Το Μουντιάλ που βρίσκεται σε εξέλιξη είναι μία ακόμη αθλητική διοργάνωση με έντονη οσμή πολιτικής αλλά και αγωνιστικών σκανδάλων, σε αυτήν την περίπτωση αυτά τα δύο διαπλέκονται. Το αντίθετο θα ήταν παράξενο, η διοργάνωση διεξάγεται κυρίως στις ΗΠΑ, υπό τη σκιά πολέμων στους οποίους η διοργανώτρια (ως συνήθως) πρωταγωνιστεί και με συμμετοχή του το Ιράν που μήνες τώρα αμφισβητεί – στα όρια της ταπέινωσης – την παντοκρατορία της υπερδύναμης.
Το σκάνδαλο ξεκινά από τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε η αποστολή του Ιράν. Τα μέλη της αντιμετωπίστηκαν ως εν δυνάμει «τρομοκράτες», ο αρχηγός της ομάδας Ταρέμι σύρθηκε στο αστυνομικό τμήμα, απαγορευόταν η διαμονή τους με αποτέλεσμα να πρέπει να διανύουν χιλιάδες χιλιόμετρα ανάμεσα στους αγώνες κ.λπ. Στόχος να ταπεινωθούν οι Ιρανοί, το σκηνικό θύμιζε τις ταινίες του Ράμπο όπου οι Η.Π.Α. στις οθόνες έπαιρναν ρεβάνς για την ταπέινωσή τους στο Βιετνάμ.
Στόχος ήταν και η αγωνιστική ταπείνωση του Ιράν. Αρχικά ανέλαβε δράση η «σφυρίχτρα» και το VAR της FIFA, κάθε αμφισβητούμενη φάση ήταν πάντα εναντίον του Ιράν με αποκορύφωμα το καθοριστικό γκολ που ακυρώθηκε στο 93΄. Ακόμη κι έτσι όμως οι Ιρανοί έμειναν μέσα στο κόλπο της πρόκρισης. Ο μόνος τρόπος για να αποκλειστούν ήταν να λήξει ισόπαλος ο αγώνας Αυστρίας – Αλγερίας. Και εδώ δεν κρατήθηκαν ούτε τα προσχήματα!
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με το σκορ στο 2-2, από το 70΄ως το 93΄οι δύο ομάδες αντάλλασσαν πασούλες στο κέντρο του γηπέδου, κάτω από τις έντονες αποδοκιμασίες των θεατών. Ώσπου στο 93΄ο Μαχρέζ της Αλγερίας πέτυχε ανέλπιστα... γκολ, συμπαίκτες και αντίπαλοι τον κοιτούσαν έκπληκτοι! Στα 3΄που απέμεναν κανένας δεν αμφέβαλε, η Αυστρία – φυσικά – ισοφάρισε καθώς οι Αλγερινοί παρακολουθούσαν με ... φίλαθλο πνεύμα τις προσπάθειες των αντιπάλων τους. Οι δύο ομάδες προκρίθηκαν, το Ιράν αποκλείστηκε και ο «πολιτισμένος», δυτικός κόσμος με τα Μ.Μ.Ε. του ασχολήθηκαν με την «ομορφιά» του ποδοσφαίρου.
Ο αγώνας - παρωδία εκτός από οργή ξύπνησε και μνήμες, και επειδή το ποδόσφαιρο γράφει απίστευτες ιστορίες, στις μνήμες αυτές πρωταγωνίστριες ήταν οι ίδιες ομάδες, σε διαφορετικό ρόλο η Αλγερία, στον κλασικό ρόλο της η Αυστρία. Ας γυρίσουμε 44 χρόνια πίσω, στις 25 Ιουνίου 1982 στο στάδιο El Molinón της Χιχόν, Μουντιάλ της Ισπανίας.
