Μια υπόθεση με έντονο επιχειρηματικό παρασκήνιο, γνωστά καταστήματα εστίασης και νυχτερινής διασκέδασης, εκατομμύρια ευρώ σε οφειλές και ένα πολύπλοκο δίκτυο εταιρειών προκαλεί αναταράξεις στη Θεσσαλονίκη καθώς όπως έγινε γνωστό από την ΑΑΔΕ το Σάββατο 8/11 εξαρθρώθηκε ένας μηχανισμός φερόμενης οργανωμένης φοροδιαφυγής, με διαδοχικές αλλαγές εταιρικών σχημάτων, παρένθετα πρόσωπα και επιχειρήσεις που συνέχιζαν να λειτουργούν παρά τη συσσώρευση τεράστιων χρεών.
Το στοιχείο που προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση είναι ότι, σύμφωνα με πληροφορίες, η λειτουργία των καταστημάτων δεν διακοπτόταν, ακόμη και όταν οι εταιρείες που εμφανίζονταν ως εκμεταλλεύτριές τους είχαν συσσωρεύσει σημαντικές οφειλές προς το Δημόσιο.
Το κόλπο με τις εταιρείες και τα χρέη που έμεναν πίσω
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο μηχανισμός φέρεται να βασιζόταν σε μια συγκεκριμένη μεθοδολογία, η οποία επέτρεπε τη συνέχιση της εμπορικής δραστηριότητας, με τις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις να παραμένουν ανεξόφλητες. Αρχικά, επαγγελματικά ακίνητα μισθώνονταν από πρόσωπα που φέρονται να είχαν τον πραγματικό έλεγχο των επιχειρήσεων. Στη συνέχεια, μέσω υπεκμισθώσεων, τη λειτουργία των καταστημάτων αναλάμβαναν εταιρείες με διαφορετικούς νόμιμους εκπροσώπους.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmpk7lrzxcrt?integrationId=40599y14juihe6ly}
Ως διαχειριστές εμφανίζονταν, κατά τις ίδιες πληροφορίες, πρόσωπα χωρίς ουσιαστική οικονομική επιφάνεια, τα οποία δεν είχαν πραγματική συμμετοχή στη διοίκηση ή στις καθημερινές αποφάσεις. Τα καταστήματα συνέχιζαν να λειτουργούν κανονικά, να εξυπηρετούν πελάτες και να πραγματοποιούν εισπράξεις. Την ίδια στιγμή, όμως, οι υποχρεώσεις προς την Εφορία και τους ασφαλιστικούς φορείς φέρονται να αυξάνονταν. Όταν τα χρέη μιας εταιρείας έφταναν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, το συγκεκριμένο εταιρικό σχήμα εγκαταλειπόταν και τη θέση του έπαιρνε μια νέα εταιρεία, με διαφορετική επωνυμία και διαφορετικό διαχειριστή.
Με αυτόν τον τρόπο, η επιχειρηματική δραστηριότητα συνεχιζόταν στον ίδιο χώρο, με το ίδιο αντικείμενο και, σε αρκετές περιπτώσεις, με το ίδιο προσωπικό, ενώ τα χρέη παρέμεναν στις προηγούμενες εταιρείες.
{https://exchange.glomex.com/video/v-dmp5twnm2z7l?integrationId=40599y14juihe6ly}
Χρέη εκατομμυρίων ευρώ σε γνωστά καταστήματα
Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα οικονομικά μεγέθη που συνδέονται με την υπόθεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, σε ένα από τα γνωστά καταστήματα που εξετάζονται, δύο εταιρείες εμφανίζουν συνολικές οφειλές ύψους 3.933.054,31 ευρώ. Η πρώτη εταιρεία έχει καταγεγραμμένα χρέη 1.660.115,40 ευρώ, ενώ η δεύτερη, η οποία βρίσκεται υπό εκκαθάριση, εμφανίζει οφειλές 2.272.938,91 ευρώ. Σε δεύτερο γνωστό κατάστημα νυχτερινής διασκέδασης, τρεις διαφορετικές εταιρείες συνδέονται με συνολικά χρέη 2.795.144,02 ευρώ.
