Το ATHENIAN («ATHENs termInal Area redesign & pbN») είναι έργο που αποσκοπεί στον ανασχεδιασμό του εναέριου χώρου της Τερματικής Περιοχής (ΤΜΑ) Αθηνών και στην εφαρμογή διαδικασιών δορυφορικής πλοήγησης βάσει επιδόσεων ακριβείας στην αεροναυτιλία (Performance Based Navigation /PBN) για τις αφίξεις και αναχωρήσεις αεροσκαφών στο Διεθνή Αερολιμένα Αθηνών (ΔΑΑ). Το έργο έχει διάρκεια πέντε (5) έτη και θα συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη λειτουργία και διαχείριση του ενιαίου Ευρωπαϊκού ουρανού.
Συγχρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση στο πλαίσιο SESAR (Ερευνητικό πρόγραμμα διαχείρισης της εναέριας κυκλοφορίας του Ενιαίου Ευρωπαϊκού Ουρανού). Στην υλοποίησή του συμμετέχουν εξειδικευμένοι συνεργάτες από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ), την AEGEAN, την SKY express και το EUROCONTROL, υπό τον συντονισμό του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών Α.Ε. (ΔΑΑ), την υποστήριξη της EU/CINEA (Ευρωπαϊκή Εκτελεστική Υπηρεσία για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον) και της Μονάδας ΕΥΣΣΑΕ (Ειδική Υπηρεσία Συντονισμού για τον Σχεδιασμό, την Αξιολόγηση και την Υλοποίηση – Μηχανισμός CEF) του Υπουργείου Οικονομίας και Οικονομικών.
Αποσκοπεί στη δημιουργία διαδικασιών δορυφορικής πλοήγησης αεροσκαφών βάσει επιδόσεων (PBN), σύμφωνα με τον Κανονισμό 2018/1048 της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Γενικό Σχέδιο Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας.
Το ATHENIAN ξεκίνησε τον Ιανουάριο του 2023 και έχει προγραμματιστεί να ολοκληρωθεί σταδιακά μέχρι το τέλος του 2027. Στη διάρκεια του έργου πέραν των συμμετόχων, ειδικά θέματα εξετάζονται σε συνεργασία με φορείς, όπως η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας (ΑΠΑ), η Πολεμική Αεροπορία (ΠΑ), η Διεθνής Ένωση Αερομεταφορών (IATA), η Επιτροπή Αερομεταφορέων (AOC) στον ΔΑΑ, η αεροπορική εταιρεία RYANAIR, οι εκπρόσωποι των Χρηστών Γενικής Αεροπορίας, ενώ ενημερώνονται οι εκπρόσωποι των Τοπικών Κοινοτήτων. Επιπρόσθετα χρησιμοποιούνται εξειδικευμένες υπηρεσίες παρόχων όπως, η ElPho (Ελληνική Φωτογραμμετρική Ε.Π.Ε.), και η DAS (DFS Aviation Services GmbH).
Η πρώτη φάση του έργου ολοκληρώθηκε τον Ιανουάριο του 2024 και περιλαμβάνει, τοπογραφικές αποτυπώσεις και ανάπτυξη διαδικασιών άφιξης και αναχώρησης, με πλοήγηση βάσει επιδόσεων, στη σημερινή αρχιτεκτονική του εναέριου χώρου της ΤΜΑ Αθηνών (Overlay PBN).
Η δεύτερη φάση ξεκίνησε τον Απρίλιο του 2024, για ανασχεδιασμό της TMA Αθηνών και την ανάπτυξη του συνόλου των νέων διαδικασιών PBN, ενώ ένα σημαντικό ορόσημο επιτεύχθηκε τον Φεβρουάριο του 2025 με την παράδοση τoυ Concept of Operations - ConOps.
Σύμφωνα με όλους τους συμμετέχοντες φορείς - ΥΠΑ, ΔΑΑ, AEGEAN και SΚΥ express - ο προηγμένος και αποτελεσματικός σχεδιασμός των νέων διαδικασιών άφιξης και αναχώρησης PBN αναμένεται να αναβαθμίσει τη διαχειριστική αποδοτικότητα της εναέριας κυκλοφορίας, με μειωμένη χρήση ραδιοεπικοινωνιών και τεχνικών καθοδήγησης των αεροσκαφών (vectoring), ενώ ταυτόχρονα θα ωφελήσει το ευρωπαϊκό δίκτυο Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας και θα περιορίσει το περιβαλλοντικό αποτύπωμα των πτήσεών μας. Είναι σημαντικό ότι το έργο αυτό είναι αποτέλεσμα συνεργασίας και διαβούλευσης όλων των συμμετόχων και των φορέων που θα ωφεληθούν από την υλοποίησή του.
Παράλληλα, σύμφωνα με το EUROCONTROL (Ευρωπαϊκός Οργανισμός για την Ασφάλεια στην Αεροναυτιλία) το έργο ATHENIAN προσφέρει ένα πλαίσιο για τον πλήρη ανασχεδιασμό της δομής της Τερματικής Περιοχής (TMA), με συνεργατικό τρόπο μεταξύ των βασικών συμμετόχων του Αεροδρομίου και συμπεριλαμβανομένου του EUROCONTROL μέσω του ρόλου του ως Διαχειριστή του Ευρωπαϊκού Δικτύου Εναέριας Κυκλοφορίας. Το EUROCONTROL υποστηρίζει με εμπειρογνωμοσύνη τις μετρήσεις αποδοτικότητας και το σχεδιασμό της TMA, την ικανότητα του στόλου των αεροσκαφών αναφορικά με το επίπεδο εξοπλισμού και την πιστοποίηση για εκτέλεση διαδικασιών PBN, καθώς και τη σύνδεση με τη χωρητικότητα των διαδρόμων απογείωσης/προσγείωσης. Το έργο ATHENIAN, με τις στοχευμένες λειτουργικές βελτιώσεις για τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις, θα ωφελήσει επίσης άμεσα το ευρωπαϊκό δίκτυο Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας.
