Τις χειρότερες στιγμές της βιώνει η FIFA και ο Τζιάνι Ινφαντίνο μετά το σχέδιο «πώλησης» του Παγκοσμίου Κυπέλλου που ήρθε στο φως της δημοσιότητας τον τελευταίο καιρό προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από τις Ομοσπονδίες του ποδοσφαιρικού πλανήτη. To Politico μάλιστα με άρθρο του αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές από το «σχέδιο» του Τζιάνι Ινφαντίνο, ενώ επικεντρώνεται στο προφίλ του Μάριο Γκαλαβότι, του Ιταλού δικηγόρου που διαθέτει σημαντική επιρροή στην κορυφή του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Η σχέση του Γκαλαβότι με τον Ινφαντίνο χρονολογείται περισσότερο από δύο δεκαετίες, την περίοδο που ο πρόεδρος της FIFA συγκέντρωνε εξουσία και καλλιεργούσε σχέσεις με πολιτικούς όπως ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν και ο Βλαντίμιρ Πούτιν για να είναι όσο πιο ισχυρός μπορούσε. Ο Ιταλός δικηγόρος είχε αναλάβει μερικές από τις πιο ευαίσθητες πολιτικές και εμπορικές πρωτοβουλίες της μη κερδοσκοπικής οργάνωσης με έδρα τη Ζυρίχη.
«Κατά καιρούς, δεν ξέρεις ποιος είναι πιο σημαντικός μεταξύ εκείνου και του Ινφαντίνο», δήλωσε ο Τόμαζ Βέσελ, ο οποίος διετέλεσε για πέντε χρόνια πρόεδρος της ανεξάρτητης επιτροπής ελέγχου της FIFA επί Ινφαντίνο. Ο Γκαλαβότι «έχει πιο πολιτικό ρόλο από οποιονδήποτε άλλον στη FIFA», πρόσθεσε ο Βέσελ.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Ρωμαίος δικηγόρος, υποστηρικτής της τοπικής ομάδας Λάτσιο και λάτρης των διακοπών στην ιταλική ύπαιθρο, ήταν υπεύθυνος για τη διαρροή λεπτομερειών του μυστικού σχεδίου «FIFA Forward Enterprise», σύμφωνα με δύο υψηλόβαθμα στελέχη του ποδοσφαίρου που είχαν ενημερωθεί για τις σχετικές συζητήσεις. Η απρόσεκτη αποκάλυψη μετέτρεψε μια παρουσίαση της FIFA που μέχρι τότε φυλασσόταν ως επτασφράγιστο μυστικό σε καταιγισμό δημοσιότητας και πολιτική κρίση, θέτοντας πλέον σε κίνδυνο αυτό που μέχρι πρόσφατα έμοιαζε με βέβαιη τρίτη πλήρη θητεία του Ινφαντίνο στην προεδρία.
Η επιρροή του Γκαλαβότι πηγάζει από ένα απρόσμενο κέντρο εξουσίας μέσα στη FIFA: μια θέση που δημιουργήθηκε στο πλαίσιο μιας οργανωτικής αναδιάρθρωσης την οποία επέβαλε ο Ινφαντίνο όταν ανέλαβε τα καθήκοντά του το 2016, υποσχόμενος να εξαλείψει τη χρόνια διαφθορά στο διεθνές ποδόσφαιρο. Αντί για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία που είχαν υποσχεθεί, οι ασαφείς ρόλοι του Γκαλαβότι αποτυπώνουν την πραγματικότητα της εποχής Ινφαντίνο — συγκεντρωμένη εξουσία στην αδιάκοπη επιδίωξη πολιτικής επιρροής και οικονομικών ευκαιριών.