Οι επιμέρους οφειλές ανέρχονται σε 791.478,87 ευρώ, 594.430,78 ευρώ και 1.409.234,37 ευρώ. Μόνο στις δύο αυτές περιπτώσεις, τα χρέη των πέντε εταιρειών αγγίζουν συνολικά τα 6,73 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, πληροφορίες αναφέρουν ότι 25 νομικά πρόσωπα, τα οποία συνδέονται με δύο συγκεκριμένα πρόσωπα που εξετάζονται στο πλαίσιο της υπόθεσης, έχουν δημιουργήσει οφειλές ύψους 3.241.033,53 ευρώ. Τα ποσά αποτυπώνουν το οικονομικό μέγεθος της ερευνώμενης δραστηριότητας, χωρίς να είναι σαφές αν υπάρχουν επικαλύψεις μεταξύ των διαφορετικών κατηγοριών οφειλών.
Ο άνθρωπος που φέρεται να συντόνιζε τις εταιρείες
Κομβικό ρόλο στην υπόθεση φέρεται να είχε λογιστής, ο οποίος, σύμφωνα με πληροφορίες, δεν περιοριζόταν στην τυπική διεκπεραίωση των φορολογικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων. Αντίθετα, φέρεται να είχε αναλάβει τη δημιουργία και διαχείριση εταιρικών σχημάτων, την πραγματοποίηση μεταβολών, την υποβολή δηλώσεων και τον συντονισμό των προσώπων που εμφανίζονταν ως νόμιμοι εκπρόσωποι.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πληροφορία ότι ο συγκεκριμένος επαγγελματίας φέρεται να διαχειριζόταν ακόμη και προσωπικούς κωδικούς πρόσβασης των εμφανιζόμενων διαχειριστών, πραγματοποιώντας διαδικασίες για λογαριασμό τους. Η συγκεκριμένη δραστηριότητα εξετάζεται ως προς το κατά πόσο αποτελούσε απλή παροχή λογιστικών υπηρεσιών ή ουσιαστική συμμετοχή στον φερόμενο μηχανισμό. Κατά τις ίδιες πληροφορίες, εξετάζεται επίσης αν συγκεκριμένα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως διαχειριστές είχαν πλήρη γνώση των εταιρικών υποχρεώσεων που αναλάμβαναν.
Οι συνομιλίες που αποκαλύπτουν το παρασκήνιο
Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται σε ηλεκτρονικές συνομιλίες μεταξύ προσώπων που συνδέονται με την υπόθεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επικοινωνίες εκτείνονται από τον Ιανουάριο του 2022 έως τον Ιούλιο του 2026 και περιλαμβάνουν ανταλλαγές στοιχείων ταυτοποίησης, εξουσιοδοτήσεων, κωδικών πρόσβασης και πληροφοριών για πρόσωπα που συνδέονταν με εταιρικές διαδικασίες.
Σε χαρακτηριστική συνομιλία του Ιανουαρίου 2023, ένα πρόσωπο αποστέλλει αριθμό κοινωνικής ασφάλισης και στη συνέχεια γίνεται αναφορά στην προώθηση επιπλέον στοιχείων για χρήση την επόμενη ημέρα. Τον Απρίλιο του ίδιου έτους, σε διαφορετική επικοινωνία, ζητείται πιστοποιημένο τηλέφωνο για συγκεκριμένο πρόσωπο, ενώ ακολουθεί αναφορά στην ανάγκη προσθήκης στοιχείων και δεύτερου ατόμου.
Ακόμη πιο χαρακτηριστικές είναι οι συνομιλίες του Μαρτίου 2024, στις οποίες καταγράφονται αιτήματα για φωτογραφίες ταυτοτήτων, εξουσιοδοτήσεις και αποστολή κωδικών. Σε μία από αυτές τις επικοινωνίες γίνεται λόγος για ταυτότητα που απαιτείται για αλλαγή, ενώ σε άλλη περίπτωση αποστέλλονται στοιχεία πρόσβασης και διευκρινίζεται σε ποιο πρόσωπο αντιστοιχούν. Οι συνομιλίες αυτές εξετάζονται ως ενδείξεις ενδεχόμενης κεντρικής διαχείρισης διαφορετικών εταιρειών και προσώπων.
