Το ελληνικό ποδόσφαιρο, από το ξεκίνημά του, συνδέθηκε με το παρασκήνιο, πάντα υπήρχαν «πικάντικες ιστορίες». Φυσικά, όσο εμπλέκονταν ισχυροί οικονομικοί και πολιτικοί παράγοντες τόσο οι ιστορίες έπαυαν να είναι «πικάντικες», αναβαθμίζονταν σε σκάνδαλα διαπλοκής.
Η διαδικασία αυτή βάδισε χέρι χέρι με την ατιμωρησία. Όσο πιο μεγάλο ήταν το «ψάρι» που εμπλεκόταν, τόσο πιο προκλητική ήταν και η καταστρατήγηση κάθε αισθήματος δικαίου. Υπάρχει βέβαια και το αντίστροφο παράδειγμα: Μια ομάδα που δεκαετίες τώρα αίρει όλες τις αμαρτίες του eλληνικού ποδοσφαίρου, βίωσε κάθε αδικία, τόσο από το κατεστημένο της Αθήνας όσο και της Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο του δόγματος «μία πόλη, μία ομάδα». Ας θυμηθούμε, τιμώντας την επιστροφή του Ηρακλή στην Super League.
Πώς χάθηκε ένα πρωτάθλημα ...
Την περίοδο 1946-1947 διεκδικητές του πρωταθλήματος ήταν ο Ηρακλής, ο Ολυμπιακός κι ο Πανιώνιος. Στις 26 Ιουνίου 1946 ο Ηρακλής αντιμετώπιζε την ΑΕΚ. Στο 60ο λεπτό κι ενώ η ΑΕΚ προηγείτο με 2-0, ο ποδοσφαιριστής του Ηρακλή Παράσχος Πασχαλίδης κλότσησε τον διαιτητή (!) και αποβλήθηκε αλλά αρνήθηκε να αποχωρήσει. Ακολούθησαν συμπλοκές μεταξύ των ποδοσφαιριστών και εισβολή των φιλάθλων.
Η ΕΠΟ αποφάσισε πρωτόδικα τον μηδενισμό του Ηρακλή και την κατακύρωσή του στην ΑΕΚ. Ακολούθησε έφεση του Ηρακλή με το επιχείρημα πως οι φίλαθλοι που εισέβαλαν στο γήπεδο ήταν οπαδοί της… ΑΕΚ! Η δευτεροβάθμια επιτροπή, της οποίας πρόεδρος ήταν ο Λουκάς Πανουργιάς, παράγων του ΠΑΟ μηδένισε και τις δύο ομάδες ως συνυπαίτιες. Αυτό ευνόησε τον Ολυμπιακό που κατέκτησε το Πρωτάθλημα.
1976: Εποχή Χατζηπαναγή και ... «Λουλουδιών»!
Το 1976 στον τελικό του Κυπέλλου Ελλάδας, σε έναν αγώνα που έμεινε στην ιστορία (2-2 ο κανονικός αγώνας, 4-4 η παράταση,) ο Ηρακλής επικράτησε στα πέναλτι του Ολυμπιακού και κατέκτησε το μοναδικό Κύπελλο της ιστορίας του. Ήταν η πρώτη μεγάλη παράσταση του Χατζηπαναγή, ενός παίκτη που αδικήθηκε κατάφωρα από το ελληνικό ποδόσφαιρο: δεν μπόρεσε να παίξει στην Εθνική Ελλάδος, γιατί είχε αγωνιστεί στην Εθνική Ελπίδων της Σοβιετικής Ένωσης. Η αλήθεια είναι πως η ΕΠΟ… δεν σκίστηκε κιόλας για να αγωνιστεί στην Εθνική ομάδα: ο Χατζηπαναγής ήταν μια νέα εκδοχή Ν. Γιούτσου, εξελιγμένη μάλιστα: όχι μόνο ήταν παιδί πολιτικών προσφύγων, αλλά με κάθε τρόπο δήλωνε την υποστήριξή του στο ΚΚΕ. Με την ομάδα του κέρδισε ελάχιστα, πολύ λιγότερα από όσα άξιζε και ο ίδιος, αλλά και ο Ηρακλής.
