«Για να δώσουμε λύσεις πρέπει να υπάρχουν δράσεις, σημείωσε ο διευθύνων σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ, Χάρης Σαχίνης μιλώντας σήμερα το πρωί στο πρώτο workshop της σειράς «Υδάτινες Συμμαχίες / Γνώση-Λύση-Δράση για το μέλλον του Νερού», με τίτλο «Στρατηγικές Αντιμετώπισης της Λειψυδρίας: Πρόληψη & Προετοιμασία» που διοργανώνουν το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ), η ΕΥΔΑΠ, το Ινστιτούτο ΤΕΕ-ΤΜΕΔΕ και το Ινστιτούτο «We are Greece».
Με moto «Καθαρό Νερό για όλους», διευκρίνισε ότι το πόσιμο νερό στην χώρα μας, κατατάσσεται στην 1η θέση όσον αφορά στην ποιότητά του μεταξύ 180 χωρών παγκοσμίως, σύμφωνα με τον Δείκτη Περιβαλλοντικών Επιδόσεων του Πανεπιστημίου Yale και πρόσθεσε ότι αφορά τόσο στο πόσιμο όσο και των αποχετεύσεων, καθώς έχουν καθαριστεί οι παραλίες του Σαρωνικού αλλά και από ενεργειακής πλευράς γιατί έχει πολύ μικρό ενεργειακό κόστος.
Δήλωσε ακόμη ότι σύμφωνα με το Global Water Intelligence είναι ένα από τα φθηνότερα νερά στην Ευρώπη, αν όχι στον κόσμο, ενώ αναφέρθηκε και στο κοινωνικό τιμολόγιο για τις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Παράλληλα, αναφέρθηκε στη δράση καθαρισμού του Ευβοϊκού και συνέχισε λέγοντας ότι το ανακυκλωμένο νερό θα χρησιμοποιηθεί για άρδευση και βιομηχανική χρήση.
Η ΕΥΔΑΠ λειτουργεί και συντηρεί καθημερινά ένα δίκτυο εκατοντάδων χιλιομέτρων που φέρνει το νερό από τους τέσσερις ταμιευτήρες και ένα δίκτυο ύδρευσης 14.000 χλμ., ενώ έχει και 4 μεγάλα εργοστάσια που εξασφαλίζουν την καθαρότητα του νερού, εξυπηρετώντας 2.5 εκατ. πελάτες. Αναφέρθηκε ακόμη στα 5 κέντρα επεξεργασίας λυμάτων και προμήνησε ότι θα γίνουν δέκα, ενώ σύντομα θα ανακυκλώνουν και το νερό.
Αν συνεχιστεί η ανομβρία, το νερό φτάνει για δυόμιση χρόνια
Πρόσθεσε ότι η ταχεία μείωση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες από τους οποίους το Ελληνικό Δημόσιο τροφοδοτεί την ΕΥΔΑΠ συνεχίζεται και η εταιρία έχει αναλάβει τη διερεύνηση εναλλακτικών λύσεων για το Δημόσιο. «Τον Οκτώβριο του 2022 ήμασταν πάνω από το μέσο όρο σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια και στο τέλος της υδατικής περιόδου το απολήψιμο απόθεμα μειώθηκε στα 641.306 (σε εκ.κ.μ). Και τον Οκτώβριο του 2023 ελπίζαμε ότι οι καιρικές συνθήκες θα αυξήσουν το απόθεμα κάτι το οποίο δεν συνέβη όπως και φέτος. Οπότε έχουμε μια κατάσταση ανομβρίας που αν συνεχιστεί θα έχουμε νερό για τα επόμενα δυόμιση χρόνια. Είναι επομένως αναγκαία η συνεργασία με το δημόσιο, προτείνουμε λύσεις αλλά πλέον πρέπει να υπάρξουν άμεσες δράσεις».
Ο κ. Σαχίνης σημείωσε ότι σε κανονικές συνθήκες η τροφοδοσία της Αττικής γίνεται από τα βουνά της Δυτικής Ελλάδας στα τέσσερα διυλιστήρια. Σήμερα προστίθενται εφεδρικοί ταμιευτήρες και γεωτρήσεις σύμφωνα με το υπάρχον πλάνο της ΕΥΔΑΠ αλλά με υψηλά ενεργειακά κόστη που μπορούν να συνεισφέρουν έως 75 εκατ. m3 από γεωτρήσεις στο έλλειμμα των 225 εκατ. m3.
