Για τρίτη ημέρα συνεχίζει απτόητη η Τουρκία τις στρατιωτικές της επιχειρήσεις στο έδαφος της βόρειας Συρίας αφήνοντας πίσω της - σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας - «277 νεκρούς τρομοκράτες», τραυματίες, χιλιάδες ανθρώπους που εγκαταλείπουν τις εστίες και παγκόσμια ανησυχία. Παράλληλα, σήμερα (11/10) η Τουρκία ανακοίνωσε τον πρώτο νεκρό στρατιώτη της.
Οι προσδοκίες να υπάρξει διεθνής παρέμβαση ήταν ούτως ή άλλως λιγοστές πριν από τη συνεδρίαση στη Νέα Υόρκη: το ΣΑ του ΟΗΕ παραμένει βαθιά διχασμένο επί χρόνια όσον αφορά τη Συρία κι ευρύτερα τη Μέση Ανατολή.
Οι ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΣΑ εξέφρασαν ανησυχία ότι το νέο μέτωπο που άνοιξε θα κλιμακώσει την αστάθεια, θα επιτείνει την ανθρωπιστική κρίση και θα πυροδοτήσει νέες προσφυγικές ροές. Ο Γιούργκεν Σουλτς, πρεσβευτής της Γερμανίας στα Ηνωμένα Έθνη, απευθυνόμενος σε δημοσιογράφους πριν από τη συνεδρίαση καταδίκασε την τουρκική εισβολή «με τον πλέον σθεναρό τρόπο».
Η επιχείρηση της Τουρκίας, που άρχισε προχθές Τετάρτη, στοχοθετεί τις κουρδικές πολιτοφυλακές που αποτέλεσαν την αιχμή του δόρατος στις επιχειρήσεις του διεθνούς συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ εναντίον των τζιχαντιστών της οργάνωσης Ισλαμικό Κράτος (ΙΚ). Ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ διέταξε να αναδιπλωθούν μερικές δεκάδες άνδρες των ένοπλων δυνάμεων των ΗΠΑ που ήταν ανεπτυγμένοι στην περιοχή, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για την έναρξή της.
Με πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον, τα κράτη μέλη του ΣΑ συζήτησαν χθες επί σχεδίου απόφασης το οποίο καλεί την Τουρκία να επιστρέψει στον δρόμο της διπλωματίας, σύμφωνα με πολλές πηγές. Το κείμενο διανεμήθηκε μετά την διαπίστωση της αδυναμίας των Ευρωπαίων να πείσουν τα υπόλοιπα κράτη μέλη να υιοθετήσουν το σχέδιο ανακοίνωσης του ΣΑ που θα εξέφραζε «βαθιά ανησυχία» και θα καλούσε την Άγκυρα να «σταματήσει» την επιχείρηση.
Η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γερμανία, το Βέλγιο και η Πολωνία περιορίστηκαν απλώς να δώσουν την διακήρυξή τους στη δημοσιότητα από κοινού, ενώ οι ΗΠΑ έκαναν από την πλευρά τους δημόσια τη διαβεβαίωση πως η Ουάσινγκτον «δεν υποστηρίζει επ’ ουδενί» την τουρκική επιχείρηση.
Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Ρωσία ήταν το μεγαλύτερο εμπόδιο για την υιοθέτηση ομόφωνης απόφασης. Μετά τη συνεδρίαση, ο ρώσος πρεσβευτής στον ΟΗΕ Βασίλι Νεμπένζια δεν απέκλεισε την ομόφωνη έγκριση μιας ανακοίνωσης. Αλλά γι’ αυτό, διευκρίνισε, «πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι άλλες διαστάσεις της συριακής κρίσης, όχι μόνο η τουρκική επιχείρηση», αναφερόμενος στην «παράνομη στρατιωτική παρουσία» στη συριακή επικράτεια των ΗΠΑ, της Γαλλίας και του ΗΒ.