Έξω από τα γήπεδα η ποδοσφαιρική - και όχι μόνο Ελλάδα - ζούσε στον αστερισμό της «υπόθεσης των λουλουδιών». Στις 29 Μαΐου 1975 ο ΠΑΟ αντιμετώπισε σε νοκ άουτ ημιτελικό Κυπέλλου τον Ηρακλή. Ο ποδοσφαιριστής Γιώργος Ροκίδης, ο οποίος είχε αγωνιστεί στον Παναθηναϊκό από το 1964 έως το 1972, υποστήριξε ότι ο διαβόητος παράγοντας του ΠΑΟ Αντώνης Μαντζαβελάκης τον χρησιμοποίησε ως μεσάζοντα για να δωροδοκήσει τους Ζαχαρία Χαλιαμπάλια και Τάκη Νικολούδη. Η υπόθεση πήρε το όνομά της από την ανθοδέσμη, την οποία αν αποδέχονταν στη σέντρα του γηπέδου θα σήμαινε συμμετοχή στη συναλλαγή.
Κατηγορούμενοι οι παράγοντες του ΠΑΟ Γιαννακόπουλος, Μαντζαβελάκης, Αγγελόπουλος, Παπαντωνίου και οι ποδοσφαιριστές του Ηρακλή Νικολούδης, Χαλιαμπάλιας, Ροκίδης. Μετά από συνεχείς αναβολές ορίστηκε δικάσιμος για τις 20 Ιανουαρίου 1976, αλλά ο Ροκίδης ... εξαφανίστηκε. Η δίκη ξεκίνησε στις 17 Φεβρουαρίου 1976 και ο εισαγγελέας Κωνσταντινίδης πρότεινε την ενοχή όλων των κατηγορουμένων πλην του Παύλου Γιαννακόπουλου με τη δικαιολογία πως «έλειπε στην Ιαπωνία εκείνη τη μέρα».
Στο δικαστήριο διαδραματίστηκαν σκηνές απείρου κάλλους, με κορυφαία την απολογία του Αντώνη Μαντζαβελάκη: «Εγώ κ. πρόεδρε δεν έχω ανακατευτεί ποτέ με δωροδοκίες», για να ακολουθήσουν τρανταχτά γέλια, ενώ οι οπαδοί του Ηρακλή πέταξαν δεκάδες… ανθοδέσμες στην αίθουσα. Η απόφαση του δικαστηρίου ήταν κόλαφος για τον ΠΑΟ, η καταδίκη οριστική, αλλά ... άνευ αντικρίσματος.
Το πραγματικό διακύβευμα δεν ήταν οι ποινές του ποινικού δικαστηρίου, αλλά η ποινή που θα επέβαλε η ΕΠΟ, αν θα υποβίβαζε τον ΠΑΟ στη Β΄ Εθνική, όπως προέβλεπε ο κανονισμός. Συμπωματικά (…) η συνεδρίαση αυτή έγινε πριν τελεσιδικήσει η υπόθεση στο Ποινικό Δικαστήριο! Υπέρ του υποβιβασμού ψήφισαν οι Αρεοπαγίτες Παρασκευόπουλος και Γεωργόπουλος, κατά ο διορισμένος πρόεδρος της επιτροπής Βασιλόπουλος και ο εφέτης Γεραρής.
Το πέμπτο μέλος δεν ήταν άλλο από τον πρώην πρόεδρο και συνιδρυτή του Ολυμπιακού Γιώργο Ανδριανόπουλο. Ο Ανδριανόπουλος δεν ήταν μόνο μυθική μορφή του Ολυμπιακού. Είχε εξαργυρώσει αυτήν την ιδιότητα με τη θέση του υπουργού Εμπορικής Ναυτιλίας των κυβερνήσεων Κ. Καραμανλή (ΕΡΕ και ΝΔ), αλλά και του Δημάρχου Πειραιά. Ο υπουργός του Κ. Καραμανλή, λοιπόν, (και όχι ο ιδρυτής του Ολυμπιακού) ψήφισε «κατά» δηλώνοντας (στις 12 Δεκεμβρίου 1975) πως «δεν επείσθην περί της ενοχής του σωματείου» και γλίτωσε τον ΠΑΟ από τον προβλεπόμενο υποβιβασμό.
