Μια περιβαλλοντική και υγειονομική «βόμβα» παραμένει εδώ και…άγνωστο χρονικό διάστημα (πολύ μεγάλο πάντως) εκτεθειμένη στην παραλία Λιβάδι (μερικοί την αποκαλούν και Φτερωτή) στη Βουρβουρού Χαλκιδικής, με τη δημοτική αρχή όχι μόνο να γνωρίζει την ύπαρξη επικίνδυνου αμιάντου, αλλά να επιλέγει να μεταθέσει την απομάκρυνσή του για το ερχόμενο…φθινόπωρο, επικαλούμενη τη λήξη της τουριστικής σεζόν..
Σε επικοινωνία της Parallaximag με τον δήμαρχο Σιθωνίας, Γιάννη Μαλλίνη, ο ίδιος παραδέχθηκε την επικινδυνότητα του υλικού, επιβεβαιώνοντας πως πρόκειται για αμίαντο. Ωστόσο η απάντησή του σχετικά με το πότε θα καθαριστεί η παραλία προκαλεί έκπληξη και πολλά ερωτηματικά, καθώς δηλώνει ότι η παρέμβαση θα γίνει μετά το πέρας της καλοκαιρινής περιόδου.
Δήμαρχος Σιθωνίας: «Θα καλέσουμε συνεργείο μετά το καλοκαίρι» Όπως υποστηρίζει ο κ. Μαλλίνης η κατασκευή προέρχεται από παλαιό αγωγό αμιάντου που βρίσκεται στο ίδιο σημείο ολόκληρες δεκαετίες (!), δηλώνοντας πως η υπηρεσίες του δήμου δεν γνώριζουν περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το ποιος μπορεί να την απώθησε στο σημείο και για ποιον λόγο.
«Αυτό το υλικό βρίσκεται στο σημείο αυτό πάνω από τριάντα χρόνια, μπορεί και παραπάνω, χωρίς να γνωρίζει κανείς ποιος την άφησε εκεί. Επειδή όμως πρόκειται για αγωγό αμιάντου που απαιτεί ειδική μεταχείριση, μετά το πέρας της καλοκαιρινής περιόδου θα καλέσουμε ένα εξειδικευμένο συνεργείο για να προχωρήσει στην απομάκρυνσή του». Παράλληλα, ο δήμαρχος εξέφρασε την ενόχλησή του για τη δημοσιοποίηση του θέματος και την κινητοποίηση των πολιτών να φωτογραφήσουν το σημείο, διερωτώμενος γιατί ένα πρόβλημα δεκαετιών αναδυκνείεται τη δεδομένη χρονική στιγμή.
Το «μπαλάκι» των ευθυνών και τα έγγραφα από Λιμενικό και Αστυνομία
Σχετικά με την καθυστέρηση και την αρμοδιότητα του καθαρισμού, ο κ. Μαλλίνης παραδέχτηκε επί της ουσίας ότι το Λιμενικό διενήργησε σχετικά πρόσφατα αυτοψία και έλεγχο στην περιοχή, ενώ αποκάλυψε ότι πριν από δέκα περίπου ημέρες στο δημαρχείο έφτασε έγγραφο και από την Ελληνική Αστυνομία, για το ίδιο ακριβώς θέμα..
«Μα το λιμενικό ξέρετε τι κάνει; Κάνουν οι υπηρεσίες του την αυτοψία στη συνέχεια κοινοποιούν τα πάντα σε εμάς κι έπειτα μας λέει: «Δήμε, κάνε παρέμβαση. Εμείς πήγαμε, ελέγξαμε και είδαμε ότι είναι αυτό. Απομάκρυνέ το. Και τρέχει ο δήμος μετά…».
Επιπλέον και σύμφωνα με όσα αναφέρει ο ίδιος στην Parallaxi, εκτός από την αυτοψία που είχε διενεργήσει το Λιμενικό, πριν από περίπου μία εβδομάδα απεστάλη στον Δήμο Σιθωνίας, σχετικό έγγραφο και από την Αστυνομία, ζητώντας την άμεση αντιμετώπιση του ζητήματος, μετά από καταγγελίες. Παρά τις προειδοποιήσεις και τις ειδοποιήσεις όμως, ο αμίαντος παραμένει στην άμμο και τη θάλασσα μέχρι και τούτη την ώρα.