«Ήταν ανέκαθεν κάτι περισσότερο από δικηγόρος· ένας άνθρωπος με πολιτικό ρόλο, που λειτουργεί ως σύνδεσμος μεταξύ διαφορετικών πρωταγωνιστών στον κόσμο του ποδοσφαίρου», δήλωσε υψηλόβαθμος Ευρωπαίος παράγοντας του ποδοσφαίρου. «Είναι ο άνθρωπος που δρα για λογαριασμό του Ινφαντίνο σε όλο τον κόσμο». Η FIFA και ο Γκαλαβότι απάντησαν στις ερωτήσεις με κοινή δήλωση, η οποία αποδόθηκε στην ίδια την οργάνωση και χαρακτήριζε «απλώς λανθασμένο» τον ισχυρισμό ότι ο Γκαλαβότι ασκούσε σημαντική πολιτική εξουσία εντός της FIFA.
Το δυναμικό δίδυμο Ινφαντίνο - Γκαλαβότι
Ο Γκαλαβότι εντάχθηκε στη FIFA μετά το σκάνδαλο διαφθοράς του 2015, που διερευνήθηκε από το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ και οδήγησε στην παραίτηση της ηγεσίας της ομοσπονδίας, στη φυλάκιση κορυφαίων παραγόντων του ποδοσφαίρου και τελικά στην άνοδο του Ινφαντίνο στην προεδρία.
Ως πρόεδρος, ο Ινφαντίνο επέβλεψε μια εσωτερική αναδιοργάνωση που, όπως υποστήριζε, θα έφερνε διαφάνεια και λογοδοσία στη λειτουργία της FIFA. Πλήθος επιτροπών τέθηκε υπό έναν ενιαίο διευθυντή — και ο Ινφαντίνο επέλεξε τον Γκαλαβότι για τη συγκεκριμένη θέση.
Οι δύο άνδρες είχαν γνωριστεί περίπου 15 χρόνια νωρίτερα, σύμφωνα με τρεις νυν και πρώην υψηλόβαθμους Ευρωπαίους παράγοντες του ποδοσφαίρου που γνωρίζουν άμεσα τη σχέση τους. Τότε ο Ινφαντίνο ήταν ένας νεαρός ποδοσφαιρικός αξιωματούχος που λειτουργούσε ως σύνδεσμος μεταξύ της UEFA και των εθνικών πρωταθλημάτων της Ευρώπης.
Ο Γκαλαβότι ήταν νομικός σύμβουλος της ιταλικής λίγκας, η οποία εκείνη την περίοδο αντιμετώπιζε τις συνέπειες μιας ιστορικής απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου του 1995, που άνοιξε τον δρόμο για την ελεύθερη μετακίνηση των επαγγελματιών ποδοσφαιριστών.
Αν και σχεδόν αόρατη για το ευρύ κοινό, η θέση που έδινε στον Γκαλαβότι την εποπτεία των επιτροπών που ήταν αρμόδιες για πειθαρχικά ζητήματα και καταγγελίες δεοντολογίας τον τοποθέτησε στο επίκεντρο ορισμένων από τα πιο ευαίσθητα ζητήματα της προεδρίας Ινφαντίνο.
Καθώς ο κορωνοϊός σάρωνε τον κόσμο την άνοιξη του 2020, γυναίκες ποδοσφαιρίστριες κατηγόρησαν τον πρόεδρο της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας της Αϊτής, Ιβ Ζαν-Μπαρ, για σεξουαλική κακοποίηση στο εθνικό προπονητικό κέντρο. Δεν ήταν η πρώτη ανάλογη καταγγελία. Μόλις 18 μήνες νωρίτερα, γυναίκες ποδοσφαιρίστριες είχαν καταγγείλει σεξουαλική κακοποίηση από τον πρόεδρο της ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας του Αφγανιστάν, Κεραμουντίν Καρίμ, ο οποίος τελικά τιμωρήθηκε με ισόβιο αποκλεισμό από το ποδόσφαιρο.