Disgrace of Gijón («Η Ντροπή της Χιχόν»)
Ο προκριματικός όμιλος αποτελούνταν από τις Δυτική Γερμανία, Αυστρία, Αλγερία και Χιλή. Η Αλγερία είχε ήδη προκαλέσει τεράστια έκπληξη νικώντας τη Δυτική Γερμανία 2-1. Στη συνέχεια έχασε από την Αυστρία 2-0 και νίκησε τη Χιλή 3-2. Επειδή είχε ολοκληρώσει τους αγώνες της μία ημέρα πριν, οι Γερμανοί και οι Αυστριακοί γνώριζαν ακριβώς ποιο αποτέλεσμα τους βόλευε. Με νίκη της Δυτικής Γερμανίας με 1 ή 2 γκολ διαφορά προκρίνονταν και οι δύο, ενώ με ισοπαλία ή νίκη της Αυστρίας αποκλειόταν η Γερμανία
Στο 10ο λεπτό, ο Γερμανός Horst Hrubesch πέτυχε το 1-0. Και τότε... το παιχνίδι τελείωσε. Για περίπου 80 λεπτά οι δύο ομάδες αντάλλασσαν ακίνδυνες πάσες, δεν πίεζαν,δεν δημιουργούσαν ευκαιρίες. Ακόμη και ο διαιτητής, ο Σκωτσέζος Bob Valentine, είπε αργότερα ότι στο 20ό λεπτό κατάλαβε πως «κάτι δεν πήγαινε καλά». Οι 41.000 θεατές αντέδρασαν έντονα. Αποδοκίμαζαν συνεχώς, φωνάζαντας «Fuera! Fuera!» («Έξω! Έξω!»). Οι Αλγερινοί οπαδοί κουνούσαν χαρτονομίσματα προς τους παίκτες, υπονοώντας δωροδοκία. Πολλοί φίλαθλοι άρχισαν να χειροκροτούν ειρωνικά κάθε φορά που γινόταν κανονική επίθεση.
Εξίσου έντονες ήταν και οι αντιδράσεις των δημοσιογράφων. Ο Αυστριακός τηλεσχολιαστής Robert Seeger είπε στους τηλεθεατές:«Κλείστε τις τηλεοράσεις σας.». Ο Γερμανός σχολιαστής Eberhard Stanjek σταμάτησε για μεγάλα διαστήματα να μιλά, αφήνοντας μόνο τον ήχο του γηπέδου. Ο ισπανικός Τύπος αντιμετώπισε το παιχνίδι ως σκάνδαλο· μάλιστα μια εφημερίδα δημοσίευσε συμβολικά το αποτέλεσμα στη στήλη του αστυνομικού δελτίου.
Τελικά έγινε το αναμενόμενο: Η Γερμανία και η Αυστρία προκρίθηκαν, η εξαιρετική ομάδα της Αλγερίας γύρισε στη Μπαρμπαριά. Η Αλγερία υπέβαλε επίσημη ένσταση στη FIFA, όμως απορρίφθηκε, επειδή δεν υπήρχε παραβίαση κάποιου κανονισμού. Από το επόμενο Μουντιάλ όμως και έκτοτε, η FIFA καθιέρωσε ότι οι τελευταίοι αγώνες κάθε ομίλου διεξάγονται την ίδια ώρα, ώστε καμία ομάδα να μη γνωρίζει εκ των προτέρων ποιο αποτέλεσμα τη βολεύει.
Για τους Αλγερινούς είναι διπλό το κρίμα για την τωρινή στάση τους καθώς είχαν βρεθεί το 1982 στη θέση των Ιρανών. Όσο για τους Αυστριακούς ...στο ίδιο έργο θεατές. Κι όμως, δεν ήταν πάντα έτσι, υπήρξε η εποχή που υπήρξαν κι αυτοί «Ιράν», που ύψωσαν σημαία πολιτικής και ποδοσφαιρικής αξιοπρέπειας και μάλιστα απέναντι στη Ναζιστική Γερμανία. Οπότε ας συνεχίσουμε το ταξίδι στον χρόνο και να πάμε στη Βιέννη, παραμονές του Β΄Παγκόσμιου Πόλεμου.
Η «Βούντερ Τιμ», ο Ζίντελαρ και οι Ναζί
Τη δεκαετία του 1930, μία από τις καλύτερες εθνικές ομάδες ποδοσφαίρου ήταν αυτή της Αυστρίας, η περίφημη «Βούντερτιμ», με προπονητή τον Ούγκο Μάισλ. Το μεγαλύτερο αστέρι της, με το προσωνύμιο «Μότσαρτ των γηπέδων», ήταν ο εβραϊκής καταγωγής Ματίας Ζίντελαρ. Αγωνιζόταν ως σέντερ φορ στην Αούστρια Βιέννης και πέτυχε πάνω από 600 γκολ.
