Στις 10 το πρωί της Πέμπτης εξέπνευσε η διορία που είχε δώσει η ισπανική κυβέρνηση στην περιφερειακή κυβέρνηση της Καταλονίας προκειμένου να αποκηρύξει την ανεξαρτητοποίηση. Με καθυστέρηση ολίγων λεπτών ο καταλανός πρόεδρος Πουτζντεμόν δημοσιοποίησε επιστολή του μέσω της οποίας επαναλαμβάνει απλώς παλαιότερη αξίωσή του περί διαλόγου με τη Μαδρίτη, προειδοποιώντας εκ νέου ότι τυχόν αφαίρεση του αυτοδιοίκητου μπορεί να οδηγήσει σε «επίσημη» κήρυξη ανεξαρτησίας από τη Βαρκελώνη.
Η απάντηση της Μαδρίτης ήταν άμεση: η ισπανική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι το ερχόμενο Σάββατο θα συνεδριάσει εκτάκτως το υπουργικό συμβούλιο για την ενεργοποίηση του Άρθρου 155 του Συντάγματος που μπορεί ουσιαστικά να οδηγήσει σε αφαίρεση του αυτοδιοίκητου της περιοχής και σε διάλυση του τοπικού Κοινοβουλίου.
Θα επιλέξει το «σκληρό δρόμο» ο Ραχόι;
Το Σάββατο η κυβέρνηση θα εξετάσει την ακριβή δέσμη των μέτρων που θα ληφθούν. Η κυβέρνηση Ραχόι έχει ουσιαστικά να επιλέξει μεταξύ δυο διαφορετικών δρόμων, εξηγεί ο Οριόλ Μπαρτομέους, καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης στο Αυτόνομο Πανεπιστήμιο της Βαρκελώνης: μεταξύ ενός πιο μετριοπαθούς αλλά και ενός σκληρού δρόμου.
Σε επιστολή του ο ίδιος ο ισπανός πρωθυπουργός έχει επισημάνει ότι η ενεργοποίηση του Άρθρου 155 δεν συνεπάγεται αυτομάτως την κατάργηση της αυτονομίας της Καταλονίας. Αντί αυτού η κεντρική κυβέρνηση θα μπορούσε να διορίσει δικούς της ανθρώπους σε θέσεις κλειδιά στην καταλανική πολιτική και αστυνομία, να προχωρήσει στη διάλυση του Κοινοβουλίου και στην προκήρυξη πρόωρων εκλογών. «Αυτός είναι ο δρόμος που προτίθεται ουσιαστικά να ακολουθήσει ο Ραχόι», εκτιμά ο καθηγητής.
Το ερώτημα βέβαια είναι εάν όντως μπορεί. «Ο ισπανός πρωθυπουργός τελεί υπό ασφυκτικές πιέσεις από πλευράς των συντηρητικών υποστηρικτών του». Και όχι μόνον. Λόγω της σκληρής στάσης που επέδειξε μέχρι τώρα στο ζήτημα, η κυβέρνηση μειοψηφίας του Μαριάνο Ραχόι βρίσκεται πλέον στην πλεονεκτική θέση να έχει τη στήριξη κομμάτων που μέχρι πρότινος τον πολεμούσαν. «Γιατί να το διακυβεύσει αυτό», διερωτάται ο καθηγητής;
Ο «σκληρός δρόμος» θα σήμαινε ότι η ισπανική κυβέρνηση αναλαμβάνει τον πλήρη έλεγχο της καταλανικής περιφερειακής κυβέρνησης που θα καθιστούσε ουσιαστικά πολιτικά ανίσχυρο τον καταλανό πρόεδρο. Σίγουρα δεν είναι η καλύτερη δυνατή λύση για τον Ραχόι. «Η σκληρή εφαρμογή του Άρθρου 155 αντιμετωπίστηκε εξαρχής από τους αυτονομιστές ως ευκαιρία, προκειμένου να θεωρηθούν τα θύματα της ισπανικής κεντρικής κυβέρνησης», λέει ο Οριόλ Μπαρτομέους. Συνεπώς ενδεχόμενη σκληρή στάση του Ραχόι θα έδινε φτερά στον αέρα των αυτονομιστών, λειτουργώντας μάλλον συσπειρωτικά γι΄ αυτούς.
Για τον Κάρλες Πουτζντεμόν πάντως που ενώ την προηγούμενη εβδομάδα και μετά την «υπαναχώρησή» του ή «kolotumba» κατά την El Pais φάνηκε να χάνει καταρχήν την ευρεία στήριξη που απολάμβανε, ο τροχός φαίνεται να γυρίζει. Ορμώμενο και από το κύμα αλληλεγγύης προς τους συλληφθέντες αυτονομιστές ηγέτες, το κίνημα υπέρ της ανεξαρτησίας φαίνεται και πάλι συμπαγές και ενωμένο.
Το μόνον που θα έπρεπε να κάνει πλέον είναι να αφήσει το χρόνο να λειτουργήσει υπέρ του, σημειώνει ο καθηγητής. Διότι αυτό που ενώνει τους υποστηρικτές της ανεξαρτησίας δεν είναι η μονομερής διακήρυξη της ανεξαρτησίας, αλλά το κοινό μέτωπο κατά της ισπανικής κυβέρνησης, της αστυνομίας και των δικαστών. «Η ισπανική κυβέρνηση που ενεργοποιεί το Άρθρο 155 και αφαιρεί την αυτονομία των Καταλανών, η αστυνομία που κάνει χρήση βίας κατά ειρηνικών διαδηλωτών και οι δικαστές που επιτρέπουν τη σύλληψη ηγετικών στελεχών του αυτονομιστικού κινήματος».
Αρκετοί αναλυτές εκτιμούν ότι μοναδική διέξοδος είναι η προσφυγή στις κάλπες. «Ανοησίες», σχολιάζει ο Οριόλ Μπαρτομέους. Διότι όποιο κι αν είναι το εκλογικό αποτέλεσμα θα συνέχιζαν να υπάρχουν δυο εκατομμύρια υποστηρικτές της ανεξαρτησίας αλλά και μια κοινοβουλευτική πλειοψηφία στην Καταλονία υπέρ της απόσχισης, ενδεχομένως μάλιστα και μεγαλύτερη απ΄ ότι σήμερα. «Εάν η ισπανική κυβέρνηση καλέσει τους Καταλανούς στις κάλπες, πολλοί θα το εκλάβουν ως αφορμή για να ψηφίσουν κατά της κεντρικής κυβέρνησης».
DW
