Ως παιδί της επαρχίας με καταγωγή από την Κίσσαμο Χανίων, ο 20χρονος Στέφανος Πατεράκης έζησε από μικρός πανηγύρια και χορούς, αγάπησε τα αρχέγονα τραγούδια της Κρήτης, τα Ριζίτικα, και πήρε τη σκυτάλη από τον λαουτίστα πατέρα του γνωρίζοντας κι εμβαθύνοντας στο κρητικό όργανο ήδη από 8 ετών.
«Ήθελα από μικρός να μελετήσω και να εξερευνήσω τη μουσική παράδοση του τόπου μου για την οποία είχα απίστευτο θαυμασμό», λέει στο Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.
Η γεννημένη στη Θεσσαλονίκη Αιμιλία Χαλκιά, 26 ετών, αν και με αστικές καταβολές, δεν άργησε να γοητευθεί από το δημοτικό τραγούδι με την είσοδό της στο Τμήμα Μουσικής Επιστήμης και Τέχνης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας. «Γνώρισα ωραίους ανθρώπους κι άρχισα να μαθαίνω για έναν κόσμο πολύ πλούσιο, με τρομερό ενδιαφέρον για τη φωνή σαν όργανο - ένα κόσμο ανεξάντλητο», μας λέει.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η 21χρονη Άννα Μαρία Σινωπίδου από την Κατερίνη έπαιζε φλογέρα και της άρεσαν οι παραδοσιακοί χοροί. Σε μια συναυλία του Μουσικού Σχολείου της γενέτειράς της άκουσε την καθηγήτριά της, Στέλλα Καμπουρίδου, να παίζει καβάλι, μαγεύτηκε από το παραδοσιακό πνευστό όργανο (ξύλινος πλαγίαυλος χωρίς επιστόμιο) με ιστορία αιώνων και αποφάσισε να ασχοληθεί με αυτό. «Επαγγελματίες παίκτες καβάλι με πτυχία και βεβαιώσεις θεωρώ πως δεν πρέπει να είναι περισσότεροι από δέκα στην Ελλάδα», εξηγεί. «Στόχος μου είναι να μάθουν κι άλλα παιδιά για το όργανο αυτό και να ξεκινήσουν να παίζουν».
Και είναι αυτοί οι τρεις νέοι μουσικοί της ελληνικής παράδοσης που διακρίθηκαν από το Berklee College of Music αποσπώντας πλήρεις υποτροφίες για το τετραετές προπτυχιακό πρόγραμμα σπουδών στη Βοστώνη, μια σπανιότατη διάκριση. «Το Berklee College of Music δίνει ελάχιστες πλήρεις υποτροφίες κάθε χρόνο και ανάμεσα στα παιδιά που απέσπασαν τις περίπου 15 - 16 υποτροφίες είναι τα τρία ελληνόπουλα», λέει στο ΑΠΕ-ΜΠΕο 35χρονος διεθνής λαουτίστας και απόφοιτός του, Βασίλης Κώστας που συστήνει την ηπειρώτικη μουσική σε διεθνές ακροατήριο. Υπό την καλλιτεχνική του διεύθυνση, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα και ορχήστρα ελληνικής παραδοσιακής μουσικής, Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble, αποτέλεσε κοινή αφετηρία των τριών νέων μουσικών εστιάζοντας στη συστηματική μελέτη των μουσικών παραδόσεων της Ηπείρου και της στεριανής Ελλάδας.
«Είμαι πολύ περήφανος για τα τρία αυτά παιδιά. Δεν "ανοίγεται" μόνο μια καριέρα μπροστά τους αλλά ισχυροποιείται η εκπροσώπηση της ελληνικής παραδοσιακής μουσικής στην Αμερική», αναφέρει ο Βασίλης Κώστας, ο οποίος μετουσίωσε τη δική του δύσκολη εμπειρία σε ευκαιρία ζωής για τους νεότερους. Θυμάται όταν ήταν πιτσιρικάς στα Γιάννενα και κατάφερε να λάβει υποτροφία από το Berklee, αυτό το όνειρο ζωής σκάλωσε στην έλλειψη πόρων για να κάνει το μακρινό ταξίδι: Δεν υπήρχε καμία οικονομική βοήθεια. Ο πατέρας του έψαχνε να βρει κάποιο μικρό κονδύλι, μια ενίσχυση για να μπορέσει να φθάσει στη Βοστώνη, η οποία δεν υπήρχε από πουθενά κι ήταν πολύ επίπονο.
«Υποσχέθηκα στον εαυτό μου όταν τελικά τα κατάφερα να φθάσω στις ΗΠΑ σε ηλικία 22 ετών ότι θα προσπαθήσω να μην ζήσουν κάτι ανάλογο παιδιά στην Ελλάδα που το αξίζουν, που δουλεύουν σκληρά, κι είναι αφοσιωμένα στη μουσική. Τα τρία αυτά παιδιά εργάζονται με όρεξη, έχουν διάθεση να πάνε στο εξωτερικό -κάτι που κρύβει πολλές θυσίες- κι αντιλαμβάνομαι ως δικό μου χρέος να μπορέσω με όσες δυνάμεις έχω να τους βοηθήσω προς αυτή την κατεύθυνση», εξηγεί.
