Στον Μάριο Μπανούσι θα απονεμηθεί ο 54os Αργυρός Λέοντας της Μπιενάλε Θεάτρου της Βενετίας τον Ιούνιο του 2026.
Aξίζει να σημειωθεί ότι ο Μπανούσι είναι ο νεότερος καλλιτέχνης που αποσπά τον Αργυρό Λέοντα, στην ιστορία του θεσμού.
Ποιος είναι ο Μάριο Μπανούσι
Ο Mάριο Μπανούσι είναι σκηνοθέτης και περφόρμερ. Γεννήθηκε το 1998 και μέχρι την ηλικία των έξι ετών έζησε στην Αλβανία, προτού εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σπούδασε υποκριτική στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών. Αποφοίτησε το 2020 και έφτιαξε την πρώτη του ταινία μικρού μήκους με τίτλο PRANVERA, με την οποία συμμετείχε το φθινόπωρο του 2021 στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου Τιράνων. Το 2017 εργάστηκε ως βοηθός του Ευριπίδη Λασκαρίδη στην περφόρμανς THIRIO, που έλαβε μέρος στην Μπιενάλε της Αθήνας. Από το 2020 που αποφοίτησε, είναι ενεργός στον χώρο των παραστατικών τεχνών και η τελευταία του συνεργασία ήταν με τους Nova Melancholia στο έργο Marcel Duchamp (2022).
Η πρώτη του σκηνοθετική δουλειά ήταν η περφόρμανς Ragada, ένα τμήμα της οποίας παρουσίασε στο φεστιβάλ ROOMS2022, σε διοργάνωση του Γεράσιμου Καππάτου, η οποία ύστερα παρουσιάστηκε στο θέατρο Στη Σάλα. Η επόμενη δουλειά του ήταν το Goodbye, Lindita που παρουσιάστηκε στην Πειραματική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, ενώ η τρίτη του δουλειά, Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia, που είναι και το τελευταίο μέρος της τριλογίας, παρουσιάστηκε τον Ιούλιο του 2023 στο Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου.
O Μπανούσι ήταν Onassis AiR Fellow για τη σεζόν 2023-24 μέσω της Dramaturgy Fellowship.
O σκηνοθέτης έχει κάνει εντυπωσιακή είσοδο στο θέατρο τα τελευταία δύο χρόνια που δραστηριοποιείται στον χώρο. Μετά την πρώτη του παράσταση, Ragada (2022), συνεργάστηκε με σημαντικούς οργανισμούς στην Ελλάδα και συνέθεσε δύο παραστάσεις που εκτόξευσαν τη φήμη του διεθνώς: Goodbye, Lindita (Εθνικό Θέατρο, 2023) και Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia (Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου, 2023). Από το 2023 έως σήμερα, οι παραστάσεις του έχουν παρουσιαστεί σε περισσότερες από δέκα χώρες, από τη Γερμανία έως την Αυστραλία και από την Ιταλία έως τη Σουηδία, σε σημαντικά φεστιβάλ, όπως τα Festival de Otoño (Μαδρίτη, Ισπανία), Zürcher Theaterspektakel (Ζυρίχη, Ελβετία), Teszt Festival (Τιμισοάρα, Ρουμανία), Adelaide Festival (Αδελαΐδα, Αυστραλία), Brandhaarden Festival στο International Theatre Amsterdam (Άμστερνταμ, Ολλανδία), Fast Forward Festival (Δρέσδη, Γερμανία), BITEF (Βελιγράδι, Σερβία) κ.ά.
Κύριο χαρακτηριστικό στις παραστάσεις του είναι το σπίτι, η στέγη, η φωλιά της μητέρας. Στα Ragada, Goodbye, Lindita και Taverna Miresia – Mario, Bella, Anastasia, ο θεατής είναι σαν να βρίσκεται κι αυτός μέσα στο οικείο περιβάλλον του σπιτιού. Τα γνώριμα σε όλους μας αντικείμενα μεταλλάσσονται και επαναχρησιμοποιούνται. Οι χαρακτήρες, όσο και αν ξεφεύγουν από την πραγματικότητά τους, παραμένουν πάντα μέσα στους τέσσερις τοίχους. Το εσωτερικό του σπιτιού αλλάζει κι αυτό και παίρνει μορφή τάφου, ναού. Στο ΜΑΜΙ που είδαμε στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση ο Μάριο Μπανούσι στρέφεται για πρώτη φορά έξω από το σπίτι. Ο χώρος συνεχίζει να είναι οικείος. Βρισκόμαστε στην επαρχία, έξω από το σπίτι και δίπλα στον δρόμο, που φωτίζεται μόνο από μια λάμπα ηλεκτρισμού. Σε αυτό το οικείο τοπίο, περνάμε αυτή τη φορά από το κλειστό σύστημα του σπιτιού και την οικογένεια στον έξω κόσμο, στον περίγυρο.
Τη σεζόν 2023-24, ο Μπανούσι ως Onassis AiR Dramaturgy Fellow, δουλεύοντας πάνω στα όνειρα, τις μνήμες, τις γεύσεις και τα έθιμα που θα αποτελούσαν έμπνευση για το έργο του, MAMI, παρουσίασε την περφόρμανς Mam, I remember everything (Dream/Trauma) στο 12ο Open Day του Onassis AiR. Εκεί, οι εικόνες της μάνας, του φαγητού, της ιεροτελεστίας, της φροντίδας και της αγάπης βρήκαν τον τρόπο να μεταφράσουν ένα όνειρο ζωντανά χωρίς να φθείρουν το ακατέργαστο, πρωταρχικό του υλικό.
Το Εθνικό Θέατρο συγχαίρει θερμά τον σκηνοθέτη, ο οποίος έκανε το πρώτο του σημαντικό βήμα στο Εθνικό Θέατρο με την παράσταση Goodbye, Lindita τον Απρίλιο του 2022 στην Πειραματική Σκηνή Νέων Δημιουργών. Μια παράσταση που ξεχώρισε στο 1ο ShowCase του Εθνικού Θεάτρου, παρουσιάστηκε για τρεις σεζόν στο Εθνικό Θέατρο και ταξίδεψε σε Αυστραλία, Αυστρία, Γερμανία, Ισπανία, Ολλανδία, Σερβία, Σουηδία προσφέροντας στον νεαρό σκηνοθέτη διεθνή αναγνώριση.
Στην εισήγησή του ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Μπιενάλε Willem Dafoe σημειώνει:
«Με τη σχεδόν αυτοβιογραφική του αφήγηση, που διατρέχει τις εμπειρίες του πένθους, της θλίψης, της απουσίας και των οικογενειακών παραδόσεων, ο Mario Banushi αποκαλύφθηκε μέσα από τη ποιητική, ελλειπτική του γλώσσα, φτιαγμένη περισσότερο από σιωπές παρά από λέξεις, ωστόσο βαθιά υποβλητική και οδυνηρά επικοινωνιακή. […] Το θέατρο του Banushi, τόσο άμεσα εσωτερικό και βαθιά ριζωμένο στη βαλκανική κουλτούρα, καταφέρνει να είναι και ευφυώς πολιτικό, μια οξεία τομή στις αντιφάσεις της εποχής μας.”»
