Μια βαθιά τομή στο ελληνικό δίκαιο φέρνει το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο αλλάζει ριζικά το τοπίο της κληρονομικής ευθύνης. Για πρώτη φορά, οι κληρονόμοι δεν θα κινδυνεύουν να χάσουν την προσωπική τους περιουσία εξαιτίας των χρεών του θανόντος. Το νέο πλαίσιο, που αναμένεται να παραδοθεί τις επόμενες ημέρες στην πολιτική ηγεσία, σηματοδοτεί τη μετάβαση σε μια νέα εποχή κοινωνικής δικαιοσύνης και νομικής προστασίας για χιλιάδες πολίτες.
Η σημαντικότερη τομή του νομοσχεδίου αφορά την ευθύνη των κληρονόμων απέναντι στους δανειστές. Μέχρι σήμερα, όποιος αποδεχόταν μια κληρονομιά επιβαρυμένη με οφειλές, γινόταν αυτομάτως συνυπεύθυνος με το σύνολο της προσωπικής του περιουσίας. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα πολλοί πολίτες να αποποιούνται μαζικά τις κληρονομιές, φοβούμενοι ότι θα βρεθούν χρεωμένοι χωρίς να έχουν ωφεληθεί από την περιουσία του θανόντος.
Με το νέο νομικό καθεστώς, η κληρονομιά παύει να αποτελεί προέκταση της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου και μετατρέπεται σε ξεχωριστό οικονομικό σύνολο. Τα τυχόν χρέη του εκλιπόντος θα αποπληρώνονται αποκλειστικά από το ενεργητικό της κληρονομιάς, ενώ η ιδιωτική περιουσία του κληρονόμου θα παραμένει απολύτως προστατευμένη. Η αλλαγή αυτή θεωρείται ιστορική, καθώς καταργεί ένα καθεστώς που για δεκαετίες λειτουργούσε άδικα και αποτρεπτικά απέναντι στους πολίτες.
Η νέα διαδικασία προβλέπει επίσης ότι ο κληρονόμος δεν θα φέρει καμία προσωπική ευθύνη για τα χρέη της κληρονομιάς, εκτός εάν δηλώσει ρητά ότι επιθυμεί να τη διαχειριστεί ο ίδιος. Αν δεν το πράξει, η κληρονομιά θα θεωρείται αυτοτελής «ομάδα περιουσίας» και θα τελεί υπό την εποπτεία εκκαθαριστή. Με τη δημοσίευση της δικαστικής απόφασης για εκκαθάριση, τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις αποκόπτονται πλήρως από τον κληρονόμο, ώστε να μην υπάρχει καμία σύγχυση ή επικαλύψη.
Ο εκκαθαριστής, ο οποίος θα είναι δικηγόρος από ειδικό κατάλογο του δικαστηρίου, αναλαμβάνει να καταγράψει τα περιουσιακά στοιχεία, να καλέσει τους δανειστές και να εξοφλήσει τις οφειλές σύμφωνα με τη νομιμότητα. Μέσα σε τέσσερις μήνες από την ανάληψη των καθηκόντων του θα πρέπει να έχει ολοκληρώσει την απογραφή, ενώ στη συνέχεια, ό,τι απομείνει από το ενεργητικό, αποδίδεται στους κληρονόμους.
Τέλος, το νομοσχέδιο ρυθμίζει εκ νέου και την προθεσμία αποποίησης. Ο κληρονόμος θα έχει τέσσερις μήνες από τη στιγμή που πληροφορείται τον θάνατο για να αποποιηθεί την κληρονομιά, ενώ αν ο ίδιος ή ο θανών κατοικεί στο εξωτερικό, η προθεσμία επεκτείνεται σε ένα έτος.