Τέτοιες υποθέσεις προορίζονταν να εξετάζονται από την Επιτροπή Δεοντολογίας, ένα από τα ανεξάρτητα όργανα που βρίσκονταν υπό την εποπτεία του Γκαλαβότι. Ωστόσο, θύματα και επιζήσασες της κακοποίησης, μαζί με τους υποστηρικτές τους, υποστήριξαν ότι η FIFA διαχειρίστηκε λανθασμένα τις καταγγελίες κατά την επικοινωνία της με τις ποδοσφαιρικές αρχές της Αϊτής.
«Τα συστήματα που είχε θέσει σε εφαρμογή η FIFA υπό τον Μάριο Γκαλαβότι ήταν εντελώς ανεπαρκή», δήλωσε η Μίνκι Γουόρντεν, διευθύντρια παγκόσμιων πρωτοβουλιών του Human Rights Watch.
Ο Ζαν-Μπαρ, ο οποίος αρνιόταν σταθερά τις κατηγορίες, τιμωρήθηκε με ισόβιο αποκλεισμό από το ποδόσφαιρο από τη FIFA τον Νοέμβριο του 2020. Η απόφαση, ωστόσο, ανατράπηκε δύο χρόνια αργότερα από το Διαιτητικό Αθλητικό Δικαστήριο.
Η FIFA ανέφερε ότι το 2020 το ερευνητικό τμήμα της Επιτροπής Δεοντολογίας ξεκίνησε έρευνα για σεξουαλική κακοποίηση στην ποδοσφαιρική ομοσπονδία της Αϊτής, η οποία οδήγησε σε αρκετές τιμωρίες. Σύμφωνα με τη FIFA, εκείνη την περίοδο ο Γκαλαβότι συντόνιζε τη γραμματεία των Ανεξάρτητων Επιτροπών και παρείχε την απαραίτητη διοικητική υποστήριξη.
Για τη Γουόρντεν, η υπόθεση Ζαν-Μπαρ ανέδειξε μια ευρύτερη αποτυχία σε έναν οργανισμό με τεράστια οικονομική και πολιτική επιρροή, αλλά ανεπαρκείς μηχανισμούς για την προστασία ευάλωτων ποδοσφαιριστών και τη διερεύνηση καταγγελιών κακοποίησης.
Οι σχέσεις του Γκαλαβότι με τον Κόλπο και την Σαουδική Αραβία
Όταν εκπρόσωποι της Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας της Σαουδικής Αραβίας έφτασαν στη Ρώμη τον Απρίλιο του 2021, έφεραν μαζί τους ένα δώρο παραδοσιακής ενδυμασίας για τους Ιταλούς οικοδεσπότες. Οι Ιταλοί φόρεσαν τα νέα τους θαμπ και φωτογραφήθηκαν, προτού περάσουν στις ουσιαστικές συζητήσεις: αν η Ιταλία και η Σαουδική Αραβία θα μπορούσαν να συνδιοργανώσουν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2030. Μια σειρά συναντήσεων στα γραφεία της Ιταλικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και της πρεσβείας της Σαουδικής Αραβίας οργανώθηκε από τον Γκαλαβότι, ο οποίος έβλεπε τη συγκεκριμένη συνεργασία ως έναν τρόπο παράκαμψης των περιορισμών της FIFA για τη διοργάνωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου δύο φορές στην Ασία μέσα σε μόλις οκτώ χρόνια.
Ήταν «πολύ, πολύ επίμονος», δήλωσε υψηλόβαθμος Ευρωπαίος παράγοντας του ποδοσφαίρου, αναφερόμενος στις μέχρι πρότινος άγνωστες προσπάθειες lobbying του Γκαλαβότι.
Σύμφωνα με πέντε αξιωματούχους που γνώριζαν άμεσα τις εξελίξεις, ο Γκαλαβότι διαδραμάτισε κεντρικό ρόλο στην ανάπτυξη της εμπορικής σχέσης με τη Σαουδική Αραβία, η οποία μεταμόρφωσε το παγκόσμιο ποδόσφαιρο κατά τη διάρκεια της προεδρίας Ινφαντίνο.
