Εκπρόσωποι της αγοράς αναφέρουν ότι η φετινή παραγωγή είναι σημαντικά μειωμένη σε σχέση με πέρυσι λόγω των καιρικών συνθηκών, αλλά από την άλλη τονίζουν ότι δεν δικαιολογούνται τόσο μεγάλες ανατιμήσεις, και μάλιστα σε τόσο μικρό χρονικό διάστημα, καταγγέλλοντας κερδοσκοπικά παιχνίδια.
Παράλληλα, χτυπούν «καμπανάκι» για φαινόμενα ελληνοποιήσεων εισαγόμενης ντομάτας, η τιμή της οποίας αγγίζει ακόμα και τα 3 ευρώ το κιλό.
Πριν την επέλαση της κακοκαιρίας «Daniel» στη Θεσσαλία, στις 4 Σεπτεμβρίου, η χονδρική τιμή της ντομάτας, σύμφωνα με στοιχεία του Οργανισμού Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ), ήταν στα 0,90 ευρώ το κιλό και η λιανική στα 1,5-1,7 ευρώ το κιλό.
Μία εβδομάδα αργότερα, η χονδρική τιμή εκτινάχθηκε κατά 44,4%, στα 1,3 ευρώ, και ακριβώς την επόμενη μέρα στα 1,4 ευρώ το κιλό, για να φτάσει στις 21 Σεπτεμβρίου τα 1,5 ευρώ. Παρά το ότι τις πρώτες μέρες οι τιμές για τον καταναλωτή είχαν αυξηθεί μόνο στη Θεσσαλία και τις κοντινές περιοχές ακόμα και στα 2,8 ευρώ το κιλό, δηλαδή σε ποσοστό μέχρι και 86,7% (!), στην υπόλοιπη Ελλάδα δεν ξεπερνούσαν τα 1,80 ευρώ.
Τις τελευταίες δύο εβδομάδες, οι τιμές εκτοξεύτηκαν ακόμα και κατά 1 ευρώ, φτάνοντας σε ορισμένες λαϊκές αγορές να πωλούνται από 2 έως και 2,8 ευρώ το κιλό.
«Δεν δικαιολογούνται οι ανατιμήσεις αυτές, που ξεκίνησαν μετά τις καταστροφές στη Θεσσαλία. Η περιοχή δεν παράγει ντομάτες σε τέτοια επίπεδα που να δικαιολογούν μεγάλες αυξήσεις των τιμών. Κάποιοι βρήκαν την ευκαιρία να αισχροκερδήσουν στηριζόμενοι στις τεράστιες ζημιές που υπέστη η Θεσσαλία», αναφέρει στον εφημερίδα «Ελεύθερος Τύπος» ο αντιπρόεδρος της Εθνικής Ενωσης Αγροτικών Συνεταιρισμών, Χρήστος Γιαννακάκης.
Οι τιμές για τους καταναλωτές παραμένουν στα ύψη, παρά το ότι στη χονδρική έχουν υποχωρήσει την τελευταία εβδομάδα. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΚΑΑ, στις 26 Σεπτεμβρίου η χονδρική τιμή της ντομάτας μειώθηκε στα 1,2 ευρώ το κιλό από 1,5 ευρώ μία εβδομάδα πριν, δηλαδή κατά 20%, ενώ οι εισαγωγής έπεσαν από τα 1,4 στα 1,2 ευρώ το κιλό.
Στα σούπερ μάρκετ οι υπαίθριες ντομάτες α’ κατηγορίας πωλούνται από 2,16 έως 2,69 ευρώ το κιλό, ενώ οι εισαγωγής από 2,26 έως 2,6 ευρώ το κιλό. Σε μικρότερα καταστήματα και λαϊκές αγορές οι καταναλωτές αντικρίζουν τιμές που αγγίζουν ακόμα και τα 2,8 ευρώ το κιλό.
