Στο 82% έχει αυξηθεί ο ρυθμός εκκαθάρισης των υποθέσεων μετά την εφαρμογή του νέου δικαστικού χάρτη από τους πρώτους ήδη μήνες της εφαρμογής του.
Σε συνδιασμό με μία δέσμη μεταρρυθμίσεων που έχει σχεδιάσει και υλοποιεί το υπουργείο Δικαιοσύνης, τα αποτελέσματα είναι αισθητά στο σύνολο της χώρας. Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία που έχει συλλέξει το Γραφείο Συλλογής και Επεξεργασίας Δικαστικών Στατιστικών Στοιχείων του υπουργείου, στο 4ο τρίμηνο του 2024, από τη στιγμή δηλάδη που ξεκίνησε να εφαρμόζεται ο χάρτης (16 Σεπτεμβρίου 2024), ο ρυθμός εκκαθάρισης των πρωτοδικείων αυξήθηκε στο 82% σε σχέση με το 68% που ήταν πριν.
Σύμφωνα με το ίδιο το υπουργείο η εικόνα αυτή αναμένεται να βελτιωθεί στο άμεσο μέλλον, όταν θα έχει ολοκληρωθεί η επιμόρφωση των πρώην ειρηνοδικών και θα μπορούν πλέον να δικάζουν όλες τις υποθέσεις. Σύμφωνα με υπολογισμούς της Παγκόσμιας Τράπεζας η συνδυασμένη παραγωγικότητα των (πρώην) ειρηνοδικών και των πρωτοδικών θα αυξηθεί κατά 7 έως 17% κατ’ έτος, ενώ το ποσοστό εκκαθάρισης των πρωτοδικείων αναμένεται να αυξηθεί κατά 14 έως 24%.
Σηημειώνεται ότι μόνο από τη μεταφορά δικαστηριακής ύλης στους δικηγόρους, περισσότερες από 250.000 πράξεις που προηγουμένως επιβάρυναν τα δικαστήρια, όπως προσημειώσεις, σωματεία, έκδοση κληρονομητηρίων και ενόρκων βεβαιώσεων, οι δικαστές εξοικονομούν πλέον περισσότερο χρόνο κατά μέσο όρο 15% προκειμένου να αφιερωθούν στα αμιγώς δικαιοδοτικό τους έργο.
Τα στοιχεία για το Πρωτοδικείο Αθηνών
Στο μεγαλύτερο πρωτωτοδικείο της χώρας δε, η αύξηση έχει καταγράψει ποσοστά της τάξης του 24%. Τα στοιχεί αέιναι εναθρρυντικά καθώς το Πρωτοδικείο Αθηνών, το οποίο διαχειρίζεται περίπου το 1/3 του συνόλου των υποθέσεων και το οποίο διασπάστηκε σε ποινικό τμήμα και πολιτικό τμήμα, μετά την εφαρμογή του νέου Ποινικού Κώδικα και Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, έχει καταγράψει αύξηση του συνολικού αριθμού των υποθέσεων που εισήχθησαν απευθείας στο ακροατήριο κατά 47%.
Στο ίδιο δικαστήριο, η νομοθετική επιταγή για ενίσχυση των μονομελών συνθέσεων των δικαστηρίων έφερε τον επαναπροσδιορισμό των δικασίμων κι οδήγησε στην εκδίκαση περίπου 24% περισσότερων υποθέσεων. Πιο αναλυτικά, ενώ τον Νοέμβριο του 2023 τα ακροατήρια του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών ανέρχονταν περίπου σε 298, ακριβώς ένα χρόνο μετά αυξήθηκαν σε 392. Στο ίδιο δικαστήριο και στο τμήμα ασφαλιστικών μέτρων καταγράφεται, επίσης, σημαντική μείωση του χρόνου προσδιορισμού των προσωρινών διαταγών καθώς ορίζεται πλέον δικάσιμος στις 2 ημέρες από 15 ημέρες που ήταν ο κανόνας πριν.
Εξξαιτίας, του διαχωρισμού σε δύο τμήματα, οι δικαστές έχουν απελευθερωθεί από σημαντικό φόρτο εργασίας και έχουν πλέον περισσότερο χρόνο για να ασχοληθούν με τη μελέτη των υποθέσεων και την έκδοση αποφάσεων. Ενδεικτικό είναι ότι ενώ πριν την εφαρμογή του δικαστικού χάρτη οι Πρόεδροι Πρωτοδικών είχαν 6 υπηρεσίες το μήνα και οι Πρωτοδίκες 9, από την εφαρμογή του χάρτη και μετά, οι υπηρεσίες έχουν μειωθεί για τους Προέδρους στις 3 και για τους Πρωτοδίκες στις 2 το μήνα.
2.100 δικαστές για ποινικές και αστικές υποθέσεις
Αντίστοιχα, βελτίωση καταγράφεται και στο δεύτερο μεγαλύτερο πρωτοδικείο της χώρας, το Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκέι ο μέσος όρος προσδιορισμού για κάθε διαδικασία δεν ξεπερνά πλέον τους 6 μήνες, ενώ για την έκδοση οριστικής απόφασης, στις περισσότερες περιπτώσεις δεν απαιτείται περισσότερο από 1 έτος.
Από τη στιγμή της εφαρμογής του νέου δικαστικού χάρτη έχουν κατατεθεί 17.000 δικόγραφα υποθέσεων, για τα οποία έχει οριστεί δικάσιμος έως τα τέλη του 2025 το αργότερο.
Στο σύνολο της χώρας ασχολούνται πλέον 2.100 δικαστές, 916 πρώην ειρηνοδίκες και 1.200 πρωτοδίκες, για τις ποινικές και αστικές υποθέσεις με αποτέλεσμα την ισομερή κατανομή της πρωτοβάθμιας δικαστικής ύλης. Παράλληλα, σε επίπεδο χωροταξικού σχεδιασμού, έχουν δημιουργηθεί βιώσιμοι και παραγωγικοί δικαστικοί σχηματισμοί.
Ενώ πριν την εφαρμογή του δικαστικού χάρτη από τα συνολικά 217 ειρηνοδικεία και πρωτοδικεία σε όλη τη χώρα, μόνο τα 13 εξ’ αυτών (6%) είχαν περισσότερους από 15 δικαστές, μετά την ενοποίηση του πρώτου βαθμού δικαιοδοσίας, από τις συνολικά 56 έδρες πρωτοδικείων, οι 32 εξ αυτών (57%) έχουν περισσότερους από 15 δικαστές και καθίστανται παραγωγικά δικαστήρια, κατ’ εφαρμογή ευρωπαϊκών και διεθνών προτύπων.
