Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης εξέδωσε μια ιδιαίτερα σημαντική απόφαση σχετικά με την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων εργαζομένων που σπουδάζουν σε άλλη χώρα της ΕΕ και επιστρέφουν στο κράτος τους για να εργαστούν. Η υπόθεση αφορούσε δύο πολίτες που είχαν αποκτήσει τίτλο ειδίκευσης στην παράλληλη στήριξη από ιδιωτικό εκπαιδευτικό ίδρυμα στο εξωτερικό. Όμως ο τίτλος αυτός δεν αναγνωριζόταν επίσημα στη χώρα όπου εκδόθηκε και δεν έδινε δικαίωμα άσκησης του σχετικού επαγγέλματος εκεί.
Οι ενδιαφερόμενες ζήτησαν από τη χώρα τους να αναγνωρίσει τον τίτλο προκειμένου να εργαστούν ως εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης. Οι αρμόδιες αρχές απέρριψαν την αίτηση, επειδή ο συγκεκριμένος τίτλος δεν είχε κρατική αναγνώριση στη χώρα που τον χορήγησε. Το διοικητικό δικαστήριο της χώρας τους απευθύνθηκε στο Δικαστήριο της ΕΕ, ζητώντας διευκρινίσεις σχετικά με το αν η ελεύθερη κυκλοφορία εντός της Ένωσης επιβάλλει στα κράτη μέλη να αναγνωρίζουν τέτοιους τίτλους.
Η απόφαση του Δικαστηρίου ήταν ξεκάθαρη: τα κράτη μέλη δεν υποχρεούνται να αναγνωρίζουν τίτλους εκπαίδευσης που δεν έχουν επίσημη ισχύ στο κράτος όπου αποκτήθηκαν. Με άλλα λόγια, αν ένας τίτλος σπουδών που εκδόθηκε στο εξωτερικό δεν αναγνωρίζεται από τη χώρα έκδοσης ως επίσημος και δεν δίνει δικαίωμα άσκησης του αντίστοιχου επαγγέλματος εκεί, τότε καμία άλλη χώρα της ΕΕ δεν υποχρεούται να τον αποδεχθεί.
Το Δικαστήριο υπενθύμισε ότι η ελεύθερη κυκλοφορία δεν σημαίνει αυτόματη ισοδυναμία των τίτλων. Η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων στηρίζεται στην αρχή της εμπιστοσύνης μεταξύ κρατών, η οποία όμως προϋποθέτει ότι ο τίτλος έχει εκδοθεί από αρμόδια κρατική αρχή και έχει πλήρη νομική υπόσταση. Όταν αυτό δεν ισχύει, οι εθνικές αρχές δεν έχουν καμία υποχρέωση να εξετάσουν περαιτέρω το περιεχόμενο των σπουδών ή να εφαρμόσουν αντισταθμιστικά μέτρα.
Η απόφαση αυτή έχει άμεση σημασία και για την Ελλάδα. Τα τελευταία χρόνια κατατίθενται συχνά τίτλοι σπουδών από ιδιωτικά ξένα ιδρύματα που δεν εντάσσονται στο επίσημο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας προέλευσης. Η απόφαση του Δικαστηρίου προσφέρει πλέον ξεκάθαρο πλαίσιο: τέτοιοι τίτλοι μπορούν νόμιμα να απορρίπτονται χωρίς περαιτέρω αξιολόγηση, εφόσον δεν αναγνωρίζονται στο κράτος έκδοσης.
Ποια επαγγέλματα επηρεάζονται
Ιδιαίτερα επηρεάζονται επαγγέλματα που απαιτούν αυστηρά και αναγνωρισμένα προσόντα, όπως οι εκπαιδευτικοί παράλληλης στήριξης, οι ειδικοί παιδαγωγοί, οι ψυχολόγοι και το προσωπικό της υγείας. Επιπλέον, η απόφαση αναμένεται να περιορίσει το φαινόμενο φοίτησης σε ξένα ιδιωτικά ιδρύματα που δεν παρέχουν επίσημα επαγγελματικά δικαιώματα, αφού οι απόφοιτοι γνωρίζουν πλέον ότι οι τίτλοι αυτοί δεν θα γίνουν δεκτοί στην Ελλάδα ή αλλού στην ΕΕ.
Τελικά, το Δικαστήριο κατέληξε ότι η προστασία της ποιότητας των επαγγελματικών υπηρεσιών και η ασφάλεια δικαίου υπερισχύουν. Οι χώρες της ΕΕ οφείλουν να λαμβάνουν υπόψη μόνο τίτλους που έχουν πλήρη κρατική αναγνώριση στη χώρα όπου αποκτήθηκαν. Οι υπόλοιποι δεν δημιουργούν υποχρέωση αναγνώρισης ούτε προσφέρουν επαγγελματικά δικαιώματα στο κράτος υποδοχής.
