Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την «εξαφάνιση» της Επιθεώρησης Εργασίας, καθώς υπάρχουν 4 επιθεωρητές για 6.000 επιχειρήσεις σε Τρίκαλα και Καρδίτσα. Ειδικότερα υπάρχουν 3 και ένας προϊστάμενος.
Αυτοί αναλογούν στις σχεδόν 6.000 επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην περιοχή των Τρικάλων και της Καρδίτσας, ανάμεσα σε αυτές και η μπισκοτοβιομηχανία «Βιολάντα» όπου σημειώθηκε η φονική έκρηξη, που βύθισε πέντε οικογένειες στο πένθος.
Τα στοιχεία που παραθέτει στο ΤhessPost.gr η πρόεδρος του Συλλόγου Επιθεωρητών Ασφάλειας και Υγείας στην Εργασία και υπαλλήλων Επιθεώρησης Εργασίας Παναγιώτα Ρόζου κάνουν λόγο για μόλις 233 επιθεωρητές εργασίας Ασφάλειας και Υγείας σε όλη τη χώρα, μαζί και στα νησιά, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση απολογισμού του 2024. Όπως τονίζει, η υποστελέχωση αυτή δεν αποτελεί ένα γραφειοκρατικό κενό, αλλά κρίσιμο ζήτημα ασφάλειας και ανθρώπινων ζωών.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Για κάθε επιθεωρητή αναλογούν 1.700 επιχειρήσεις
«Είναι χαρακτηριστικό ότι για όλες τις επιχειρήσεις των Τρικάλων και της Καρδίτσας, αναλογούν τρεις επιθεωρητές εργασίας κι ένας προϊστάμενος. Ανάλογη είναι η κατάσταση και στον Έβρο και στη Ροδόπη, όπου οι επιθεωρητές εργασίας είναι τρεις, εκ των οποίων ο ένας είναι προϊστάμενος, αλλά και σε όλες τις περιφέρειες. Σύμφωνα με τα πανελλαδικά στοιχεία, ένας επιθεωρητής εργασίας είναι υπεύθυνος να ελέγξει πάνω από 1.700 επιχειρήσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Πλέον, η Επιθεώρηση Εργασίας απαρτίζεται από 233 επιθεωρητές Ασφαλείας και Υγείας σε όλη τη χώρα, σε αντίθεση τις 415 θέσεις που προβλέπονταν το 2000. Με την ενίσχυση της επιθεώρηση Ασφαλείας και Υγείας με επιθεωρητές θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί μεγαλύτερος αριθμός ελέγχων και δίνοντας ταυτόχρονα βάρος στις επιχειρήσεις με αυξημένη επικινδυνότητα, με αποτέλεσμα να αυξηθεί η πίεση προς τις επιχειρήσεις για τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας και για την απαιτούμενη τήρηση των μέτρων ασφαλείας. Η ασφάλεια των εργαζόμενων πρέπει προπαντός να είναι ο στόχος των εταιριών, όμως οι εργοδότες που προσπαθούν να μειώσουν το κόστος μειώνοντας τα μέτρα ασφαλείας, επιβάλλεται να έχουν το ‘’άγχος’’ του ότι θα ελεγχθούν και θα δεχτούν κυρώσεις».
Σύμφωνα με την κα Ρόζου, «το κράτος επέλεξε να μειώσει τις οργανικές θέσεις, οπότε οι όποιες κενές υπήρχαν, καταργήθηκαν σύμφωνα με τον μνημονιακό νόμο. Τώρα, συνεχώς αποχωρούν εργαζόμενοι και δεν γίνονται καθόλου προσλήψεις, το πολύ δύο, πέντε ή και καμία ανά έτος. Φτάσαμε στο σημείο να μειωνόμαστε ολοένα και περισσότερο, ενώ ο μέσος όρος ηλικίας είναι άνω των 55 ετών. Τι βούληση έχει η πολιτεία, να υπηρετήσουμε τον θεσμό όταν δεν προσπαθεί να ανανεώσει το προσωπικό σε μια εργασία που απαιτεί σωματικές και πνευματικές δυνάμεις;», σημειώνει.
Με βάση τις ανάγκες και τον αριθμό των επιχειρήσεων, θα έπρεπε οι επιθεωρητές εργασίας να είναι τουλάχιστον οι διπλάσιοι, όπως αναφέρει. «Θεωρώ ότι πρέπει να είμαστε τουλάχιστον 500 -που και πάλι δε θα είναι εφικτό να επισκεπτόμαστε κάθε μέρα όλες τις επιχειρήσεις-, αλλά πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει και να ανανεώνεται το προσωπικό με περισσότερες δυνάμεις. Όσο πιο πολύ εντείνονται οι ελεγχοι, τόσο πιο πολύ πιέζονται οι επιχειρήσεις να εφαρμόζουν την νομοθεσία και να ελέγχουν τα συστήματα ασφαλείας. Θα μετρούσαμε σίγουρα μείωση του αριθμού των σοβαρών και θανατηφόρων ατυχημάτων», καταλήγει.
