Η νίκη του Ντόναλντ Τραμπ στις προεδρικές εκλογές του 2024 και οι πρώτες κινήσεις της νέας αμερικανικής προεδρίας σηματοδοτούν έναν πλατύ πολιτικό μετασχηματισμό, ο οποίος φαίνεται πως αναθεωρεί βασικές διαστάσεις της αμερικανικής εσωτερικής και εξωτερικής πολιτικής.
Το ΕΝΑ αφιέρωσε την πρώτη μιας νέας σειράς διαλέξεων με θέμα «Όψεις της σύγχρονης δημοκρατίας: Προκλήσεις και προοπτικές» στη διαφαινόμενη αυτή εξέλιξη.
Στην εισήγησή του με τίτλο «Από τον Τραμπ στον τραμπισμό: Πλευρές της μεγάλης πολιτικής στροφής στις ΗΠΑ», ο Χρύσανθος Τάσσης, επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Κοινωνικής Πολιτικής του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης, επισκέπτης καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο του Shippensburg (PA) στις ΗΠΑ και μέλος του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου του ΕΝΑ, επιχείρησε να αναδείξει τους παράγοντες που τροφοδοτούν αυτόν το μετασχηματισμό.
Όπως υπογράμμισε ο εισηγητής, ο Ντόναλντ Τραμπ «δεν είναι ένα συγκυριακό φαινόμενο» και η νίκη του «δεν είναι τυχαία». Αντίθετα, «υπάρχει μια ιστορικότητα», που, κατά τον Χ. Τάσση, αρχίζει από το 1964: «Τραμπ και Ρεπουμπλικανοί έχουν μια συγκεκριμένη ιδεολογία, που σχετίζεται με τη συντηρητικοποίηση ενός κομματιού της αμερικανικής κοινωνίας, και, σε συνδυασμό με την οικονομική κρίση, διαμορφώνει τη βάση υποστήριξης του Αμερικανού προέδρου», υποστήριξε ο ομιλητής, αναφερόμενος στην επέλαση του νεοφιλελευθερισμού και της συντηρητικής ατζέντας στα ατομικά δικαιώματα, στις παραδοσιακές αξίες και τον προστατευτισμό των ΗΠΑ στο διεθνές εμπόριο.
Ο Τραμπ κατάφερε, κατά τον εισηγητή, να αλλάξει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα, το οποίο υιοθέτησε το πρόγραμμά του. Ενδεικτική αυτού είναι, όπως είπε, η επιλογή του Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος «προάγει στη Ζώνη της Σκουριάς μια διαδικασία υπέρβασης της φτώχειας και της κακής οικονομικής κατάστασης όχι με συλλογικό τρόπο (π.χ. εθνικό σύστημα υγείας), αλλά με βάση την ατομική ικανότητα επιτυχίας». Έτσι, πρόσθεσε, «προάγεται ένας συντηρητισμός που δημιουργεί ένα νέο πρότυπο στο πλαίσιο του ιμπεριαλισμού των ΗΠΑ σε σχέση με την Ευρώπη».
Ολοκληρώνοντας την εισήγησή του, ο Χ. Τάσσης έθεσε δύο κομβικά ερωτήματα. Πρώτον, εάν η επιτυχία του Ντ. Τραμπ μπορεί να αλλάξει τα κομματικά συστήματα και τις κοινωνίες της Δυτικής και της Βόρειας Ευρώπης και, δεύτερον, εάν οι δασμοί και ο προστατευτισμός που εισηγείται ο Αμερικανός πρόεδρος σημαίνουν το τέλος της παγκοσμιοποίησης.
Στην κατεύθυνση αυτή, τα 800 δισ. ευρώ που δαπανώνται για τον επανεξοπλισμό της ΕΕ εγείρουν ανησυχίες. Η αύξηση των αμυντικών δαπανών είναι, όπως είπε ο εισηγητής, μια βόμβα στα θεμέλια της ΕΕ, αφού το πιο σημαντικό για την Ένωση μέχρι τώρα ήταν η διατήρηση της ειρήνης.
Στην εκδήλωση συμμετείχε ο Μιχάλης Σπουρδαλάκης, ομότιμος καθηγητής του Τμήματος Κοινωνιολογίας του Εθνικού & Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και μέλος του Γνωμοδοτικού Συμβουλίου του ΕΝΑ.
{https://www.youtube.com/watch?v=-inqwLHgJWE}