«Όταν είδαμε ότι πέφτουν τα επίπεδα των ταμιευτήρων μας και υπάρχει λιγότερο νερό ενεργοποιήσαμε άμεσα αυτό το πλάνο. Επίσης έχουμε κάνει δοκιμαστικές γεωτρήσεις στον Βοιωτικό Κηφισό, των οποίων οι πρώτες ενδείξεις είναι θετικές. Ωστόσο δεν είμαστε οι μόνοι που διεκδικούμε το νερό εκεί καθώς υπάρχει αγροτική παραγωγή και προσπαθούμε να αποδείξουμε ότι υπάρχει αρκετό νερό για όλους.
Πιστεύουμε ότι η μακροχρόνια λύση είναι η διασύνδεση με τη λίμνη των Κρεμαστών που πενταπλασιάζει τα αποθέματα με μηδενικό λειτουργικό κόστος για την κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους των αναγκών.
Δεν θα αλλάξει η μορφολογία του τοπίου, παρόλα αυτά πρέπει να βρούμε και εναλλακτικές λύσεις σε περίπτωση που αργήσει το έργο. Μια εναλλακτική είναι να φέρουμε νερό με τάνκερ των 100 χιλιάδων τόνων και έχουμε υπολογίσει ότι τρία τέτοια μπορούν να φέρουν 35 εκατ. κυβικά το χρόνο στο σύστημα. Μπορούμε να τα πάρουμε από τις εκβολές του Αχελώου, από τον Αστακό, και να φέρουμε το νερό μέσα στον βόρειο Κορινθιακό και να το ανεβάσουμε στο κανάλι μας».
Αναφορικά με τις επενδύσεις των αφαλατώσεων σημείωσε ότι ίσως προχωρήσει με διαγωνισμό για να δοθεί γρηγορότερα λύση στην κάλυψη των αναγκών.
«Υπάρχουν και άλλες λύσεις ωστόσο δεν μπορούν να πραγματοποιηθούν σε μικρό χρονικό διάστημα. Αυτές έχουν να κάνουν με το ανακυκλωμένο νερό, υπάρχει ένα master plan για την περιοχή της Ανατολικής Αττικής για το πώς να χρησιμοποιήσουμε το ανακυκλωμένο νερό και ετοιμάζουμε ακόμη ένα για την υπόλοιπη Αττική.
Με τα master plans και της εξόρυξης της αποχέτευσης μπορούμε να δούμε τι νερό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και τα κόστη του. Η αξιοποίηση ομβρίων υδάτων στην πόλη χρειάζεται μακροχρόνιο σχεδιασμό και υλοποίηση με αμφίβολα αποτελέσματα», σημείωσε.
Παράλληλα, η ΕΥΔΑΠ υλοποιεί ταυτόχρονα έργα μείωσης των απωλειών και επεξεργάζεται δράσεις μείωσης της κατανάλωσης σε συνεργασία με το Δημόσιο.
Η ΕΥΔΑΠ έχει ένα από τα φθηνότερα τιμολόγια πανευρωπαϊκά και μεγάλο μέρος των καταναλωτών είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν κάτι παραπάνω ενόψει της κλιματικής κρίσης και της λειψυδρίας.
Το ρυθμιστικό πλαίσιο ακολουθεί διεθνείς πρακτικές για την ανάκτηση κόστους ώστε να προχωρήσει το επενδυτικό πρόγραμμα της ΕΥΔΑΠ. Η εταιρεία βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τον ρυθμιστή, σε σχέση με την εφαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου με βάση την ΚΥΑ. Η διαδικασία βρίσκεται στο στάδιο εξέτασης των στοιχείων από την ΡΑΑΕΥ ώστε να υπολογιστεί το επιτρεπόμενο έσοδο της ΕΥΔΑΠ απ΄ το οποίο θα προκύψουν νέα τιμολόγια.
«Με σχέδιο, τεχνογνωσία και επενδύσεις διασφαλίζουμε καθαρό νερό για όλους
Ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΥΔΑΠ δήλωσε ότι «για να λύσουμε τον γρίφο και να δώσουμε καθαρό νερό για όλους, η συνδυαστική λύση που πρέπει να βρεθεί με το δημόσιο είναι το συνολικό κόστος κύκλου ζωής ανά m3, η κεφαλαιουχική δαπάνη έναντι του κόστους ενέργειας και ποιο είναι το μέγιστο μείγμα λύσεων για βελτιωμένη ανθεκτικότητα και ελάχιστες περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Ακόμη, ποιο είναι το πραγματικό κόστος για καθαρό νερό για όλους, αν το ρυθμιστικό πλαίσιο επιτρέπει την ανάκτηση κόστους και πώς μπορούν να μεγιστοποιηθούν οι επιχορηγήσεις από την κυβέρνηση και την Ευρωπαϊκή Ένωση».
