηνωμένα Έθνη όρισαν τις 22 Απριλίου ως «Διεθνή Ημέρα της Μητέρας Γης», ενώ έχει προγραμματιστεί για τις 22 Απριλίου τουλάχιστον μέχρι το 2025.
Σήμερα, η Ημέρα της Γης εστιάζει στη μέλισσες καθώς η συνεισφορά της μέλισσας στην ανθρωπότητα και την επιβίωσή της είναι απολύτως αναγνωρισμένη.
Γκουτέρες: Το μήνυμα του για τη σημερινή ημέρα
Την ανάγκη να «δράσουμε αποφασιστικά για να προστατέψουμε τον πλανήτη τόσο από τον κορονοϊό όσο και από την υπαρξιακή απειλή της διατάραξης του κλίματος», αλλά και να «μετατρέψουμε την ανάκαμψη σε πραγματική ευκαιρία για να κάνουμε τα πράγματα σωστά για το μέλλον», υπογραμμίζει σε μήνυμά του για τη σημερινή διεθνή Ημέρα Γης, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες.
Αναφερόμενος στον κορονοϊό, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ κάνει λόγο για τη μεγαλύτερη δοκιμασία που έχει αντιμετωπίσει ο κόσμος μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο και πέρα από τις κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες, χαρακτηρίζει ως μια άλλη μεγάλη κατάσταση την «εκτυλισσόμενη περιβαλλοντική κρίση του πλανήτη». «Η βιοποικιλότητα μειώνεται απότομα. Η διατάραξη του κλίματος πλησιάζει στο σημείο χωρίς επιστροφή, προσθέτει και προτάσσει πως η παρούσα κρίση είναι ένα άνευ προηγουμένου κάλεσμα για αφύπνιση.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Αντόνιο Γκουτέρες προτείνει «έξι δράσεις σχετικές με το κλίμα, για να διαμορφώσουμε την ανάκαμψη και το μελλοντικό μας έργο». Αυτές οι έξι αρχές, επισημαίνει, αποτελούν έναν σημαντικό οδηγό για να ανακάμψουμε καλύτεροι μαζί. Πρώτον, ιεραρχεί πως «καθώς ξοδεύουμε τεράστια χρηματικά ποσά για την ανάκαμψη από τον κορoνοϊό, πρέπει να δημιουργήσουμε νέες θέσεις εργασίας και επιχειρήσεις μέσω μιας καθαρής και πράσινης μετάβασης».
Δεύτερον, αναφέρει ότι «όπου τα χρήματα των φορολογούμενων χρησιμοποιούνται για τη διάσωση των επιχειρήσεων, πρέπει να συνδέονται με τη δημιουργία πράσινων θέσεων εργασίας και βιώσιμης ανάπτυξης». Τρίτον, τονίζει την ανάγκη η οικονομία να μετατραπεί από γκρίζα σε πράσινη και να κάνει τις κοινωνίες και τους ανθρώπους περισσότερο ανθεκτικούς. Αναδεικνύει ως τέταρτη αρχή ότι «τα δημόσια κεφάλαια πρέπει να χρησιμοποιηθούν για επένδυση στο μέλλον, όχι στο παρελθόν και να διοχετευθούν σε βιώσιμους τομείς και έργα που βοηθούν το περιβάλλον και το κλίμα».
Ειδικότερα, σημειώνει ότι οι επιδοτήσεις των ορυκτών καυσίμων πρέπει να σταματήσουν και οι ρυπαντές πρέπει να αρχίσουν να πληρώνουν για τη ρύπανση. Περαιτέρω τονίζει ότι «οι κλιματικοί κίνδυνοι και ευκαιρίες πρέπει να ενσωματωθούν σε ένα χρηματοπιστωτικό σύστημα, όπως επίσης και όλες οι πλευρές της χάραξης δημόσιας πολιτικής και υποδομών». Ως ακροτελεύτια αρχή προτάσσει την ανάγκη «να δουλέψουμε μαζί ως διεθνής κοινότητα».
Καταληκτικά, επισημαίνει πως τα αέρια του θερμοκηπίου όπως και οι ιοί, δε σέβονται εθνικά σύνορα και απευθύνει έκκληση «αυτή την Ημέρα Γης, ας απαιτήσουμε μαζί ένα υγιές και ανθεκτικό μέλλον για τους ανθρώπους και τον πλανήτη εξίσου».
