Οι δύο υπουργοί, όπως τονίστηκε, είχαν την ευκαιρία για μία ουσιαστική και αναλυτική ανταλλαγή απόψεων που ανοίγει και τον δρόμο για ανάπτυξη της περαιτέρω συνεργασίας των δύο υπουργείων Εξωτερικών, αλλά και την εμβάθυνση των διμερών σχέσεων των δύο χωρών, οι οποίες το 2019 θα γιορτάσουν τα 100 χρόνια διπλωματικών σχέσεων. Συζητήθηκαν οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, την Λιβύη και τη Συρία, το ΝΑΤΟ, καθώς και οι εξελίξεις στην Ουκρανία και την Ανατολική Ευρώπη, αλλά κυρίως στην ΕΕ και το Brexit ιδιαίτερα αναλυτικά. Ειδικότερα για την Ευρώπη εκφράστηκε η ανάγκη να επιστρέψει στην κατεύθυνση της ανάπτυξης, της διεύρυνσης, και να αποτελεί στόχο για όλα τα κράτη που θέλουν να ενταχθούν σε αυτή.
«Για μας η Πολωνία είναι μια μεγάλη και σημαντική χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και νιώθουμε μεγάλη χαρά που συμβάλαμε με τη δουλειά που κάναμε ως Προεδρία πριν από 13 χρόνια στην ένταξη της Πολωνίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση» τόνισε ο κ. Κοτζιάς στην κοινή συνέντευξη Τύπου που ακολούθησε την κατ΄ ιδίαν συνάντηση και τις διευρυμένες συνομιλίες των δύο αντιπροσωπειών. «Με την Πολωνία έχουμε κοινές αγωνίες για το μέλλον της Ευρώπης και για την αντιμετώπιση του μεγάλου προβλήματος των προσφύγων και των οικονομικών μεταναστών», προσέθεσε.
Ειδικότερα για το προσφυγικό-μεταναστευτικό και οι δύο πλευρές εξέφρασαν την ανησυχία τους και συμφώνησαν ότι πρέπει να συμβάλλουν ώστε να σταματήσει ο πόλεμος στη Συρία, να συγκρατηθούν τα προσφυγικά ρεύματα στις γειτονικές χώρες, όπως ο Λίβανος και η Ιορδανία, οι οποίες πρέπει να στηριχθούν.
Σε ένδειξη μάλιστα αυτής της στήριξης, και της εκτίμησης απέναντι σε αυτές τις δυο χώρες που έχουν κάνει θαύματα στον τρόπο που αντιμετωπίζουν τους πρόσφυγες, «ως μία συμβολική και φιλική πράξη υπέρ της σταθεροποίησης τώρα μάλιστα που εκλέχτηκε και ο νέος Πρόεδρος», όπως είπε ο κ. Κοτζιάς, πρόκειται να μεταβεί σύντομα, σε 6 μέρες, στον Λίβανο μαζί με τον Κύπριο ομόλογό του Ιωάννη Κασουλίδη.
Ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών παρουσίασε στον κ. Βαστσικόφσκι τα προβλήματα στην Α. Μεσόγειο και τις προσπάθειες της ελληνικής διπλωματίας με τις τριμερείς συνεργασίες και τη δομή ασφάλειας που ξεκίνησε φέτος το καλοκαίρι στη Ρόδο, εξηγώντας «ότι είμαστε πάντα ανοιχτοί να συμβάλουμε στην ανάπτυξη και των σχέσεων της Πολωνίας με αυτή την περιοχή, ή και κοινές μας δράσεις». Παράλληλα ανέλυσε την ελληνική πολιτική προς την Τουρκία και τις γειτονικές βαλκανικές χώρες με τον καινούργιο θεσμό της διαβαλκανικής διασυνοριακής συνεργασίας, καθώς και για το Κυπριακό.