Θεοδώρα Τσιούδα: «Οι ίνες αμιάντου σκοτώνουν – Έχουμε πάρα πολλά περιστατικά από τη Χαλκιδική»
Ιδιαίτερα δραματική και αναλυτική είναι η τοποθέτηση της Θεοδώρας Τσιούδα, Πνευμονολόγου και Διευθύντριας του Πνευμονολογικού και Ογκολογικού Τμήματος του Αντικαρκινικού Νοσοκομείου Θεσσαλονίκης «Θεαγένειο» από τον Μάρτιο του 2022. Η κ. Τσιούδα αποδομεί πλήρως την τακτική της αναμονής, εξηγώντας ως η πλέον αρμόδια επιστήμων, τους θανάσιμους κινδύνους που κρύβει η έκθεση στον αμίαντο:
«Οι ίνες του αμιάντου, αυτού του πετρώματος, είναι ικανές σε βάθος χρόνου, μέσω της εισπνοής επί μακρόν, να προκαλέσουν κακόηθες μεσοθυλίωμα του πνεύμονα, της περιτοναϊκής κοιλότητας και του περικαρδίου. Όπου υπάρχει υμένας που καλύπτει αυτά τα όργανα, η χρόνια εισπνοή αυτών των ινών μπορεί να προκαλέσει καρκίνο. Εκδηλώνεται με δύσπνοια, βήχα, θωρακικό άλγος και μεγάλη πλευριτική συλλογή, μαζεύει δηλαδή υγρό ανάμεσα στα δύο πέταλα του υπεζωκότα. Είναι μια ιδιαίτερα επιθετική βλάβη».
Η Διευθύντρια του Ογκολογικού Τμήματος του Θεαφενείου αποκαλύπτει ότι η Χαλκιδική πληρώνει βαρύ τίμημα λόγω των παλαιών κατασκευών:
«Στο Θεαγένειο συναντάμε πάρα πολλούς ανθρώπους που έρχονται από τα παραθαλάσσια της Χαλκιδικής με μεσοθυλίωμα. Πρόκειται για κατασκευές των περασμένων δεκαετιών, τα παλιά αυθαίρετα ή προκάτ που νομιμοποιήθηκαν και χρησιμοποιούσαν “Ελλενίτ” σε βεράντες και στέγες. Ο κόσμος πλέον έμαθε τον κίνδυνο και προσπαθεί μόνος του να τα ξηλώσει και να ξεφορτωθεί. Όμως, μόνο η εργασία που κάνει κάποιος να τα ξεκολλήσει και να τα σπάσει είναι ικανή και αναγκαία ποσότητα ώστε σε μια πενταετία να εκδηλώσει τη νόσο. Αυτός που πήγε κρυφά και τα πέταξε στη θάλασσα στη Βουρβουρού, έβαλε σε τεράστιο κίνδυνο πρώτα απ’ όλα τον εαυτό του»..
«Αυτά τα υλικά δεν συγχωρούν» – Το συγκλονιστικό παράδειγμα σχολείου της Θεσσαλονίκης
Η κ. Τσιούδα μοιράζεται μάλιστα μια συγκλονιστική προσωπική εμπειρία από την καριέρα της, που αποδεικνύει πόσο ύπουλος μπορεί να αποδειχθεί ο αμίαντος. «Το 2007 όταν έκανα την ειδικότητά μου στο «Παπανικολάου», νοσηλεύαμε έναν 25χρονο φοιτητή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με κακόηθε μεσοθυλίωμα. Απορούσαμε μάλιστα, πώς βρέθηκε ένας τόσο νέος άνθρωπος σε επαφή με αμίαντο. Ψάχνοντας, βρήκαμε ότι στο δημοτικό σχολείο όπου πήγαινε στη Θεσσαλονίκη – ένα λυόμενο προκάτ – το θρανίο του ήταν ακριβώς κάτω από την ανηρτημένη οροφή αμιάντου! Οκτώ χρόνια μετά, όταν ήρθα στο Θεαγένειο, συντάντησα με την ίδια νόσο και την καθαρίστρια εκείνου του σχολείου. Και λίγο αργότερα και τη δασκάλα του. Αυτά τα υλικά δεν συγχωρούν». Όσο για την τωρινή κατάσταση στην παραλία Λιβάδι, η κ. Τσιούδα είναι κατηγορηματική για την ανάγκη ακαριαίας δράσης: «Δεν ισχύει ότι άπαξ και το έθαψες ησύχασες. Όλα τα φυσικά στοιχεία το ανακυκλώνουν. Η βροχή, ο αέρας, τα κύματα, οι μεταβολές της θερμοκρασίας, όλα αυτά “σκάνε” το υλικό. Όταν τα κομμάτια αυτά είναι μισά στην άμμο και τα άλλα μισά στο νερό, ο αέρας και τα κύματα μεταφέρουν τα σταγονίδια και τις ίνες στους λουόμενους και στα πέριξ σπίτια. Επιπλέον, υπάρχει κίνδυνος για τη διατροφική αλυσίδα, μέσω του πλαγκτόν και των ψαριών. Αυτά τα υλικά έπρεπε να έχουν απομακρυνθεί…χθες»..
