Τονίζοντας την δυνατότητα ουσιαστικής συνδρομή του συνόλου των φορέων του δημοσίου τομέα στην εφαρμογή καινοτόμων πρακτικών και υπηρεσιών, με στόχο τόσο να μεγιστοποιηθούν τα προσδοκώμενα οφέλη στην οικονομική ανάπτυξη και ευημερία όσο και την επίτευξη εξοικονομήσεων πόρων στη λειτουργία των ίδιων των δημοσίων υπηρεσιών και λαμβάνοντας ιδίως υπόψη τις ιδιαίτερα δυσχερείς οικονομικές συνθήκες που διανύει η Χώρα, η υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης κ. Γεροβασίλη στην εγκύκλιο της θεωρεί, ότι κάθε βήμα προς την ενίσχυση της οικονομίας της γνώσης, της καινοτομίας και της κατοχύρωσης της διαφάνειας στη σχέση Κράτους και Κοινωνίας των Πολιτών αποκτά ιδιάζουσα σημασία.
Η καινοτομία στον δημόσιο τομέα αφορά σε σημαντικές βελτιώσεις στη δημόσια διοίκηση και στις υπηρεσίες της. Με βάση τους ορισμούς που εγκρίθηκαν για τον επιχειρησιακό τομέα (Εγχειρίδιο του Όσλο) και την προσαρμογή τους στο έργο Μέτρησης Δημόσιας Καινοτομίας (Measuring Public Innovation-MEPIN) από τον Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), η καινοτομία του δημόσιου τομέα μπορεί να οριστεί ως η εφαρμογή από φορείς/οργανισμούς του δημόσιου τομέα νέων ή σημαντικά βελτιωμένων λειτουργιών, υπηρεσιών ή προϊόντων.
Η καινοτομία του δημόσιου τομέα περιλαμβάνει σημαντικές βελτιώσεις στις υπηρεσίες που η Διοίκηση έχει την ευθύνη να παρέχει, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που παρέχονται από τρίτους. Καλύπτει τόσο το περιεχόμενο των εν λόγω υπηρεσιών όσο και τα μέσα που χρησιμοποιούνται για την παροχή τους. Μεταξύ των χωρών μελών του ΟΟΣΑ παρατηρούνται διάφοροι τύποι καινοτομίας, πολλές από τις οποίες δημιουργούν υπηρεσίες που είναι πιο επικεντρωμένες στον χρήστη, είναι πιο ξεκάθαρες και αντιμετωπίζουν αποτελεσματικότερα τη ζήτηση των χρηστών των υπηρεσιών. Η καινοτομία μπορεί να αλλάξει τόσο την παροχή των δημοσίων υπηρεσιών με τη βελτίωση των χαρακτηριστικών τους όσο και τη ζήτηση τους εισάγοντας νέους τρόπους για να δηλώσουν την ανάγκη και την παροχή τους.
Σήμερα, σύμφωνα με την εγκύκλιο Γεροβασίλη, οι ολοένα και πιο εξελιγμένες ανάγκες πολιτών και επιχειρήσεων καθώς και οι νέες προκλήσεις λόγω δημοσιονομικών πιέσεων απαιτούν καινοτόμες προσεγγίσεις από τον δημόσιο τομέα.
Ωστόσο όπως παραδέχεται στην εγκύκλιο η υπουργός Διοικητικής Ανασυγκρότησης, η γνώση σχετικά με την καινοτομία του δημόσιου τομέα και τα αποτελέσματά της, το κόστος και απαιτούμενο περιβάλλον μέσα στο οποίο θα μπορούσε να ευδοκιμήσει, είναι κατακερματισμένα. Η καινοτομία του δημόσιου τομέα σπανίως καταγράφεται σε κρατικούς προϋπολογισμούς, ρόλους και διαδικασίες, και υπάρχει περιορισμένη επίγνωση του συνόλου των διαθέσιμων εργαλείων από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής για την επιτάχυνσή της.
Σύμφωνα με παράδειγματα που επικαλείται η εγκύκλιος Γεροβασίλη πολλές χώρες μέλη του ΟΟΣΑ έχουν υιοθετήσει διάφορες προσεγγίσεις σε εθνικό επίπεδο για την προώθηση της καινοτομίας στον δημόσιο τομέα. Κυμαίνονται από την ανάπτυξη στρατηγικών καινοτομίας στο σύνολο της κυβέρνησης που αφορούν το ρόλο του δημόσιου τομέα ως καινοτόμου για τη δημιουργία δομών (π.χ. Φινλανδία) έως την ενίσχυση μεμονωμένων οργανώσεων σχετικών με την προώθηση διαδικασιών καινοτομίας (π.χ. Δανία). Υπάρχουν επίσης στρατηγικές και σχέδια δράσης για την καινοτομία στις δημόσιες υπηρεσίες όπως στην Αυστραλία, τα οποία επιτρέπουν τον έλεγχο και την αξιολόγηση των δυνατοτήτων βελτίωσης της παροχής υπηρεσιών σε πραγματικές συνθήκες εργασίας καθώς και προτεινόμενους δείκτες για την μέτρησή της καινοτομίας στο Δημόσιο.