Μερικές από τις πιο προσοδοφόρες αλλά και αμφιλεγόμενες σχέσεις της FIFA βρίσκονται πλέον στον Περσικό Κόλπο. Σε αυτές περιλαμβάνεται η συμφωνία χορηγίας με τον κρατικό ενεργειακό κολοσσό της Σαουδικής Αραβίας, την Aramco, που καταβάλλει στη FIFA εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια έως το τέλος του 2027, καθώς και η απόφαση να διεξαχθεί στη Σαουδική Αραβία το Παγκόσμιο Κύπελλο Ανδρών του 2034.
Η συμμαχία FIFA–Σαουδικής Αραβίας αποτελεί μια σχέση αμοιβαίου συμφέροντος. Υπό την ηγεσία του διαδόχου του θρόνου Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, το πετρελαϊκό βασίλειο του Κόλπου έχει δαπανήσει τεράστια ποσά στον αθλητισμό — από το γκολφ και την πυγμαχία μέχρι τους αγώνες αυτοκινήτων — ενώ παράλληλα δέχεται διεθνή κριτική για το ιστορικό του στα ανθρώπινα δικαιώματα και τη δολοφονία γνωστού δημοσιογράφου που αποδόθηκε στο σαουδαραβικό κράτος.
Πριν εξασφαλίσει τελικά το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2034, το Ριάντ είχε προσπαθήσει να εξασφαλίσει τη διοργάνωση του 2030. Εξαιτίας των περιορισμών της FIFA για τη φιλοξενία του Παγκοσμίου Κυπέλλου στην Ασία τόσο σύντομα μετά το Κατάρ το 2022, η Σαουδική Αραβία επιχείρησε να συνεργαστεί με χώρες άλλων συνομοσπονδιών — μεταξύ άλλων την Ελλάδα, την Αίγυπτο και την Ιταλία — ώστε η υποψηφιότητά της να αποκτήσει διηπειρωτικό χαρακτήρα.
Η Ιταλία αρνήθηκε, έχοντας επιφυλάξεις για το επικριτικό ιστορικό της Σαουδικής Αραβίας στα ανθρώπινα δικαιώματα και όντας σε αντιπαράθεση με την Αίγυπτο για τη δολοφονία του Ιταλού διδακτορικού φοιτητή Τζούλιο Ρετζένι. Η απόφαση αυτή προκάλεσε μακροχρόνια ζημιά στις σχέσεις μεταξύ FIFA και Ιταλίας.
«Όταν η Ιταλία αποφάσισε να μην συμμετάσχει στο σχέδιο, υπήρξαν ορισμένες ιδιαίτερα έντονες αντιδράσεις και από εκείνη τη στιγμή η Ιταλία βγήκε από την τροχιά της FIFA, καθώς ο Ινφαντίνο τη θεωρούσε “μη φιλική” ομοσπονδία», δήλωσε ο Ευρωπαίος αξιωματούχος.
Ο Βέσελ απέδωσε αυτού του είδους την αντίδραση στην προσωπικότητα του Γκαλαβότι, σημειώνοντας ότι «αλλάζει συμπεριφορά όταν διαφωνείς μαζί του. Όταν αντιλαμβάνεται ότι θα κινηθείς σε διαφορετική κατεύθυνση από αυτή που θέλει, τότε γίνεται άλλος άνθρωπος».
Ένας δεύτερος πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος της FIFA τον περιέγραψε ως έναν «αδίστακτο [αλλά] έξυπνο» παράγοντα, ο οποίος ανέβηκε στην ηγεσία μιας «ιταλικής κλίκας» που ουσιαστικά ελέγχει τη FIFA υπό τον Ινφαντίνο, έξω από την επίσημη γραμματεία της ομοσπονδίας.
Η επιρροή του Γκαλαβότι στις σχέσεις της FIFA με τη Σαουδική Αραβία δεν περιορίστηκε στις χορηγικές συμφωνίες και τη φιλοξενία διοργανώσεων. Βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο της διασταύρωσης αθλητισμού, ΜΜΕ και πολιτικής κατά τη διάρκεια του αποκλεισμού του Κατάρ από χώρες της Μέσης Ανατολής, ο οποίος εκτυλίχθηκε κατά την πρώτη προεδρία Τραμπ.