Δ. Βουτσά: «Η διάβρωση στη θάλασσα απελευθερώνει τις ίνες – Απαιτείται ειδικό συνεργείο για την απομάκρυνσή του»
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και η Δήμητρα Βουτσά, καθηγήτρια του Τμήματος Χημείας του ΑΠΘ και Διευθύντρια του Εργαστηρίου Ελέγχου Ρύπανσης Περιβάλλοντος του εν λόγω ακαδημαϊκού ιδρύματος, εξηγώντας τη χημική συμπεριφορά του αμιάντου στο παράκτιο περιβάλλον: «Το μεγαλύτερο πρόβλημα δημιουργείται όταν εισπνέουμε τις ίνες αμιάντου. Όταν το υλικό βρίσκεται στη θάλασσα και στην αμμουδιά, η συνεχής τριβή, ο κυματισμός και οι καιρικές συνθήκες το διαβρώνουν και το καταστρέφουν. Οπότε ελευθερώνονται ίνες στον αέρα. Και αυτό όπως μπορεί να αντιληφθεί ο καθένας είναι ένα πολύ σοβαρό πρόβλημα», τονίζει χαρακτηριστικά. Παράλληλα η κ. Βουτσά ξεκαθαρίζει ότι η δημοτική αρχή δεν μπορεί να αντιμετωπίζει το θέμα σαν έναν απλό καθαρισμό ακτής: «Υπάρχει αυστηρή νομοθεσία. Οποιοδήποτε υλικό έχει να κάνει με αμίαντο απαιτεί ιδιαίτερη μεταχείριση. Η απομάκρυνση και η μεταφορά του δεν γίνεται όπως ο απλός καθαρισμός φερτών υλικών. Χρειάζεται ειδικό, πιστοποιημένο συνεργείο και ειδική υγειονομική ταφή. Είναι απαράδεκτο να βρίσκονται πεταμένα τέτοια υλικά σε δημόσιους χώρους, πολύ περισσότερες σε παραλίες όπως αυτές της Χαλκιδικής στα νερά των οποίων κολυμπά χιλιάδες κόσμος»..
Η βαριά κληρονομιά της «Ελλενίτ»: Το τραγικό παρελθόν του αμιάντου στην Ελλάδα
Αξίζει να σημειωθεί ότι από το 2005 κι έπειτα, η χρήση αμιάντου έχει απαγορευτεί και στην Ελλάδα, αφού το υλικό κρίθηκε καρκινογόνο. Θυμίζουμε δε, ότι το συγκεκριμένο ορυκτό χρησιμοποιείται σε κατασκευαστικά υλικά (πλάκες οροφής και δαπέδου Ελλενίτ, σωλήνες, ηλεκτρικές – θερμικές μονώσεις), σε συσκευές καθημερινής χρήσης (ηλεκτρικά σίδερα, πιστολάκια για τα μαλιά) και στην αυτοκινητοβιομηχανία (φρένα, συμπλέκτες). Χαρακτηριστικό παράδειγμα στην Ελλάδα αποτελεί το εργοστάσιο «Ελλενίτ» που εγκαινιάστηκε στη Νέα Λάμψακο (μια περιοχή κοντά στη Χαλκίδα) το 1961 και λειτούργησε μέχρι το 1990. Μέχρι να κατεβάσει οριστικά ρολά και να θαφτεί κυριολεκτικά στο έδαφος τα στοιχεία αναφέρουν πως 72 εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους από αμιάντωση ή από διάφορες μορφές καρκίνου. Και κανείς δεν μπορεί να μιλήσει με βεβαιότητα για τους κατοίκους της Λάμψακου που έμεναν σε απόσταση… αναπνοής από το εργοστάσιο το οποίο σήμερα έχει ισοπεδωθεί.
{https://www.youtube.com/watch?v=hyXssP9WU0k&t=34s}