Πληθωριστικές πιέσεις στις ντομάτες ασκεί και η μειωμένη παραγωγή λόγω της ανομβρίας και των υψηλών θερμοκρασιών κατά τη διάρκεια της άνοιξης. Ωστόσο, ακόμα και με αυτά τα δεδομένα οι ανατιμήσεις είναι υπέρμετρες.
Τη φετινή χρονιά η Ελλάδα παρήγαγε 190.000 τόνους υπαίθριας ντομάτας και 290.000 τόνους θερμοκηπιακής, δηλαδή συνολικά 480.000 τόνους, εκ των οποίων μόνο οι 20.000 παράγονται στη Θεσσαλία. Πάντως, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, οι τιμές σε κάποιες κατηγορίες ντομάτας αυξήθηκαν τον Σεπτέμβριο ακόμα και κατά 50%, ενώ η μέση τιμή του προϊόντος είναι πάνω από τον μέσο όρο της πενταετίας.
Σύμφωνα με στοιχεία του Incofruit Hellas, τις 20 μέρες του Σεπτεμβρίου οι εισαγωγές της ντομάτας εκτινάχθηκαν πάνω από 200%, για να καλυφθεί η αυξημένη ζήτηση. Συγκεκριμένα, το διάστημα 1-22 Σεπτεμβρίου εισήχθησαν στη χώρα μας 5.082 τόνοι, εκ των οποίων οι 3.400 τόνοι προέρχονται από την Τουρκία, έναντι 1.600 τόνων το αντίστοιχο περυσινό διάστημα.
Η αγορά αναμένεται να ομαλοποιηθεί και οι τιμές θα υποχωρήσουν από τις 15 Οκτωβρίου και μετά, με την είσοδο στην αγορά και της θερμοκηπιακής ντομάτας, ωστόσο θα κινηθούν σε υψηλότερα επίπεδα από τα περυσινά.
Ντομάτες: Ερχονται από Πολωνία και «βαφτίζονται» ελληνικές
Με εισαγωγές από την Πολωνία καλύπτει τις ανάγκες της σε ντομάτα η Κρήτη, με τη λιανική τιμή της να αγγίζει τα 3 ευρώ το κιλό, ενώ εκπρόσωποι του κλάδου καταγγέλλουν ότι πολλές από τις ποσότητες «βαφτίζονται» ελληνικές.
«Η τιμή της ντομάτας είναι πολύ ακριβή για τον καταναλωτή. Η παραγωγή είναι αρκετά μειωμένη, γιατί ενώ κάθε χρόνο το καλοκαίρι παράγουμε το 10% της εγχώριας παραγωγής στην Κρήτη, φέτος δεν καλλιεργήσαμε τίποτα, επειδή δεν υπήρχαν εργάτες», σημειώνει στον «Ελεύθερο Τύπο» με τη σειρά του ο γενικός γραμματέας του Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας, Μιχάλης Διανιτάκης, τονίζοντας ότι στην περιοχή αυτή τη στιγμή η τιμή παραγωγού κυμαίνεται από 1,3-1,5 ευρώ το κιλό.
«Ερχονται οι πολωνικές ντομάτες, τις αγοράζουν οι έμποροι, τις “βαφτίζουν” ελληνικές και τις πωλούν στην αγορά ως ντομάτες Ιεράπετρας», υπογραμμίζει ο κ. Διανιτάκης και συμπληρώνει ότι και οι εισαγωγείς εκμεταλλεύονται τη συγκυρία και την υψηλή τιμή της χονδρικής στην Ελλάδα και αυξάνουν εσκεμμένα τις τιμές.
Ενώ η αγορά αναμένει να ξεκινήσει η παραγωγή της κρητικής θερμοκηπιακής ντομάτας για να πέσουν οι τιμές, ο γενικός γραμματέας του Αγροτικού Συλλόγου Ιεράπετρας εκτιμά ότι οι τιμές δεν θα υποχωρήσουν κάτω από τα 2,5 ευρώ το κιλό.