Καθώς οι περιφερειακές δυνάμεις συνεργάζονταν για να απομονώσουν διπλωματικά και οικονομικά το Κατάρ, Σαουδάραβες οπτικοακουστικοί πειρατές στόχευσαν το beIN Sports, τον κολοσσό αθλητικών μεταδόσεων με έδρα τη Ντόχα που κυριαρχεί στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
Αφού οι αιγυπτιακές αρχές απαγόρευσαν τα κανάλια, η ηγεσία του Κατάρ εξέφρασε απευθείας στη FIFA ανησυχίες για τις επαφές του Γκαλαβότι με τις αιγυπτιακές ρυθμιστικές αρχές σχετικά με το ζήτημα.
Ένας περιφερειακός παράγοντας που συμμετείχε τότε σε τηλεφωνικές συνομιλίες μεταξύ της Αφρικανικής Συνομοσπονδίας Ποδοσφαίρου και του beIN δήλωσε ότι ο Ιταλός δικηγόρος έμοιαζε να έχει τον ουσιαστικό έλεγχο της συνομοσπονδίας από το 2018 έως το 2021, διευθύνοντας και συντονίζοντας συζητήσεις χωρίς να κατέχει επίσημη θέση σε αυτήν.
Το 2021, ο Γκαλαβότι αποχώρησε από τη θέση του υπεύθυνου για τις ανεξάρτητες επιτροπές της FIFA και εντάχθηκε στο γραφείο του προέδρου ως ανώτερος σύμβουλος, ακριβώς την περίοδο που η προσοχή του Ινφαντίνο άρχιζε να στρέφεται στις πολιτικές προκλήσεις και τις οικονομικές ευκαιρίες που θα συνόδευαν το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2026 στη Βόρεια Αμερική.
Σε αυτόν τον ρόλο, σύμφωνα με τον δεύτερο πρώην υψηλόβαθμο αξιωματούχο της FIFA, «ο Γκαλαβότι κάνει κουμάντο, επειδή ο Ινφαντίνο βρίσκεται συνεχώς σε περιοδεία».
Πώς φτάσαμε στο σχέδιο «πώλησης» του Μουντιάλ και την απαξίωση του Ινφαντίνο
Μετά την πίεση που άσκησε ο Τραμπ στον Ινφαντίνο για να ανατρέψει την κόκκινη κάρτα που είχε δεχθεί ο Αμερικανός επιθετικός Φολάριν Μπαλογκούν πριν από έναν αγώνα ζωτικής σημασίας στο φετινό Παγκόσμιο Κύπελλο, η υπόθεση παραπέμφθηκε στην πειθαρχική επιτροπή της FIFA.
Εκεί, ένας ελάχιστα γνωστός αξιωματούχος από τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκανε δεκτή την προσφυγή που είχε καταθέσει επίσημα η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία των ΗΠΑ και υποστηρίξει ο Λευκός Οίκος. Ως αποτέλεσμα, η τιμωρία του Μπαλογκούν ακυρώθηκε.
Το περιστατικό αντανακλούσε αυτό που άνθρωποι κοντά στη FIFA περιέγραψαν ως μοτίβο συμπεριφοράς του Ινφαντίνο: τη χρήση της δομής των επιτροπών που είχε δημιουργήσει ο Γκαλαβότι — και της εικόνας ανεξάρτητου επαγγελματισμού που αυτή εξέπεμπε — για την προώθηση των πολιτικών του στόχων.
Ο Βέσελ, ο οποίος ηγήθηκε της επιτροπής ελέγχου από το 2016 έως το 2021, δήλωσε ότι ο Γκαλαβότι «ήλεγχε τα ανεξάρτητα όργανα» και υποστήριξε ότι χρησιμοποιούσε τις οικονομικές κυρώσεις ως «πολιτικό εργαλείο» για να ενισχύσει τη στήριξη προς τον Ινφαντίνο από τις εθνικές ποδοσφαιρικές ομοσπονδίες.