Το κείμενο το οποίο διένειμε η Ουάσινγκτον χθες συμπεριλαμβάνει την φράση πως το ΣΑ εκφράζει «βαθιά ανησυχία» αλλά απέχει από το να αξιώνει τον «τερματισμό» της στρατιωτικής επιχείρησης της Τουρκίας. Αντ’ αυτού, προτρέπει την Άγκυρα να περάσει στους διπλωματικούς διαύλους «μάλλον, παρά στα στρατιωτικά μέσα», για να επιτύχει τους στόχους της, διευκρίνισαν διπλωματικές πηγές. Ακόμη, απαιτεί την προστασία των αμάχων και τονίζει ότι ο ενδεχόμενος επαναπατρισμός σύρων προσφύγων πρέπει να γίνει σε οικειοθελή βάση.
Η πρεσβεύτρια των ΗΠΑ Κέλι Κραφτ προειδοποίησε μετά τη συνεδρίαση του ΣΑ κεκλεισμένων των θυρών την Τουρκία ότι θα υπάρξουν «συνέπειες» αν δεν λάβει αποτελεσματικά μέτρα για την προστασία των αμάχων. Δεν εξήγησε ποιες θα είναι αυτές.
Έπειτα από μια συζήτηση των 15 κρατών μελών σε τεχνικό επίπεδο, η Ρωσία αιτήθηκε να της επιτραπεί να ζητήσει οδηγίες από τη Μόσχα και αποφασίστηκε να δοθεί σε όλες τις χώρες η δυνατότητα να κάνουν σχόλια ως σήμερα Παρασκευή στις 17:00 [ώρα Ελλάδας]. Κατόπιν το κείμενο είτε θα εγκαταλειφθεί, ή θα αρχίσει η διαδικασία υιοθέτησής του, όπως εξήγησαν διπλωμάτες.
Χθες Πέμπτη, ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ αναφέρθηκε στο ενδεχόμενο οι ΗΠΑ να διαδραματίσουν ρόλο μεσολαβητή μεταξύ της Τουρκίας και των Κούρδων. Στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ είπε πως βρίσκονται σε εξέλιξη κινήσεις γι’ αυτό, χωρίς να υπεισέλθει σε λεπτομέρειες.
Η επίθεση του τουρκικού στρατού εναντίον της κουρδικής πολιτοφυλακής στη βορειοανατολική Συρία έτρεψε χθες Πέμπτη χιλιάδες αμάχους σε φυγή, καθώς οι δυνάμεις της Άγκυρας προέλασαν παρά τη διεθνή κατακραυγή.
Τουλάχιστον 29 αντάρτες, 23 μαχητές των κουρδικών δυνάμεων και 6 αντάρτες προσκείμενοι στην Τουρκία, καθώς και 10 άμαχοι, έχουν σκοτωθεί από την Τετάρτη από τα αεροπορικά πλήγματα και τις βολές του τουρκικού πυροβολικού, σύμφωνα με την ίδια ΜΚΟ. Το υπουργείο Άμυνας της Τουρκίας υποστήριξε από την πλευρά του ότι οι δυνάμεις του έχουν σκοτώσει 228 κούρδους πολιτοφύλακες.
Σύμφωνα με τις τουρκικές αρχές, έξι άμαχοι σκοτώθηκαν, ανάμεσά τους ένα βρέφος από τη Συρία, ενώ πολλοί άλλοι τραυματίστηκαν όταν κούρδοι αντάρτες έπληξαν με ρουκέτες παραμεθόριες πόλεις όπως η Ακτσάκαλε.
Σε αυτή την πόλη, που απέχει ελάχιστα από την Ταλ Αμπιάντ, οι δρόμοι ήταν άδειοι χθες. Ελάχιστοι κάτοικοι, αψηφώντας τον κίνδυνο, είχαν συγκεντρωθεί και παρακολουθούσαν μια στήλη καπνού που υψωνόταν στα σύνορα.
