Την «κραυγαλέα» απουσία ελέγχου και εποπτείας στη διαχείριση των κληροδοτημάτων που έχουν αφεθεί από πολίτες στα ΑΕΙ, την Ακαδημία Αθηνών αλλά και το Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, διαπιστώνει σε έκθεση που συνέταξε το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Σύμφωνα με την έκθεση, «η πλειονότητα των κληροδοτημάτων επί σειρά πολλών ετών, δεν έχουν υποβληθεί σε κανέναν απολύτως έλεγχο», με αποτέλεσμα να είναι ασαφής και «θολή» η πραγματική εικόνα της διαχείρισης και της αξιοποίησης τους.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στην έκθεση, «δεν ασκήθηκε ουσιαστικός έλεγχος επί των δαπανών, ορισμένες φορές με την αντίληψη ότι θα ελεγχθούν αυτές απολογιστικά, - όσοι απολογισμοί υποβλήθηκαν δεν έτυχαν εγκρίσεως από την αρμόδια αρχή, καθώς δεν πραγματοποιήθηκαν ελεγκτικές ενέργειες προς επιβεβαίωση της νομιμότητας των περιλαμβανομένων σ’ αυτούς δαπανών, γεγονός που καταδεικνύει ότι η νομιμότητα ή το εύλογο των δαπανών δεν ελέγχθηκαν ούτε στο προληπτικό στάδιο, ούτε απολογιστικά. Ουδείς διαχειριστικός έλεγχος έγινε όμως, σύμφωνα με την έκθεση, και από το Υπουργείο Οικονομικών, υπό το καθεστώς ισχύος του ν. 4182/2013, πλην ελαχίστων περιπτώσεων και δη για εντελώς μεμονωμένες οικονομικές χρήσεις, - μεταξύ των κληροδοτημάτων του ελέγχου δεν έλειψαν και μεμονωμένες περιπτώσεις όπου η μη κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων, εντός των νομίμων προθεσμιών, ή η κατάρτισή τους σε πολύ μεταγενέστερο στάδιο θα μπορούσαν να θεωρηθούν παράγοντες υψηλού κινδύνου, χωρίς παρόλα αυτά να επακολουθήσει οποιαδήποτε ελεγκτική πρωτοβουλία».
Τι αποκαλύπτει η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου για τα κληροδοτήματα
Στην έκθεση αυτή αποτυπώνονται αναλυτικά τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξήγαγε το Ελεγκτικό Συνέδριο σε δείγμα κληροδοτημάτων που έχουν καταλειφθεί στα ως άνω νομικά πρόσωπα, για να διαπιστωθεί αν παρακολουθείται επαρκώς η διαχείριση και αξιοποίησή τους, χάριν της εκπλήρωσης των κοινωφελών σκοπών, για τους οποίους έχουν καταλειφθεί.
Αναλυτικά, τα πορίσματα του ελέγχου είναι τα ακόλουθα:
- Η καταχώριση των κληροδοτημάτων του ελέγχου στο Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών είναι ελλιπής και δεν παρέχει ακριβή και επίκαιρη εικόνα των περιουσιών, ώστε να διασφαλίζεται επαρκώς η διαφανής και αποτελεσματική καταγραφή και παρακολούθησή τους.
- Δεν επαληθεύεται η ορθότητα της οικονομικής διαχείρισης των κληροδοτημάτων, καθώς έχουν πλήρως ατονήσει οι οποιουδήποτε είδους ελεγκτικοί μηχανισμοί, ακόμη και σε περιπτώσεις μη κατάρτισης και μη υποβολής στις αρμόδιες αρχές των προβλεπόμενων οικονομικών καταστάσεων.
- Το μέτρο της κατάρτισης σχεδίων διαχείρισης και αξιοποίησης των κοινωφελών περιουσιών δεν έχει τύχει καθολικής εφαρμογής από τους φορείς διαχείρισης, ώστε να αξιολογηθεί αν αυτό θα μπορούσε να συμβάλει στην αντιμετώπιση των δυσχερειών αξιοποίησης ορισμένων περιουσιακών στοιχείων και στην αύξηση των εσόδων από τις διαχειρίσεις των κληροδοτημάτων.
- Η έκταση και η συχνότητα με την οποία εκτελούνται οι κοινωφελείς σκοποί των κληροδοτημάτων του ελέγχου δεν υπόκεινται σε κάποιου είδους ουσιαστική εποπτεία, υπό την έννοια της, ανά τακτά διαστήματα, αποτίμησης των αποτελεσμάτων που επέφεραν οι διαχειρίσεις τους.