«Είναι επομένως, άμεσα αναγκαία τα ακόλουθα για την ορθή και αποτελεσματική λειτουργία της ΕΥΔΑΠ, ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί σε πιθανές νέες απαιτήσεις. Αρχικά οι ευελιξίες στις προσλήψεις, ώστε να προσλαμβάνουμε το κατάλληλο επιστημονικό και εργατοτεχνικό προσωπικό με ταχύτερους ρυθμούς από αυτό που αποχωρεί και η επιτάχυνση έργων λειψυδρίας με ευελιξίες ως στρατηγικές επενδύσεις. Ακόμη, είναι αναγκαίες οι επιχορηγήσεις των επενδύσεων ώστε να συγκρατηθούν τα τιμολόγια αλλά και ο μετασχηματισμός της εταιρικής δομής με σκοπό τον διαχωρισμό των μη ρυθμιζόμενων δραστηριοτήτων και ενεργοποίηση συγχωνεύσεων και εξαγορών», κατέληξε ο κ. Σαχίνης.
Νωρίτερα ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στο workshop, κάλεσε σε «πανστρατιά» για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας.
Ανοίγοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Παπασταύρου ανέδειξε τον διεθνή χαρακτήρα της πρόκλησης της λειψυδρίας, ευχαριστώντας θερμά τους εκπροσώπους από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ που παραβρέθηκαν στο workshop, συμβάλλοντας με πολύτιμη τεχνογνωσία. Επισήμανε, παράλληλα, ότι το ζήτημα αποτελεί πάγια πρόκληση για τη χώρα μας, παραπέμποντας στην κρίσιμη περίοδο των αρχών της δεκαετίας του '90, όταν η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με σοβαρές ελλείψεις και υιοθέτησε μέτρα με ισχυρή κοινωνική απήχηση, υπό την τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη.
Ο Υπουργός κατέθεσε τρεις βασικούς πυλώνες πολιτικής για την ουσιαστική διαχείριση της λειψυδρίας. Πρώτον, τη βελτίωση της διαχειριστικής αποτελεσματικότητας, με έμφαση σε μια ενοποιημένη προσέγγιση ύδρευσης και άρδευσης. Όπως σημείωσε χαρακτηριστικά, «μία ολιστική αντιμετώπιση ύδρευσης και άρδευσης, καθώς οι άνω των 750 φορέων διαχείρισης αποτελούν, εξ ορισμού, σχήμα αναποτελεσματικότητας».
Δεύτερον, την ενίσχυση των υδατικών υποδομών μέσω στοχευμένων χρηματοδοτήσεων, που αφορούν σε έργα εκσυγχρονισμού και επεκτάσεων, όπως η επισκευή δικτύων, τα έργα αφαλάτωσης —ιδίως για υφάλμυρα νερά—, τα φράγματα πολλαπλού σκοπού και οι υδατοδεξαμενές. «Πρόκειται για επενδύσεις που κοστίζουν πολύ, αλλά δεν έχουμε άλλο περιθώριο καθυστέρησης», ανέφερε.
Ο τρίτος άξονας, όπως εξήγησε, αφορά στην εξοικονόμηση νερού, με μέσα όπως η αποτύπωση των αναγκών, η υιοθέτηση στοχευμένων πολιτικών και, κυρίως, η ευαισθητοποίηση της κοινωνίας στο σύνολό της.
Ολοκληρώνοντας την παρέμβασή του, ο κ. Παπασταύρου έστειλε ένα μήνυμα ευθύνης και συστράτευσης: «Θα πρέπει όλοι μαζί, συντονισμένα και με στρατηγική, να ξεπεράσουμε το πρόβλημα αυτό, ώστε τα παιδιά μας, οι επόμενες γενιές, να μην χρειαστεί να το αντιμετωπίσουν ξανά». Με αυτή τη φράση κάλεσε σε μια πανστρατιά κατά της λειψυδρίας, την οποία και ο ίδιος στηρίζει ενεργά.
Την εκδήλωση χαιρέτησαν και ο Πρόεδρος του ΤΕΕ Γιώργος Στασινός, ο Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΥΔΑΠ Γιώργος Στεργίου, ο Πρόεδρος του TMΕΔΕ Κωνσταντίνος Μακέδος και ο Πρόεδρος του Ινστιτούτου “We Are Greece” Αντώνης Γιαννικουρής. Ως ομιλητές συμμετείχαν και ο Γενικός Γραμματέας Φυσικού Περιβάλλοντος και Υδάτων Πέτρος Βαρελίδης, ο Διευθυντής Tucson Water USA John P. Kmiec και ο πρώην Γενικός Διευθυντής The Israel Water Authority, Giora Shaham.