Μερικές καινοτόμες προσεγγίσεις στην παροχή δημοσίων υπηρεσιών που καταγράφηκαν σε έρευνα του ΟΟΣΑ το 2012 περιλαμβάνουν:
- Τεχνολογίες πληροφοριών και επικοινωνίας (ΤΠΕ) - ΗΠΑ και Μεξικό,
- Συνεργασίες με πολίτες και την κοινωνία των πολιτών - ΗΠΑ, Καναδάς και Ηνωμένο Βασίλειο,
- Συμπράξεις με τον ιδιωτικό τομέα (ΣΔΙΤ) - Αυστραλία, Γαλλία, Γερμανία, Δημοκρατία της Νότιας Κορέας και Ηνωμένο Βασίλειο,
- Λύσεις για τη βελτίωση των συνθηκών πρόσβασης στις παρεχόμενες υπηρεσίες - Καναδάς.
Η πιο πρόσφατη μελέτη του ΟΟΣΑ για την καινοτομία στο Δημόσιο αφορά στη σχετική πολιτική της Σουηδίας για το 2016.
Το «Ορίζοντας 2020» (“Horizon 2020”-H2020) είναι το πρόγραμμα Έρευνας και Καινοτομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία διαθέτει σχεδόν 80 δις € από κοινοτικές επιχορηγήσεις και ιδιωτικές επενδύσεις για την περίοδο 2014-2020 με στόχο την ενθάρρυνση καινοτομιών παίρνοντας ιδέες «από το εργαστήριο στην αγορά8». Το πρόγραμμα αυτό αποτελεί το χρηματοδοτικό μέσο για την εφαρμογή της Ένωσης Καινοτομίας, μιας πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής στρατηγικής «Europe 2020» με στόχο την προώθηση της οικονομικής ανάπτυξης, τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την ανταγωνιστικότητα. Με το συνδυασμό της έρευνας και της καινοτομίας το Η2020 έχει ως στόχο να άρει τα εμπόδια στην καινοτομία και να καταστήσει ευκολότερη για το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα τη συνεργασία στην παροχή καινοτόμων υπηρεσιών και προϊόντων. Σημειώνεται ότι το Υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης-ΥΠΕΣΔΑ (πρώην Υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης και Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης-ΥΔΜΗΔ) συμμετέχει στο Η2020 με το έργο «YourDataStories» ως βασικός συνεργάτης διαμόρφωσης της αρχιτεκτονικής σχεδιασμού και βασικός πιλότος λειτουργίας του.
Η μεθοδολογία του πληθοπορισμού (Crowdsourcing) και γενικότερα η ανοικτή καινοτομία αποτελούν επίσης, μεταξύ άλλων, δύο σύγχρονες προσεγγίσεις που έρχονται να αντιμετωπίσουν τη ραγδαία μεταβολή των συνθηκών με τη συνεχή προσαρμογή των οργανισμών και επιχειρήσεων στο νέο περιβάλλον. Μεταξύ άλλων οι μεθοδολογίες αυτές έχουν ήδη εφαρμοστεί με επιτυχία και στην Ελλάδα με τη διεξαγωγή διαγωνισμών καινοτομίας με ανοικτά δεδομένα (hackathons) από το ΥΠΕΣΔΑ (06.05.2014 και 13.04.2016), το Υπουργείο Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων (1819.07.2015), Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (13-15.07.2016) κ.α.
Μετά τα ανωτέρω και για την καλύτερη οργάνωση του πεδίου της καινοτομίας στη Δημόσιο Τομέα, κατά την άσκηση σχετικών αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Διοικητικής Ανασυγκρότησης ζητά από τους δημοσίους φορείς να αποστείλουν σημεία επαφής, με στόχο την προώθηση της καινοτομίας στο Δημόσιο (σύνταξη εθνικού σχεδίου δράσης, συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών, θέσπιση διαγωνισμών, προσδιορισμός του απαραίτητου θεσμικού, οργανωσιακού και επιχειρησιακού πλαισίου, κτλ.),
Να συμπληρώσουν ερωτηματολόγιο για τη συλλογή πληροφοριών και την καταγραφή των προερχόμενων από το δημόσιο τομέα καινοτομιών (σύμφωνα με τον ορισμό που παρέχεται στην παρούσα εγκύκλιο) που έχουν ήδη υλοποιηθεί ή υλοποιούνται επί του παρόντος ή σχεδιάζεται να υλοποιηθούν αλλά και άμεσα να ενημερώσουν για το σύνολο των υπηρεσιών, φορέων, οργανισμών, εταιριών και παντός είδους νομικών προσώπων που βρίσκονται στην αρμοδιότητά τους.
