Το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ) θεσμοθετήθηκε στα μέσα του 2016. Έκτοτε η κάλυψή του αυξάνεται, καλύπτοντας περίπου 700.000 ανθρώπους, καθώς, όπως υποστηρίζει η κυβέρνηση στο ''ολιστικό σχέδιο'', γίνεται το επίκεντρο του ελληνικού κοινωνικού δικτύου ασφαλείας.
Σύμφωνα με το σχέδιο προβλέπεται αύξηση του επιπέδου των εισοδηματικών παροχών, σε συνδυασμό με την επαναξιολόγηση του ελάχιστου επιπέδου μισθών. Η ενίσχυση της κοινωνικής προστασίας, ο λεγόμενος και 2ος πυλώνας του ΚΕΑ, θα ολοκληρωθεί το 2018 με πρόσθετες υπηρεσίες και παροχές σε είδος.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται ήδη τα κοινωνικά τιμολόγια για το νερό και την ενέργεια, η άμεση σύνδεση με το Ταμείο Ευρωπαϊκής Βοήθειας προς τους πιο Άπορους για παροχή τροφίμων και βασικών ενισχύσεων, η εγγραφή των παιδιών σε σταθμούς και δωρεάν υγειονομική περίθαλψη στο δημόσιο σύστημα. Το 10% των ανέργων δικαιούχων του ΚΕΑ έχουν ήδη πρόσβαση στις ενεργητικές πολιτικές απασχόλησης. Στόχος της κυβέρνησης είναι να ενισχυθεί ο 3ος αυτός πυλώνας φτάνοντας το 20% εντός των επόμενων 2 ετών, με σαφή σκοπό τη διευκόλυνση της επανένταξης αυτών των ευάλωτων κοινωνικών τμημάτων ώστε να αποφευχθεί ο εγκλωβισμός τους σε μια παγίδα φτώχειας.
Κοινωνικές επενδύσεις για παιδιά και οικογένειες
Η παιδική φτώχεια και ανασφάλεια, καθώς και η ανεργία των νέων και η επισφαλής απασχόληση συμβάλλουν σημαντικά στην κοινωνική ανισότητα, τη φτώχεια, τον κοινωνικό αποκλεισμό και την κοινωνική αστάθεια, καθώς και στο δημογραφικό έλλειμμα μέσω της αρνητικής επίδρασης της επισφάλειας στη γεννητικότητα. Ένα εθνικό σχέδιο δράσης για τα παιδιά και τις οικογένειες βρίσκεται υπό συζήτηση και θα στοχεύει στην καθιέρωση ενός ισχυρού, ανθεκτικού και βιώσιμου πλαισίου προστασίας.
Εν τω μεταξύ, προβλέπονται πρόσθετες κοινωνικές επενδύσεις για:
• Συνέχιση του επιτυχημένου προγράμματος σχολικών γευμάτων. Το πιλοτικό πρόγραμμα που ωφέλησεε 3.000 παιδιά το 2016, αυξάνοντας τα σε 10.000 το 2017 επεκτείνεται σταδιακά σε όλες τις περιοχές της Ελλάδας. Το 2018 θα εξυπηρετηθούν 130.000 ημερήσια γεύματα, που θα αυξηθούν σε 500.000 το 2019 και το 2020, ξεκινώντας από τα σχολεία στις περιοχές που πλήττονται περισσότερο από τη φτώχεια και την ανεργία. • Αύξηση του αριθμού των βρεφονηπιακών σταθμών, από 2.800 μονάδες το 2018 καλύπτοντας 100.000 παιδιά, σε 5.000 μονάδες το 2019-2020 για 145.000 παιδιά. Θα ωφεληθούν οι εργαζόμενοι γονείς αλλά και εκείνοι που πλήττονται περισσότερο από τη φτώχεια και την ανεργία.
• Αύξηση των επιδομάτων στέγασης για οικογένειες (με ενοίκιο και δάνειο), ιδίως των χαμηλότερων εισοδηματικών κλιμακίων. Προβλέπονται συμπληρωματικές παρεμβάσεις, κυρίως:
• Ενίσχυση των κοινωνικών υπηρεσιών για οικογένειες και παιδιά, χρησιμοποιώντας υπηρεσίες που βασίζονται στην κοινότητα μέσω περίπου 100
Κέντρων Στήριξης Οικογένειας στο Δίκτυο Κοινοτικών Κέντρων, που χρηματοδοτούνται από το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.