Στην άλλη πλευρά των συνόρων, πάνω από 60.000 άμαχοι εγκατέλειψαν παραμεθόριες περιοχές, σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων.
Πολλοί εξ αυτών αφίχθησαν στην πόλη Ταλ Ταμρ, νοτιότερα, η οποία δεν πλήττεται από τις μάχες, διαπίστωσε ανταποκριτής του Γαλλικού Πρακτορείου.
«Ανθρωπιστική καταστροφή»
Σύμφωνα με τουρκικά ΜΜΕ, σκοπός της Τουρκίας είναι να καταλάβει τη ζώνη ανάμεσα στη Ρας αλ Άιν και την Ταλ Αμπιάντ, πλάτους 120 χιλιομέτρων και βάθους περίπου 30, και να εκκαθαρίσει από αυτή, να απομακρύνει από τα σύνορά της, την ισχυρότερη κουρδική πολιτοφυλακή, τις Μονάδες Προστασίας του Λαού (ΜΠΛ).
Εταίρος των δυτικών στον αγώνα εναντίον των τζιχαντιστών του Ισλαμικού Κράτους (ΙΚ), η οργάνωση ΜΠΛ χαρακτηρίζεται «τρομοκρατική» από την Άγκυρα.
Η Τουρκία επιδιώκει με την επιχείρηση να δημιουργηθεί μια «ζώνη ασφαλείας» όπου θα μπορούσε να εγκατασταθεί μέρος των 3,6 εκατομμυρίων σύρων προσφύγων που ζουν στην επικράτειά της. Αντιμέτωπος με τις έντονες ευρωπαϊκές επικρίσεις, ο τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν απείλησε να άρει τις πύλες και να αφήσει εκατομμύρια πρόσφυγες να πάνε στην Ευρώπη.
Η επιχείρηση, που διεξάγεται σε συνεργασία με μια συμμαχία ανταρτών που χρηματοδοτήθηκαν κι εκπαιδεύτηκαν από την Άγκυρα, σηματοδοτεί την τρίτη μεγάλης κλίμακας τουρκική εισβολή στη Συρία από το 2016.
Άνοιξε νέο μέτωπο στη σύρραξη που έχει στοιχίσει τη ζωή σε πάνω από 370.000 ανθρώπους και μετέτρεψε εκατομμύρια άλλους σε εσωτερικά εκτοπισμένους και πρόσφυγες.
«Βοήθεια» στο ΙΚ;
Προειδοποιώντας ότι «η μάχη εναντίον του Νταές [σ.σ. ακρώνυμο του ΙΚ στα αραβικά] υπάρχει κίνδυνος να ξαναρχίσει», ο επικεφαλής της γαλλικής διπλωματίας Ζαν-Ιβ Λεντριάν ζήτησε να συγκληθεί «έκτακτη σύνοδος» των χωρών του διεθνούς αντιτζιχαντιστικού συνασπισμού υπό τις ΗΠΑ.
Περίπου 12.000 μαχητές του ΙΚ, Σύροι, Ιρακινοί καθώς και 2.500 ως 3.000 αλλοδαποί από περίπου 54 χώρες, κρατούνται σε φυλακές των Κούρδων, σύμφωνα με έναν υπεύθυνο των ημιαυτόνομων κουρδικών αρχών, τον Άμπντελ Καρίμ Όμαρ. Οι κουρδικές αρχές ανέφεραν ότι η τουρκική Πολεμική Αεροπορία έπληξε την Τετάρτη μια φυλακή όπου κρατούνταν ξένοι τζιχαντιστές του ΙΚ.
Η Άγκυρα με την επιχείρησή της «διακινδυνεύει να βοηθήσει το ΙΚ να ανοικοδομήσει το χαλιφάτο του», προειδοποίησε ο γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν χθες Πέμπτη καλώντας την τουρκική κυβέρνηση να «τερματίσει το ταχύτερο δυνατόν» την επίθεσή της.
