Τρεις σχεδόν χρόνια μετά την ψήφιση του νόμου 5002/2022 που προβλέπει διαφάνεια στη χρήση κατασκοπευτικών λογισμικών από κρατικές υπηρεσίες, κρίσιμα σημεία της εφαρμογής του παραμένουν ανενεργά, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιοποίησε σήμερα το Inside Story.
Ο νόμος 5002, που ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2022, προέβλεπε τη θέσπιση διαδικασιών για την προμήθεια και χρήση spyware από κρατικές υπηρεσίες όπως η ΕΥΠ, η Αστυνομία και η Αντιτρομοκρατική, υπό όρους και με εποπτεία από την ΑΔΑΕ. Προβλεπόταν επίσης η έκδοση Προεδρικού Διατάγματος, η κατάρτιση λίστας λογισμικών παρακολούθησης και η δημοσίευση σχετικού ενημερωτικού υλικού στην ιστοσελίδα της ΕΥΠ.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της Ελίζας Τριανταφύλλου στο Inside Story, έως τον Ιούλιο του 2025, τίποτα από τα παραπάνω δεν έχει ολοκληρωθεί. Η Επιτροπή Συντονισμού για θέματα Κυβερνοασφάλειας, αρμόδια για την εισήγηση της λίστας spyware προς την ΑΔΑΕ, συστάθηκε με καθυστέρηση και δεν προχώρησε στην κατάρτιση καταλόγου.
Σε επιστολή του προς την ΑΔΑΕ τον Ιούνιο του 2025, ο πρόεδρος της Επιτροπής Θάνος Ντόκος ανέφερε ότι δεν είναι εφικτή η απαρίθμηση συγκεκριμένων εμπορικών ονομάτων spyware, επικαλούμενος τη μεταβλητότητα της αγοράς και την τεχνική πολυπλοκότητα της παρακολούθησης τέτοιων προϊόντων.
Τον ίδιο διάστημα, ο πρόεδρος της ΑΔΑΕ Χρήστος Ράμμος υπέβαλε την παραίτησή του με τη λήξη της πενταετούς θητείας του. Η παραίτηση έγινε άμεσα δεκτή από τον υπουργό Δικαιοσύνης, χωρίς να έχει οριστεί νέος πρόεδρος από τη Διάσκεψη των Προέδρων της Βουλής, όπως ορίζει το Σύνταγμα για τις ανεξάρτητες αρχές.
Η κυβέρνηση, απαντώντας σε σχετικά ερωτήματα του Inside Story, ανέφερε ότι η καθυστέρηση στην εφαρμογή του νόμου οφείλεται σε εξελισσόμενες διεθνείς προκλήσεις στον τομέα της κυβερνοασφάλειας. Επισήμανε επίσης ότι έχει ήδη κατατεθεί σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος στις αρμόδιες Αρχές και ότι η Επιτροπή Συντονισμού για την Κυβερνοασφάλεια λειτουργεί σύμφωνα με το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Σύμφωνα με τις ίδιες απαντήσεις, η κυβέρνηση θεωρεί πως η περιγραφή τεχνικών χαρακτηριστικών των spyware επαρκεί για την τήρηση των προβλεπόμενων διαδικασιών, χωρίς να απαιτείται απαραίτητα η αναφορά σε εμπορικές ονομασίες.
