Η λεπτοσπείρωση είναι μια λοιμώδης νόσος που προκαλείται από βακτήρια του γένους Leptospira. Μεταδίδεται από τα ζώα στον άνθρωπο, κυρίως μέσω επαφής με μολυσμένα ούρα ή με νερό και έδαφος που έχουν επιμολυνθεί. Ο κίνδυνος αυξάνεται ιδιαίτερα μετά από πλημμύρες ή τυφώνες, όταν οι άνθρωποι εκτίθενται σε στάσιμα νερά.
Η νόσος προσβάλλει πολλά ζώα και τον άνθρωπο. Σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφονται περίπου 1 εκατομμύριο κρούσματα ετησίως, με σχεδόν 60.000 θανάτους. Στην Ευρώπη εμφανίζεται κυρίως στη Μεσόγειο και στην Ανατολική Ευρώπη.
Η περίοδος επώασης διαρκεί 2–30 ημέρες. Η νόσος συχνά εξελίσσεται σε δύο φάσεις. Στην πρώτη, διάρκειας 4–9 ημερών, εμφανίζονται συμπτώματα παρόμοια με της γρίπης: πονοκέφαλος, ρίγη, μυϊκοί πόνοι, ναυτία, εμετός ή διάρροια. Στη δεύτερη φάση, που είναι σοβαρότερη, μπορεί να παρουσιαστούν υψηλός πυρετός, κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών (ίκτερος), κοιλιακός πόνος, εξάνθημα, καθώς και επιπλοκές όπως νεφρική ή ηπατική ανεπάρκεια και μηνιγγίτιδα. Χωρίς θεραπεία, η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει μήνες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η διάγνωση συχνά καθυστερεί, καθώς τα συμπτώματα μοιάζουν με άλλες ασθένειες. Η έγκαιρη χορήγηση αντιβιοτικών είναι καθοριστική για την αποφυγή σοβαρών επιπλοκών και την πλήρη ανάρρωση.
Η πρόληψη περιλαμβάνει αποφυγή επαφής με μολυσμένα νερά, χρήση προστατευτικού εξοπλισμού σε επαγγελματίες υψηλού κινδύνου, και έλεγχο των τρωκτικών. Η σωστή ενημέρωση και η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων αποτελούν τα βασικά μέτρα για τη μείωση της νόσου στον άνθρωπο και στα ζώα.
Πώς μεταδίδεται
Η μετάδοση στον άνθρωπο γίνεται συνήθως μέσω της κατανάλωσης νερού μολυσμένου από ούρα ζώων που μεταφέρουν λεπτόσπειρες. To βακτήριο αυτό ζει κυρίως στα νεφρά και αποβάλλεται με τα ούρα των ζώων που νόσησαν και μεταβλήθηκαν σε φορείς. Αυτή η διαδικασία αποβολής μπορεί να διαρκέσει για μήνες ή και για χρόνια. Η λεπτοσπείρωση προσβάλλει συχνότερα άτομα που μένουν σε αγροτικές περιοχές ενώ συχνές πηγές μόλυνσης είναι τα τρωκτικά, τα θηλαστικά του δάσους, οι σκύλοι, οι γάτες, πουλιά, ψάρια, αμφίβια και ερπετά.
Η λεπτόσπειρα εισέρχεται στον οργανισμό μέσω του στόματος, της μύτης, του επιπεφυκότα ή μέσω των μικροτραυματισμών του δέρματος. Ο χρόνος επώασης δεν ξεπερνά τις 20 ημέρες ενώ μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι εξαιρετικό σπάνια αλλά είναι δυνατό να συμβεί μέσω της σεξουαλικής επαφής και του θηλασμού. Υπολογίζεται ότι επτά έως δέκα εκατομμύρια άνθρωποι προσβάλλονται από λεπτοσπείρωση κάθε χρόνο, αν και ο αριθμός θανάτων δεν είναι γνωστός. Όσο για την Ελλάδα, καταγράφονται περίπου 20 κρούσματα ετησίως. Αξίζει να αναφερθεί πως η λεπτοσπείρωση είναι μια νόσος που προβάλλει περισσότερο τους άνδρες από τις γυναίκες και εμφανίζεται κυρίως σε αγροτικές περιοχές.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περισσότερο κινδυνεύουν οι απασχολούμενοι στην ύπαιθρο, σε κτηνοτροφικές μονάδες, σε αποκομιδή σκουπιδιών, σε αποχετεύσεις και όσοι κάνουν δραστηριότητες σε ποτάμια και λίμνες.
