Νέα ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις στην Ανατολική Μεσόγειο προκαλεί η τουρκική NAVTEX για τις γεωφυσικές έρευνες του πλοίου KOBI RUEGG, με την Αθήνα να απαντά χαρακτηρίζοντας την αναγγελία «άκυρη». Η ελληνική πλευρά υποστηρίζει ότι οι περισσότερες συντεταγμένες που περιλαμβάνονται σε αυτήν βρίσκονται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η απάντηση της Ελλάδας εκδόθηκε από τον σταθμό NAVTEX Ηρακλείου, μέσω ραδιοναυτικής προειδοποίησης. Σε αυτήν επισημαίνεται ότι η τουρκική αναγγελία FA41-1032/26 μεταδόθηκε από μη εξουσιοδοτημένο σταθμό και αφορά γεωφυσικές έρευνες κατά μήκος δύο γραμμών συντεταγμένων στην Ανατολική Μεσόγειο.
Σύμφωνα με την ελληνική προειδοποίηση, οι εργασίες που αφορούν την περιοχή της ελληνικής υφαλοκρηπίδας θα πρέπει να πραγματοποιηθούν βάσει των όρων της ελληνικής άδειας 2461/2.10.2026. Παράλληλα, η Αθήνα τονίζει ότι οι συγκεκριμένες συντεταγμένες εμπίπτουν στην περιοχή ευθύνης του ελληνικού σταθμού NAVTEX Ηρακλείου, ο οποίος έχει την αποκλειστική αρμοδιότητα έκδοσης των σχετικών προειδοποιήσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με αυτά τα δεδομένα, η ελληνική πλευρά χαρακτηρίζει «άκυρο» το τουρκικό μήνυμα FA41-1032/26, ενώ η δική της προειδοποίηση παραμένει σε ισχύ μέχρι νεωτέρας.
Στο επίκεντρο οι έρευνες για το υποθαλάσσιο καλώδιο EMC
Η εξέλιξη σημειώνεται μία ημέρα μετά την έκδοση της τουρκικής NAVTEX για τις προγραμματισμένες εργασίες του KOBI RUEGG, οι οποίες συνδέονται με το υποθαλάσσιο καλωδιακό σύστημα μεταφοράς δεδομένων East to Med Corridor (EMC). Η έναρξη των εργασιών είχε προγραμματιστεί για τις 21 Οκτωβρίου.
Στην αναγγελία της, η Άγκυρα συμπεριέλαβε δύο γραμμές συντεταγμένων, με τις περιοχές των ερευνών να εκτείνονται από τα νότια της Ρόδου και ανατολικά της Κρήτης έως τα δυτικά της Κύπρου. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι εργασίες έχουν συντονιστεί και εγκριθεί από τις αρμόδιες τουρκικές αρχές, επαναλαμβάνοντας τις θέσεις της για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η Τουρκία επικαλείται τις διεκδικήσεις που έχει γνωστοποιήσει στον ΟΗΕ, μεταξύ άλλων μέσω του εγγράφου A/74/757 του 2020. Ωστόσο, η κατάθεση σχετικής γνωστοποίησης στον Οργανισμό δεν συνεπάγεται από μόνη της διεθνή αναγνώριση των θαλάσσιων ορίων που υποστηρίζει η Άγκυρα.
Τι δηλώνει ο Φιντάν
Τη θέση ότι η Τουρκία δεν προβάλλει αντιρρήσεις στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης, αλλά ζητά γραπτή ενημέρωση για τις θαλάσσιες έρευνες και τις συντεταγμένες τους, διατύπωσε ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν, απαντώντας σε ερώτηση των «ΝΕΩΝ» στο πλαίσιο ομιλίας του στο Ευρωπαϊκό Κέντρο Πολιτικής (EPC).
Ο Τούρκος υπουργός βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου σήμερα θα συναντηθεί με την ύπατη εκπρόσωπο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, Κάγια Κάλας.
Στις απαντήσεις του προς τα «ΝΕΑ», ο Χακάν Φιντάν αναφέρθηκε επίσης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, στο casus belli και στο ενδεχόμενο προώθησης νομοσχεδίου για τη «Γαλάζια Πατρίδα».
Τι είπε για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις
Αναφερόμενος στις σχέσεις Αθήνας και Άγκυρας, ο Χακάν Φιντάν υποστήριξε ότι από τον Μάιο του 2023 οι δύο κυβερνήσεις έχουν επιλέξει να επιδιώξουν την επίλυση των διαφορών τους, αποφεύγοντας τις εντάσεις και δίνοντας έμφαση στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
«Από τον Μάιο του 2023 οι δύο κυβερνήσεις έλαβαν την απόφαση να επιλύσουν τα υφιστάμενα ζητήματα, να αποφύγουν τη δημιουργία εντάσεων και να δώσουν προτεραιότητα στα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης. Μέχρι στιγμής η συνεργασία μας είναι αρκετά καλή. Τουλάχιστον, δεν έχουμε πλέον αερομαχίες. Το Αιγαίο έχει καταστεί ένα πιο ήρεμο μέρος τα τελευταία τρία χρόνια. Ωστόσο, στην ελληνική εσωτερική πολιτική σκηνή απαιτείται μια δόση ρητορικής κατά της Τουρκίας. Είναι σαν ασπιρίνη. Χωρίς την Τουρκία, η ελληνική εσωτερική πολιτική δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Αυτή η πραγματικότητα είναι σημαντική, καθώς εμποδίζει τη λήψη τολμηρών αποφάσεων για την επίλυση των προβλημάτων.