Οι εργαζόμενοι της Επιθεώρησης Εργασίας με αφορμή το πολύνεκρο δυστύχημα στο εργοστάσιο Βιολάντα, περιγράφουν τη δραματική κατάσταση τους χώρους εργασίας της χώρας, τις ελλείψεις επιθεωρητών και «καρφώνουν» την κυβέρνηση που έχει επανειλημμένα επιχειρήσει να υποβαθμίσει τα στοιχεία που δείχνουν έκρηξη των εργατικών δυστυχημάτων.
Τα εργατικά ατυχήματα και δυστυχήματα δεν είναι «ατυχίες» επισημαίνουν, αλλά το αποτέλεσμα της εντατικοποίησης της εργασίας μέσα από τη θέσπιση του 13ωρου και του 6ημερου, της δραματικής υποστελέχωσης των αρμόδιων υπηρεσιών και της συνειδητής επιλογής της πολιτείας να μετατρέπει τον έλεγχο σε εξαίρεση.
«Μόλις λίγες ημέρες πριν, ο Υφυπουργός Εργασίας κος Καραγκούνης πανηγύριζε δημόσια, δηλώνοντας ότι η Ελλάδα είναι η 4η χώρα στην Ευρώπη με τα λιγότερα εργατικά ατυχήματα και ότι η προστασία των εργαζομένων αποτελεί προτεραιότητα για την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Εργασίας» αναφέρουν στην επιστολή τους οι εργαζόμενοι σχολιάζονται ότι η «εικόνα ευημερίας και επιτυχίας διαλύθηκε με τον πιο τραγικό τρόπο» με τον θάνατο πέντε γυναικών.
Η ανακοίνωση
Η πραγματικότητα στους χώρους δουλειάς δεν μετριέται με επικοινωνιακές δηλώσεις, αλλά με ανθρώπινες ζωές, τραυματισμούς και οικογένειες που πληρώνουν το κόστος της ανυπαρξίας ουσιαστικής πρόληψης.
Ας ειπωθούν, λοιπόν, στην μνήμη αυτών των γυναικών ορισμένες αλήθειες.
Πρώτον, τα δεδομένα του 2025 για τα εργατικά ατυχήματα αποκαλύπτουν μια μαύρη χρονιά για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΟΣΕΤΕ, 201 εργαζόμενοι έχασαν τη ζωή τους στη δουλειά και 332 τραυματίστηκαν πολύ σοβαρά.
Δεύτερον, σύμφωνα με την Eurostat, στην Ελλάδα καταγράφεται μόλις το 30% – 40% των εργατικών ατυχημάτων, καθώς μεγάλες κατηγορίες εργαζομένων (αγρότες, ναυτικοί, εργαζόμενοι σε λατομεία και μαρμαράδικα) εξαιρούνται από την καταγραφή. Αυτό σημαίνει ότι για κάθε δηλωμένο εργατικό ατύχημα υπάρχουν τουλάχιστον δύο που δεν δηλώνονται ποτέ.
Τρίτον, το Υπουργείο Εργασίας, απαντώντας σε αυτή την πραγματικότητα, επιχειρεί να υποβαθμίσει τα μεγέθη, περιορίζοντας τον αριθμό των θανατηφόρων εργατικών δυστυχημάτων σε 48 θύματα και αποδίδοντας μεγάλο μέρος τους σε αυτοαπασχολούμενους.
Τα ίδια στοιχεία μάλιστα, σε πρόσφατη εκδήλωση μας, θέλησε δυστυχώς να επιβεβαιώσει και να κάνει αποδεκτά ο Αναπληρωτής Διοικητής της Επιθεώρησης Εργασίας κος Βούρτσης Χαράλαμπος.
Δεν καταγράφουν τους εργαζόμενους με μπλοκάκι
Ρωτάμε ευθέως: πόσοι από αυτούς τους λεγόμενους «αυτοαπασχολούμενους» δεν εκτελούν στην πράξη εξαρτημένη εργασία, αμειβόμενοι με μπλοκάκι για να αποκρύπτεται η εργοδοτική ευθύνη;
Τέταρτον, σύμφωνα με το Διεθνές Γραφείο Εργασίας, για κάθε ένα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα αντιστοιχούν έξι θάνατοι από επαγγελματικές ασθένειες που σχετίζονται άμεσα με την εργασία, ένα κρίσιμο στοιχείο που δεν καταγράφεται καθόλου στη χώρα μας.