«Υπήρχε συνεχής πίεση να μην γίνει το ένα ή το άλλο ή να μειωθούν οι ποινές» σε βάρος υποστηρικτών του Ινφαντίνο, πρόσθεσε ο Βέσελ.
Η FIFA απέρριψε όσα χαρακτήρισε «αβάσιμους και αστήρικτους ισχυρισμούς» στη δήλωση που εκδόθηκε για λογαριασμό του Γκαλαβότι. «Οι ανεξάρτητες επιτροπές της FIFA, όπως και τα επιμέρους μέλη τους, ασκούν τις δραστηριότητές τους και εκτελούν τα καθήκοντά τους ανεξάρτητα και σύμφωνα με το Καταστατικό και τους κανονισμούς της FIFA», ανέφερε.
Δύο εβδομάδες μετά τη διαμάχη για την κόκκινη κάρτα, ο Γκαλαβότι βρέθηκε στο επίκεντρο της μεγαλύτερης κρίσης της προεδρίας Ινφαντίνο.
Καθώς ο Ινφαντίνο ενημέρωνε τον στενό του κύκλο για τα σχέδιά του να προχωρήσει σε εμπορική αξιοποίηση και πώληση τμημάτων του Παγκοσμίου Κυπέλλου, λίγες ημέρες πριν από τον τελικό, ο Γκαλαβότι μετέφερε ιδιωτικά λεπτομέρειες της προτεινόμενης συμφωνίας σε ειδικό του κλάδου στη Νέα Υόρκη, σύμφωνα με δύο υψηλόβαθμους αξιωματούχους του ποδοσφαίρου που είχαν ενημερωθεί για τις συζητήσεις.
Η αποκάλυψη προκάλεσε οργή σε κορυφαίους αθλητικούς παράγοντες, οι οποίοι άσκησαν πιέσεις στη FIFA να εγκαταλείψει ένα σχέδιο που χαρακτήρισαν ως απροκάλυπτη προσπάθεια άντλησης χρημάτων, η οποία θα έθετε σε κίνδυνο τη σημαντικότερη διοργάνωση του παγκόσμιου ποδοσφαίρου.
Εθνικοί ηγέτες, μεταξύ των οποίων ο πρωθυπουργός της Βρετανίας Άντι Μπέρναμ και ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ, έχουν έκτοτε ζητήσει την απομάκρυνση του Ινφαντίνο από την προεδρία.
Αυτή την εβδομάδα, η UEFA κατέθεσε αίτημα σε αμερικανικό δικαστήριο για την έκδοση κλήτευσης προς την εταιρεία επιχειρηματικών κεφαλαίων του Τζόσουα Κούσνερ, προκειμένου να υποστηρίξει, όπως ανέφερε, μια ποινική υπόθεση στην Ελβετία κατά του Ινφαντίνο για τον ρόλο του στην πρόταση που ονομάστηκε «FIFA Forward Enterprise».
Την ίδια στιγμή, Ευρωπαίοι αξιωματούχοι του ποδοσφαίρου που συγκεντρώθηκαν στο Μονακό για την ετήσια εκδήλωση έναρξης της σεζόν αύξησαν την πίεση προς τον πρόεδρο να παραιτηθεί πριν από τις εκλογές του Μαρτίου της επόμενης χρονιάς.
Ο Ινφαντίνο έχει πλέον κινητοποιήσει τον πολιτικό του μηχανισμό, προκειμένου να εξασφαλίσει τη στήριξη της πλειοψηφίας από τις 211 ομοσπονδίες-μέλη της FIFA, καθεμία από τις οποίες διαθέτει μία ψήφο στις εκλογές του Μαρτίου. Την Πέμπτη, η Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι θα στηρίξει τον Ινφαντίνο.