«Εμείς θεωρούμε την Πολωνία ένα πολύ σημαντικό εταίρο μας με τον οποίο θέλουμε να αναπτύξουμε πολύπλευρα τη σχέση μας», είπε ο κ. Κοτζιάς
Ο κ. Βαστσικόφσκι, από την πλευρά του, ειδικότερα για το προσφυγικό πρόβλημα είπε ότι ευθύνονται οι πόλεμοι, επισήμανε ότι το πρόβλημα δεν μπορεί να λυθεί αν δεν βρεθεί λύση στις ίδιες τις χώρες των προσφύγων και αναφέρθηκε στην πρόταση της χώρας του για «ελαστική αλληλεγγύη». «Θεωρούμε ότι κάθε χώρα στην Ευρώπη είναι σε άλλο επίπεδο ανάπτυξης, ότι κάθε χώρα βεβαίως θα πρέπει να βοηθάει, αναλόγως όμως των δυνατοτήτων της», είπε και τάχθηκε υπέρ της μεταφοράς των προσφύγων στις περιφερειακές χώρες, την Ιορδανία και τον Λίβανο και ταυτόχρονα της προστασίας των συνόρων της ΕΕ. «Εμείς είμαστε έτοιμοι να αναλάβουμε το βάρος που μας αναλογεί», προσέθεσε, εξηγώντας ότι «η Πολωνία στέλνει πολεμικά πλοία στην περιοχή της Μεσογείου, υπαλλήλους στη συνοριακή φύλαξη μέσω της FRONTEX και συμμετέχει όσο μπορεί».
Ο κ. Βαστσικόφσκι αναφέρθηκε επίσης στο πρόβλημα της ρωσο-πολωνικής κρίσης και τις επιπτώσεις που έχει αυτή και απαντώντας σε ερώτηση είπε ότι η χώρα του προετοιμάζεται για το ενδεχόμενο κάποιας πολύ σοβαρής κρίσης μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, εξηγώντας ότι ήδη η Πολωνία πέρσι έχει εκδώσει σχεδόν 1 εκατομμύριο βίζες για Ουκρανούς πολίτες, τους οποίους έχει δεχτεί, πολλοί εκ των οποίων παραμένουν για μόνιμη εγκατάσταση.
Απαντώντας σε ερώτηση για τον βαλκανικό διάδρομο, ο Πολωνός υπουργός Εξωτερικών κατηγόρησε την ΕΕ ότι επέτρεψε να περάσουν κυρίως μετανάστες και όχι πρόσφυγες στο εσωτερικό της, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι εξ αυτών ως παράνομοι μετανάστες θα έπρεπε να επιστραφούν στις χώρες τους. Τόνισε επίσης ότι το μεγαλύτερο μέρος εξ αυτών επιθυμούν να φθάσουν στις πιο πλούσιες χώρες και συνεπώς ο διαχωρισμός τους σε διάφορες χώρες με το ζόρι δεν είναι κάτι «πολύ ανθρωπιστικό».
«Στην Ευρώπη του 21ου αιώνα δεν μπορούμε να κρατάμε με το ζόρι σε κέντρα ανθρώπους οι οποίοι δεν θέλουν να είναι εκεί. Εάν λοιπόν και εφόσον τους επιτρέψαμε να μπούνε στην Ευρώπη, θα πρέπει να είναι ελεύθεροι να μπορούν να πάνε εκεί που θέλουν. Εάν από την αρχή δεν μπορούμε αυτό να το αντέξουμε, θα έπρεπε από την αρχή να προστατεύσουμε τα σύνορά μας και να μην το επιτρέψουμε. Θα πρέπει να είμαστε γενναίοι. Δεν πρέπει να κρύβουμε το κεφάλι μας στην άμμο», είπε χαρακτηριστικά
«Το προσφυγικό πρόβλημα», τόνισε ο κ. Κοτζιάς από την πλευρά του απαντώντας στην ίδια ερώτηση, «δεν το γέννησε ούτε η Πολωνία, ούτε η Ελλάδα» αλλά «οι πόλεμοι στη Συρία, στο Ιράκ και στη Λιβύη. Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι αυτοί που κάνανε τους πολέμους και τους βομβαρδισμούς, καλούνε εμάς να πληρώσουμε τα αποτελέσματα λανθασμένων επιλογών». Και προσέθεσε: «Υπάρχουν ορισμένα κράτη πολύ πλουσιότερα ημών που κάλεσαν τους πρόσφυγες να μετακινηθούν και ακολούθησαν αυτό το κάλεσμα. Εγώ αυτό που αντιλαμβάνομαι είναι ότι ο κάθε λαός έχει την κουλτούρα του και συχνά οι λέξεις ακούγονται με διαφορετικό τρόπο σε κάθε χώρα. Η λέξη ας πούμε relocation που μπορεί να είναι για μας ουδέτερη, για άλλους λαούς έχουν αρνητικές ιστορικές σημάνσεις και συνειρμούς και πρέπει να το σεβόμαστε».