Ως Επιθεωρητές Εργασίας γνωρίζουμε πολύ καλά ότι τα παραπάνω δεν είναι «ατυχίες», αλλά είναι το αποτέλεσμα:
- των 13ωρων ωραρίων και της εντατικοποίησης στην λογική του κέρδους των επιχειρήσεων που οδηγούν σε σωματική και ψυχική εξάντληση των εργαζομένων,
- της δραματικής υποστελέχωσης όλων των αρμόδιων Υπηρεσιών,
- της συνειδητής επιλογής της πολιτείας να μετατρέπει τον έλεγχο σε εξαίρεση.
Χαρακτηριστικό είναι ότι τα μέτρα υγείας και ασφάλειας χιλιάδων επιχειρήσεων σε όλη τη χώρα ελέγχονται από μόλις 233 Επιθεωρητές Εργασίας.
Τέσσερις επιθεωρητές σε νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας
Στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσας, πάνω από 12.000 επιχειρήσεις, βάσει στοιχείων ΕΡΓΑΝΗ, και χωρίς να υπολογίζονται τα οικοδομοτεχνικά έργα, ελέγχονται από το ΤΕΑΥΕ Τρικάλων – Καρδίτσας με μόλις 4 επιθεωρητές.
Με περίπου 600 ελέγχους τον χρόνο, χρειάζονται δεκαετίες για να ελεγχθούν οι επιχειρήσεις έστω και μία φορά.
Δηλώνουμε κατηγορηματικά:
Η υγεία και η ασφάλεια στην εργασία δεν είναι κόστος. Είναι αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα.
Απαιτούμε άμεσα:
- πλήρη και ουσιαστική στελέχωση όλων των Επιθεωρήσεων Εργασίας για συνεχή, καθολικό και προληπτικό έλεγχο,
- πλήρη διερεύνηση του χθεσινού εργατικού ατυχήματος και απόδοση ευθυνών σε όλους τους υπεύθυνους,
- κατάργηση των αντεργατικών νόμων που διαλύουν τον χρόνο εργασίας και αυξάνουν τον κίνδυνο,
- συλλογικές συμβάσεις εργασίας και ανθρώπινες συνθήκες δουλειάς.
Συνέπεια πολιτικών επιλογών
Ως εργαζόμενοι στην Επιθεώρηση Εργασίας, φορέα με θεσμική αρμοδιότητα την πρόληψη, τον έλεγχο και την επιβολή της εργατικής νομοθεσίας για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία, δηλώνουμε ότι δεν αποδεχόμαστε την κανονικοποίηση των εργατικών ατυχημάτων ως «αναπόφευκτων περιστατικών».
Η καθημερινή μας εμπειρία στους χώρους δουλειάς επιβεβαιώνει ότι οι τραυματισμοί και οι απώλειες ανθρώπινων ζωών δεν αποτελούν μεμονωμένα γεγονότα, αλλά συνέπεια συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών, της υποστελέχωσης των ελεγκτικών μηχανισμών και της συστηματικής αποδυνάμωσης του πλαισίου προστασίας της εργασίας. Οι ανθρώπινες ζωές δεν είναι στατιστικές πιθανότητες.
Ο θεσμικός ρόλος της Επιθεώρησης Εργασίας δεν μπορεί να ασκηθεί ουσιαστικά, όταν ο έλεγχος μετατρέπεται σε εξαίρεση, όταν οι υπηρεσίες λειτουργούν με οριακό προσωπικό και όταν η πρόληψη υποχωρεί απέναντι στη λογική του κόστους. Η ευθύνη γι’ αυτό δεν βαραίνει τους εργαζόμενους στις Υπηρεσίες, αλλά τις πολιτικές που διαχρονικά υπονομεύουν τη δυνατότητα παρέμβασής τους.
Δηλώνουμε τη στήριξή μας στις κινητοποιήσεις και στις πρωτοβουλίες του Εργατικού Κέντρου Τρικάλων, που διεκδικούν ουσιαστική διερεύνηση του εργατικού ατυχήματος, απόδοση ευθυνών και πραγματικά μέτρα πρόληψης. Η διεκδίκηση ασφαλών και ανθρώπινων συνθηκών εργασίας αποτελεί κοινό αγώνα εργαζομένων, συνδικάτων και δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών.
Η προστασία της ζωής και της υγείας των εργαζομένων δεν μπορεί να παραμένει αντικείμενο επικοινωνιακής διαχείρισης. Αποτελεί θεμελιώδη υποχρέωση της Πολιτείας και αδιαπραγμάτευτο δικαίωμα κάθε εργαζόμενου να επιστρέφει ασφαλής στο σπίτι του.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στις οικογένειες των θυμάτων και τη συμπαράστασή μας στους συναδέλφους τους, ενώ ευχόμαστε γρήγορη και πλήρη ανάρρωση στους τραυματίες».