Οι εργαζόμενοι που δεν γνώριζαν τα αφεντικά τους
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της υπόθεσης αφορά τις μαρτυρίες εργαζομένων. Σύμφωνα με πληροφορίες, εργαζόμενοι σε γνωστά καταστήματα φέρονται να υποστήριξαν ότι δεν γνώριζαν τους ανθρώπους που εμφανίζονταν επισήμως ως διαχειριστές των εταιρειών στις οποίες εργάζονταν. Αντίθετα, ως πραγματικούς υπευθύνους αναγνώριζαν άλλα πρόσωπα, τα οποία έδιναν οδηγίες, επέβλεπαν τη λειτουργία των καταστημάτων και διαχειρίζονταν ζητήματα προσωπικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι εργαζόμενοι φέρονται να πληρώνονταν αποκλειστικά με μετρητά.
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση καταστήματος όπου, σύμφωνα με μαρτυρίες, οι μισθοί τοποθετούνταν σε φακέλους, σε συγκεκριμένο σημείο του χώρου, από όπου τους παραλάμβαναν οι εργαζόμενοι. Παράλληλα, εξετάζονται πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες ορισμένοι εργαζόμενοι φέρονται να είχαν λάβει καθοδήγηση σχετικά με όσα θα ανέφεραν κατά τη διάρκεια ελέγχων ή καταθέσεων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται σε ομοιότητες μεταξύ απαντήσεων διαφορετικών εργαζομένων, κυρίως ως προς το ποιοι εμφανίζονταν ως εργοδότες και ποιοι είχαν τον πραγματικό έλεγχο.
Οι μισθώσεις που δείχνουν διαφορετικούς πραγματικούς διαχειριστές
Σημαντικό μέρος της έρευνας επικεντρώνεται και στις σχέσεις μεταξύ ιδιοκτητών ακινήτων, μισθωτών και εταιρειών που εκμεταλλεύονταν τα καταστήματα. Σύμφωνα με πληροφορίες, ιδιοκτήτες επαγγελματικών χώρων φέρονται να αναγνώρισαν ως πραγματικούς συνομιλητές και υπευθύνους συγκεκριμένους επιχειρηματίες, οι οποίοι δεν ταυτίζονταν πάντοτε με τους εμφανιζόμενους νόμιμους εκπροσώπους των εταιρειών. Σε μία περίπτωση, ιδιοκτήτρια φέρεται να δήλωσε ότι δεν γνώριζε τα πρόσωπα που εμφανίζονταν ως διαχειριστές των εταιρειών που λειτουργούσαν στο ακίνητό της. Σε άλλη περίπτωση, πρόσωπο που εκπροσωπούσε ιδιοκτήτρια εταιρεία φέρεται να ανέφερε ότι η αρχική συμφωνία μίσθωσης είχε πραγματοποιηθεί απευθείας με γνωστό επιχειρηματία, ο οποίος είχε και την ουσιαστική ευθύνη του καταστήματος.
Οι συγκεκριμένες πληροφορίες αξιολογούνται ως προς την πιθανή απόσταση ανάμεσα στην τυπική εταιρική εκπροσώπηση και την πραγματική επιχειρηματική διαχείριση.
Τα γνωστά μαγαζιά και η επιχειρηματική «βιτρίνα»
Αυτό που δίνει ιδιαίτερη διάσταση στην υπόθεση είναι ότι η έρευνα αφορά καταστήματα με αναγνωρισιμότητα και παρουσία στην αγορά της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για χώρους που έχουν φιλοξενήσει μεγάλο αριθμό πελατών, έχουν συνδεθεί με τη διασκέδαση της πόλης και εμφανίζουν συνεχή επιχειρηματική δραστηριότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, πίσω από την εμπορική εικόνα ορισμένων καταστημάτων φέρεται να λειτουργούσε ένας διαφορετικός εταιρικός μηχανισμός, με συνεχείς μεταβολές στις εταιρείες εκμετάλλευσης.
Το κατάστημα μπορούσε να διατηρεί την ίδια επωνυμία, το ίδιο προσωπικό, τον ίδιο χώρο και την ίδια εμπορική δραστηριότητα, ενώ στα φορολογικά στοιχεία εμφανιζόταν διαφορετική εταιρεία. Η πρακτική αυτή βρίσκεται στο επίκεντρο της έρευνας, καθώς εξετάζεται εάν χρησιμοποιήθηκε με σκοπό την αποφυγή εξόφλησης υποχρεώσεων προηγούμενων εταιρειών.
