Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος περιγράφεται στα Συνοπτικά Ευαγγέλια (Ματθαίος 17:1-8, Μάρκος 9:2-8, Λουκάς 9:28-36), ενώ αναφέρεται και στην Β΄ Επιστολή Πέτρου (1:16-18). Επίσης, θεωρείται ότι η αρχή του Κατά Ιωάννη Ευαγγελίου αναφέρεται σε αυτή.
Σύμφωνα με αυτές τις αναφορές, ο Ιησούς μαζί με τρεις από τους Αποστόλους, τον Πέτρο, τον Ιάκωβο και τον Ιωάννη, ανέβηκαν σε ένα βουνό (το όρος της Μεταμορφώσεως, το οποίο παραδοσιακά αναγνωρίζεται ως το όρος Θαβώρ) για προσευχή. Εκεί οι τρεις Απόστολοι έκατσαν να ξεκουραστούν και κοιμήθηκαν.
Όταν ξύπνησαν είδαν τον Ιησού να φωτοβολεί με λαμπρό φως και τα ρούχα του είχαν γίνει λευκά. Μαζί του βρίσκονταν και συνομιλούσαν δύο άντρες, ο Μωυσής που εκπροσωπεί τον Νόμο και ο Ηλίας που εκπροσωπεί τους προφήτες. Ο Πέτρος είπε στον Ιησού: «Διδάσκαλε, καλό είναι να μείνετε εδώ, ας φτιάξουμε τρεις σκηνές - μια για Σας, μια για τον Μωυσή και μια για τον Ηλία».
Στη συνέχεια, τους κάλυψε νέφος και ακούστηκε μια φωνή από τον ουρανό, λέγοντας: «Οὗτος ἐστὶν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός· αὐτοῦ ἀκούετε», δηλαδή «Αυτός είναι ο αγαπημένος μου Υιός, ο εκλεκτός μου· αυτόν να ακούτε».
Οι μαθητές έπεσαν στη γη φοβισμένοι, αλλά ο Ιησούς πλησίασε και τους άγγιξε, λέγοντάς τους να μην φοβούνται. Όταν οι μαθητές κοίταξαν ψηλά, δεν είδαν πια τον Προφήτη Ηλία και τον Μωυσή.
Τα έθιμα της ημέρας
Ως σπουδαία δεσποτική εορτή, η Μεταμόρφωση του Σωτήρος, αποτελεί εξαίρεση μέσα στην σύντομη αλλά αυστηρή νηστεία του Δεκαπενταύγουστου!
Μόνο για σήμερα λοιπόν επιτρέπεται - αν όχι επιβάλλεται - η ιχθυοφαγία.
Ανήμερα της εορτής, προσφέρουν στους ναούς τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, για να ευλογηθούν από τον ιερέα μετά την θεία λειτουργία, και να διανεμηθούν ως ευλογία στους πιστούς.
Σε ορισμένους μάλιστα τόπους προσφέρουν στον ναό το πρώτο λάδι της χρονιάς, για να ευλογηθεί, ώστε η ευλογία να επεκταθεί και στην υπόλοιπη παραγωγή.