«Αυτή η διάκριση είναι ένα όνειρο που είχα από πολύ μικρός», λέει ο Στέφανος Πατεράκης ο οποίος εμβαθύνει στο στεριανό λαούτο ενώ ταυτόχρονα ερευνά και τα εργαλεία της τζαζ και του αυτοσχεδιασμού θεωρώντας ότι ο αυτοσχεδιασμός στη μουσική, όπως και σε κάθε μορφή τέχνης, είναι κάτι που έχει να κάνει με τη φαντασία του ανθρώπου. «Το ότι θα πάω στην Αμερική σημαίνει ότι μου δίνεται η ευκαιρία να μάθω για εκατοντάδες διαφορετικές παραδόσεις, να ανταλλάξω πολιτισμικές ιδέες με ανθρώπους και να γίνω ο εκπρόσωπος της δικής μου μουσικής παράδοσης και κληρονομιάς. Και πράγμα περίεργο. Όσο προσπαθούσα να τα καταφέρω δεν αντιλαμβανόμουν την απόσταση που χωρίζει τις δυο χώρες. Τώρα που πέτυχα και θέλω να πάω, σκέφτομαι πόσο μακριά είναι. Παρ' όλα αυτά, παίζοντας τη μουσική του τόπου μου θα έχω την ευκαιρία να είμαι πάντα ψυχικά κοντά στην Κίσσαμο και στα Χανιά», επισημαίνει.
«Θέλω να αναμετρηθώ με τις δυνάμεις μου - να δω πως μπορώ να φθάσω στο 100% των δυνατοτήτων μου. Η πρώτη μου βλέψη είναι αυτή, να έχω ανοιχτή ματιά, να γνωρίσω νέα πράγματα. Θα πάω με αυτό τον τρόπο πλεύσης λοιπόν. Θέλω πολύ να δημιουργήσω με άλλους μουσικούς, να μάθω από μεγαλύτερους και πιο έμπειρους, να φέρω κάτι νέο, κάτι δικό μου από όσα θα ζήσω και να το "επιστρέψω" πίσω στην κοινωνία», δηλώνει η Αιμιλία Χαλκιά.
«Έχω σκοπό να φέρω το καβάλι στη διεθνή μουσική σκηνή - αν τα καταφέρω. Να αγαπήσει ο κόσμος τον ήχο, να υπάρξουν αξιόλογες συνεργασίες τόσο δισκογραφικά όσο και σε διεθνείς σκηνές», συμπληρώνει η Άννα Μαρία Σινωπίδου. «Όσο περισσότεροι μάθουν γι' αυτό το όργανο θα είναι κέρδος. Ξέρετε, στο πως παίζει κανείς το καβάλι έχει σημασία η προσωπική αισθητική. Ο καθένας μας έχει διαφορετικό τρόπο που φυσάει κι εκφράζεται. Έχω ένα μότο: Ο αέρας πάντα λέει την αλήθεια. Όταν νιώσεις άβολα φαίνεται. Οπότε θα ήθελα να φανεί η αλήθεια αυτού του οργάνου σε συνδυασμό με το προσωπικό μου στυλ - και του καθενός βέβαια».
Με την έμπρακτη στήριξη της Ιεράς Μητρόπολης Ιωαννίνων, οι τρεις νέοι μουσικοί είχαν την ευκαιρία να λάβουν υποτροφίες για τη συμμετοχή τους στα θερινά προγράμματα του Berklee College of Music στη Βοστώνη και στην Περούτζια της Ιταλίας. Η συμμετοχή στα προγράμματα αυτά αποτέλεσε σταθμό στην μετέπειτα πορεία τους. «Από φέτος το Επίλεκτο Ηπειρωτικό Ensemble θα είναι ένας αυτόνομος οργανισμός.
Τα τελευταία τέσσερα χρόνια είχαμε την έδρα μας στα Γιάννενα και περίπου 30 παιδιά έρχονταν σε εβδομαδιαία βάση από την Κομοτηνή, τις Σέρρες, την Αθήνα, την Πάτρα, τα Τρίκαλα, τη Λάρισα να μελετήσουν την παραδοσιακή και την Ηπειρώτικη μουσική σε βάθος», καταλήγει ο Βασίλης Κώστας ο οποίος υπήρξε με τη σειρά του μαθητής αλλά και συνεργάτης του θρυλικού Ηπειρώτη κλαρινίστα Πετρολούκα Χαλκιά. «Αυτό είναι κάτι που συνεχίζει να συμβαίνει και με συγκινεί ιδιαίτερα. Μπορώ να δω τον εαυτό μου σε αυτά τα παιδιά. Δεν κάνουν τίποτα επιφανειακό, δεν τους ξεφεύγει τίποτα, κοιτούν να αφομοιώσουν τα πάντα. Βλέπω την αριστεία σε αυτά τα παιδιά και θα είμαι δίπλα τους για πάντα».