Αναλυτικά η ανακοίνωση της ΑΑΔΕ
Ένα εκτεταμένο κύκλωμα αχυρανθρώπων και εταιρειών «φαντάσματα», που τα τελευταία τρία χρόνια χρησιμοποίησε 4.200 ΑΦΜ για να συσσωρεύσει χρέη άνω των 203 εκατ. ευρώ, εντόπισε η ΑΑΔΕ, μέσω της ομάδας ΔΕΟΣ. Οι οφειλές αφορούν 68 εκατ. ευρώ σε ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος προς την ΑΑΔΕ και 135 εκατ. ευρώ σε ασφαλιστικές εισφορές προς τον ΕΦΚΑ.
Η έρευνα, στην οποία συμμετείχαν 60 ελεγκτές της ΑΑΔΕ και 7 εισαγγελικοί λειτουργοί, αφορά πάνω από 700 σημεία επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Θεσσαλονίκη, την Χαλκιδική και υπόλοιπες περιοχές της χώρας, στα οποία τα τελευταία χρόνια δραστηριοποιήθηκαν στο χώρο της εστίασης και της νυχτερινής διασκέδασης πάνω από 2.000 επιχειρήσεις με 1.300 «αχυρανθρώπους» και 700 υποκρυπτόμενα πρόσωπα. Συνολικά, στην εν λόγω υπόθεση εμπλέκονται πάνω από 4.200 ΑΦΜ.
Έπειτα από πολύμηνη έρευνα, οι ελεγκτές ταυτοποίησαν τους επιχειρηματίες που στην πραγματικότητα ασκούσαν τη δραστηριότητα, κρυμμένοι πίσω από πρόσωπα που εμφανίζονταν τυπικά ως διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι των επιχειρήσεων. Πρόκειται για γνωστούς επιχειρηματίες της νύχτας, που είναι ιδιοκτήτες δεκάδων και πολύ γνωστών bar και νυχτερινών κέντρων της Θεσσαλονίκης και της Χαλκιδικής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, το κύκλωμα αναζητούσε άτομα που αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα υγείας, κυρίως έξω από το Θεαγένειο Νοσοκομείο στη Θεσσαλονίκη και το Νοσοκομείο «Άγιος Σάββας» στην Αθήνα. Το κύκλωμα τους προσέγγιζε και τους έπειθε, έναντι μικρής αμοιβής, να εμφανιστούν ως διαχειριστές εταιρειών. Τα πρόσωπα αυτά δεν είχαν καμία πραγματική εμπλοκή στη λειτουργία των επιχειρήσεων, οι οποίες λειτουργούσαν με μοναδικό σκοπό να δημιουργούν οφειλές που δεν θα αποπληρώνονταν ποτέ.
Οι 4.200 ΑΦΜ δραστηριοποιήθηκαν σε περισσότερες από 700 διευθύνσεις. Κοινό χαρακτηριστικό τους ήταν ότι διαχειριστές και μοναδικοί εταίροι ήταν σε όλες τις περιπτώσεις φυσικά πρόσωπα-αχυράνθρωποι. Η διασταύρωση των στοιχείων αυτών αποτέλεσε το κλειδί για την αποκάλυψη του κυκλώματος.
Κομβικός ο ρόλος λογιστών και δικηγόρου
Κεντρικό ρόλο στη λειτουργία του μηχανισμού είχαν τρεις λογιστές και ένας δικηγόρος, οι οποίοι φέρονται να οργάνωναν τη σύσταση των εταιρειών και τη διαχείριση της «βιτρίνας» των αχυρανθρώπων. Ο δικηγόρος φέρεται να χρησιμοποιούσε πλαστές εξουσιοδοτήσεις για πράξεις κακουργηματικής φύσης, ώστε οι επιχειρήσεις να λαμβάνουν άδειες από Δήμο, Πυροσβεστική, υγειονομικό.
Ενδεικτικό του τρόπου ζωής των εμπλεκομένων είναι τα πολυτελή ταξίδια που πραγματοποίησαν ορισμένοι από αυτούς σε εξωτικούς προορισμούς, αναρτώντας τις σχετικές φωτογραφίες στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Σε πολυτελείς βίλλες του ενός επιχειρηματία εντοπίστηκαν όπλα, γεμιστήρες, ακριβά ρολόγια και χρηματικά ποσά. Μεταξύ των 18 συλληφθέντων περιλαμβάνονται η σύζυγος του ενός επιχειρηματία και γνωστός ηθοποιός-μοντέλο, ο οποίος ομολόγησε ότι τον χρησιμοποιούσαν ως αχυράνθρωπο, με αμοιβή 200 έως 700 ευρώ το μήνα.