• Ενίσχυση των μέτρων στήριξης της μητρότητας, κυρίως για τις ανασφάλιστες.
Η κύρια ανησυχία της κυβέρνησης στις παρεμβάσεις της στο πεδίο της κοινωνικής πρόνοιας είναι και θα είναι η διατήρηση των δεσμών όλων των ωφελούμενων με το περιβάλλον της αγοράς εργασίας, ελαχιστοποιώντας ή εξαλείφοντας τον κίνδυνο δημιουργίας αντι-κινήτρων για την ένταξη στην αγορά εργασίας. Ακόμη και όταν τα παρεχόμενα κοινωνικά επιδόματα υπηρετούν άλλους ή πολλαπλούς σκοπούς (π.χ. οικογενειακό επίδομα ή επίδομα αναπηρίας), η συνεχής χρήση εργαλείων όπως ο εθνικός Μηχανισμός θα ενεργοποιήσει τους ελέγχους και τις διορθώσεις σε όλα τα προγράμματα.
Ο εθνικός μηχανισμός για το συντονισμό, την παρακολούθηση και την αξιολόγηση των πολιτικών κοινωνικής ένταξης είναι καθοριστικής σημασίας για την αναδιοργάνωση των κοινωνικών υπηρεσιών προς τους πολίτες. Ο μηχανισμός στηρίζεται σε ένα ενιαίο σύστημα γεωπληροφορικής και διαθέτει 3 μητρώα για:
• Δικαιούχους των προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας, ήδη σε λειτουργία.
• Δημόσιους και Ιδιωτικούς φορείς που προσφέρουν κοινωνική ασφάλεια και φροντίδα, που πρόκειται να ολοκληρωθεί τον Ιούνιο.
• Όλα τα κοινωνικά προγράμματα της χώρας, έτοιμα να λειτουργήσουν.
Ο πυρήνας του Μηχανισμού περιλαμβάνει 240 Κοινοτικά Κέντρα, τα οποία σύντομα θα επεκταθούν για να καλύψουν 325 Δήμους. Τα Κοινοτικά Κέντρα αντιπροσωπεύουν μια τεράστια μεταρρύθμιση με το διπλό ρόλο που επιτελούν, καθώς προσφέρουν υπηρεσίες one-stop shop σε πολίτες (πληροφορίες, καθοδήγηση και αναφορά σε κατάλληλους φορείς υπηρεσιών κοινωνικής πρόνοιας) ενώ ταυτόχρονα μεταφέρουν όλες τις πληροφορίες σε 13 Περιφερειακά Παρατηρητήρια, στην αρμόδια Γραμματεία του Υπουργείου Εργασίας και στον ΟΠΕΚΑ.
Ο Εθνικός Μηχανισμός, εκτός από τον θεμελιώδη ρόλο στην ενίσχυση του καλύτερου δυνατού σχεδιασμού των πολιτικών πρόνοιας έπειτα από αξιολόγησή τους, θεωρείται ένα δυνατό όπλο καταπολέμησης των πελατειακών σχέσεων και της αδιαφάνειας του προηγούμενου συστήματος πρόνοιας, ακριβώς επειδή τα έχει πρόσβαση σε ομοιόμορφες, συνεκτικές, αμερόληπτες πληροφορίες και υπηρεσίες σε όλους τους πολίτες. Βασιζόμενη στην επιτυχία της ψηφιακής πλατφόρμας εισοδήματος κοινωνικής αλληλεγγύης, όλες οι πλατφόρμες και τα προγράμματα που σχετίζονται με το νέο Εθνικό Σύστημα Κοινωνικής Αλληλεγγύης είναι διασυνδεδεμένες και κυρίως προσβάσιμες διαδικτυακά, χρησιμοποιώντας όλα τα απαραίτητα δεδομένα για την αξιολόγηση της επιλεξιμότητας και του προφίλ των πιθανών δικαιούχων προγραμμάτων κοινωνικής πρόνοιας και προστασίας. Ταυτόχρονα διευκολύνεται η παρακολούθηση και αξιολόγηση αυτών των προγραμμάτων.