Η καριέρα του, όπως και η ύπαρξη της Εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου της Αυστρίας, τελείωσε το 1938 εξαιτίας του «Άνσλους», της προσάρτησης δηλαδή της Αυστρίας από τη Ναζιστική Γερμανία. Λίγο πριν πάψει να υπάρχει η Εθνική Αυστρίας δόθηκε ένας τελευταίος «φιλικός» αγώνας στις 3 Απριλίου 1938. Οι Ναζί είχαν κανονίσει να λήξει ισόπαλος,υπολόγιζαν όμως χωρίς τον Ζίντελαρ. Στο πρώτο ημίχρονο γελοιοποίησε επανειλημμένα τη γερμανική άμυνα και την τελευταία στιγμή πετούσε επιδεικτικά την μπάλα άουτ. Στο δεύτερο σοβαρεύτηκε και με δικά του γκολ και ασίστ οδήγησε την Αυστρία στη νίκη με 2-0, πανηγυρίζοντας μάλιστα έξαλλα μπροστά στους Ναζί επισήμους.
Λίγους μήνες αργότερα, στις 29 Ιανουαρίου 1939, ο Ματίας Ζίντελαρ και η φίλη του Καμίλα Καστανιόλα (που λόγω καταγωγής δεν τη θεωρούσαν και τόσο ... «Άρεια») βρέθηκαν νεκροί στο σπίτι τους. Η επίσημη εκδοχή ήταν ότι οι θάνατοι οφείλονταν σε δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα, οι Ναζί διέδωσαν τη θεωρία της αυτοκτονίας. Παρά την απαγόρευση, 30.000 Αυστριακοί τον αποχαιρέτησαν, αποχαιρετώντας μαζί και την εθνική και προσωπική τους ελευθερία. Από τότε κύλησε πολύ νερό στην κοίτη του Δούναβη, οι Αυστριακοί ξέχασαν γρήγορα ή, αν κρίνουμε από τα αποτελέσματα των εκλογών στη χώρα τους, μάλλον ξέχασαν τον Ματίας Ζίντελαρ.
Κι ένα παραλειπόμενο; Το όνομα του Ζίντελαρ έγινε μύθος και στην Ελλάδα, και όπως συμβαίνει πάντα, το λαϊκό αίσθημα «βάφτισε» με το όνομά του έναν παίκτη που,ως έναν βαθμό φυσικά, είχε τα ίδια χαρακτηριστικά. Κι αυτός ήταν ο σπουδαίος «έξω αριστερά» του Ολυμπιακού, Θεολόγος Συμεωνίδης, ένας από τους μεγαλύτερους τεχνίτες που πέρασαν από το ελληνικό ποδόσφαιρο. Γεννημένος στη Σμύρνη, βρέθηκε στην Κωνσταντινούπολη και στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922 και μεγαλούργησε τη δεκαετία του 1930.
Επίλογος
«Το Ιράν έπεσε θύμα ληστείας. Κέρδισε τον σεβασμό όλου του κόσμου και τον δικό μου. Το ποδόσφαιρο του οφείλει μια συγγνώμη» Ο Ζλάταν Ιμπραΐμοβιτς δεν μάσησε τα λόγια του, είπε αυτό που κάθε νοήμων άνθρωπος σκέφτεται. Οφείλουμε και εύσημα στον δημοσιογράφο Γ. Καραλή, τον μοναδικό από τους απεσταλμένους της ΕΡΤ που τόλμησε να πει ευθαρσώς την αλήθεια. Από κει και πέρα, ας μην ξεχνάμε πως το μεγαλύτερο σκάνδαλο είναι το ίδιο το Μουντιάλ. Μια διοργάνωση με αστρονομικές τιμές εισιτηρίων, μία παγκόσμια σύναξη πλουσίων τουριστών που δεν έχει καμία σχέση με το πιο λαικό άθλημα στον κόσμο. Αυτοί που το γέννησαν, οι φτωχές μάζες των βιομηχανικών κρατών το παρακολουθούν από την τηλεόραση ή σε υπαίθριες, αυτοσχέδιες οθόνες στη Γάζα, στον Λίβανο και στις φαβέλες του Ρίο...
(Ο Σπύρος Αλεξίου είναι ιστορικός και συγγραφέας - Το βιβλίο του «Προδομένο Μεσολόγγι» κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις «ΤΟΠΟΣ»)