Ο πρόεδρος Ερντογάν έχει επανειλημμένα επιδιώξει να συνεργαστεί με κάθε εκλεγμένο έλληνα πρωθυπουργό για το ίδιο ζήτημα. Είναι έτοιμος να επιστρατεύσει την απαραίτητη πολιτική βούληση για την αντιμετώπιση των επίμαχων θεμάτων. Τα ζητήματα που αφορούν τα ύδατα και το Αιγαίο απαιτούν ισχυρή πολιτική ηγεσία και από τις δύο πλευρές, ώστε να υπάρξει σύγκλιση και οριστική διευθέτηση. Κάθε φορά που συναντιόμαστε με τις ελληνικές κυβερνήσεις, διαπιστώνουμε ότι γνωρίζουν πώς να προσεγγίσουν το ζήτημα, αλλά αδυνατούν να επωμιστούν το πολιτικό κόστος».
Η απάντηση για το casus belli
Σχετικά με το casus belli και τη συμβατότητά του με την προσπάθεια της Τουρκίας να συμμετάσχει στο SAFE και σε άλλα ευρωπαϊκά προγράμματα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υποστήριξε ότι η Άγκυρα δεν θεωρεί πως έχει διατυπώσει απειλή πολέμου.
«Οσον αφορά το “casus belli”, πολλοί θεωρούν ότι πρόκειται για απειλή πολέμου. Είναι η ελληνική εκδοχή. Εμείς, ωστόσο, δεν το έχουμε χαρακτηρίσει ως “casus belli”. Πρόκειται για μια δήλωση της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης το 1995, δεν πρόκειται για νόμο, η οποία επισημαίνει ότι εάν η Ελλάδα επεκτείνει τα χωρικά της ύδατα στα 12 ναυτικά μίλια χωρίς προηγούμενη επίλυση του ζητήματος με την Τουρκία, τότε η τουρκική κυβέρνηση οφείλει να λάβει κάθε αναγκαίο μέτρο για να το αποτρέψει. Η δήλωση εκδόθηκε όταν η Ελλάδα αποδέχθηκε τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), υποδηλώνοντας ότι, βάσει της εν λόγω διεθνούς σύμβασης, ενδέχεται να έχει αυτό το δικαίωμα.
Αυτή η προληπτική δήλωση συνέβαλε στη διατήρηση της ειρήνης μέχρι σήμερα. Δεν συνιστά απειλή πολέμου. Μάλιστα, η Ελλάδα δεν έχει δηλώσει ποτέ ρητά ότι δεν προτίθεται να προβεί σε μια τέτοια ενέργεια (12 μίλια) πριν επιλυθεί το ζήτημα με την Τουρκία. Μέχρι τώρα διατηρούμε το status quo, αναμένοντας να επιλύσουμε τα προβλήματά μας πολιτισμένα. Το ζήτημα είναι επιλύσιμο. Μόνο ο πρόεδρος Ερντογάν διαθέτει την απαιτούμενη πολιτική νομιμοποίηση ώστε να επιστρατεύσει την πολιτική βούληση που χρειάζεται για την επίλυση του προβλήματος. Συμβουλεύω τους έλληνες φίλους μου: όσο εκείνος βρίσκεται ακόμα εκεί, εκμεταλλευτείτε τη στιγμή και συνεργαστείτε μαζί του».
Τι ζητά η Τουρκία για το καλώδιο
Απαντώντας στο ερώτημα των «ΝΕΩΝ» για τις αντιδράσεις της Τουρκίας στο έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης (GSI), ο Χακάν Φιντάν αρνήθηκε ότι η Άγκυρα αντιτίθεται στην υλοποίησή του. Επικαλέστηκε, μάλιστα, συζητήσεις που έχουν γίνει για το θέμα με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν.
«Εμείς δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις. Συζητήσαμε γι’ αυτό με τον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη και τον πρόεδρο κ. Μακρόν. Ο πρόεδρός μου έθεσε το θέμα στη Νέα Υόρκη, κατά τη συνάντησή του με τον Πρωθυπουργό κ. Μητσοτάκη. Χαρακτήρισε το έργο αξιόλογο, λέγοντας ότι θα προτιμούσα να αγοράζετε ηλεκτρική ενέργεια από εμάς αντί να τη μεταφέρετε από απόσταση 2.000 χιλιομέτρων, δαπανώντας πάνω από 2 δισ. ευρώ από ευρωπαϊκά κονδύλια, μπορώ να παρέχω από απόσταση μόλις 70 μιλίων από την ηπειρωτική Τουρκία νερό, ηλεκτρική ενέργεια και φυσικό αέριο, από τα οποία θα μπορούν να επωφεληθούν όλοι: Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι και ολόκληρος ο πληθυσμός.
Δεν έχουμε ακόμη θίξει το ζήτημα των αμφισβητούμενων υδάτων στο Αιγαίο. Αυτό που ζητάμε είναι, όταν ένα πλοίο διεξάγει έρευνες στη θάλασσα, να μας αποστέλλει μια γραπτή ειδοποίηση, όχι απλώς προφορική, στην οποία να αναφέρει: “Πρόκειται να προβούμε σε συγκεκριμένες ενέργειες στη συγκεκριμένη περιοχή, ορίστε οι συντεταγμένες». Αυτό είναι το μόνο που ζητάμε. Τίποτα περισσότερο. Δεν θέλουμε να διαταραχθεί το status quo, ούτε να δημιουργηθεί ένα προηγούμενο με εντελώς λανθασμένο τρόπο, το οποίο θα προκαλέσει ακόμη μεγαλύτερα προβλήματα και για τις δύο πλευρές. Ας μην επιχειρήσουμε να διαμορφώσουμε ένα νέο status quo. Υπό αυτές τις προϋποθέσεις, δεν προβάλλουμε αντιρρήσεις. Είμαστε θετικοί».