Όταν, λοιπόν, τελεσιδίκησε η υπόθεση στα Ποινικά δικαστήρια δεν υπήρξε αντίκρισμα: το Ποινικό Δικαστήριο δεν μπορούσε να επιβάλει ποινή σε ομάδα. Μάλιστα ο ΠΑΟ βγήκε κι από πάνω: όταν εξεταζόταν στο δικαστήριο ο Γ.Γ. του Ηρακλή Καρίνης η πολιτική αγωγή υπέβαλε το ερώτημα «αν ο ΠΑΟ είχε δωροδοκήσει τον Ερυθρόν Αστέραν» οπότε ... αποκαλύφθηκε ο στόχος της ... «σκευωρίας». «Λάσπη στο Γουέμπλεϊ», ήταν ο οκτάστηλος τίτλος της Αθλητικής Ηχούς την επόμενη μέρα, άρα και «ανθέλληνες» οι Ηρακλειδείς!
1978 – 1980 : «Λίσα» το Ελληνικό ποδόσφαιρο, μόνος ένοχος ο Ηρακλής...
Την περίοδος 1978-1979 οι φίλαθλοι θα ζήσουν ένα αναξιόπιστο Πρωτάθλημα. Στο επίκεντρο οι καταγγελίες του τερματοφύλακα του ΠΑΣ Γιάννενα Εντοάρντο Λίσα, «Έλληνος» που μαζί με άλλους 4 τέτοιους απόγονους του ...Πύρρου είχε φέρει στα Γιάννενα από την Αργεντινή ο δαιμόνιος μάνατζερ Ντε Φαρία.
Ο Λίσα ενέπλεξε σε δωροδοκίες ΑΕΚ, Ολυμπιακό, ΠΑΟΚ, Παναχαική κ.λπ. Στα δικαστήρια όλες οι υποθέσεις έμειναν στα χαρτιά, στις δικογραφίες δεν υπήρχε τυπικά απόδειξη για κάποια από τις εμπλεκόμενες ομάδες. Το σίγουρο είναι ότι στα τέλη της δεκαετίας του 1970 υπήρχε κύκλωμα μάνατζερ, παικτών κι ανθρώπων του υποκόσμου που πουλούσε «εξυπηρετήσεις» στις ομάδες. Ποιες αγόρασαν αυτές τις «εξυπηρετήσεις»... δεν απαντήθηκε.
Ο μόνος που δεν αναφέρθηκε σε καμία δικογραφία ήταν ο Ηρακλής κι αυτό προφανώς θεωρήθηκε... ύποπτο και θα τιμωρηθεί για αυτό την επόμενη χρονιά!
1980: Μαύρη χρονιά για τους «Μπλε»
Το 1980 το Κύπελλο το κατέκτησε η Καστοριά νικώντας στον τελικό τον Ηρακλή με 5-2. Στον πάγκο του Ηρακλή ήταν ένας θρύλος του Ελληνικού ποδοσφαίρου, ο Κώστας Καραπατής. Σε συνέντευξή του με τίτλο «Μου δολοφόνησαν 50 χρόνια» κατήγγειλε σημεία και τέρατα για τη διαφθορα στο Ελληνικό ποδόσφαιρο.
Ο μόνος που πλήρωσε τη διαφθορά που ξεχείλιζε από παντού ήταν ο καημένος ο Ηρακλής (!) που υποβιβάστηκε! Ο ποδοσφαιριστής του ΠΑΟΚ Φιλώτας Πέλλιος κατήγγειλε απόπειρα δωροδοκίας από τον πρόεδρο του Ηρακλή Κώστα Περτσινίδη, προκειμένου να έχει μειωμένη απόδοση στη ρεβάνς του ημιτελικού του Κυπέλλου! Ο Ηρακλής που, ως συνήθως, δεν είχε μαντήλι να κλάψει, θα δωροδοκούσε παίκτη του ...ΠΑΟΚ! Αληθοφανέστατο!
Οι καταγγελίες αργότερα αποδείχτηκαν ψευδείς, αλλά ποιος νοιαζόταν, η απόφαση περί υποβιβασμού δεν αναιρέθηκε. Το καταπληκτικό είναι ότι, ακόμα και σε περίπτωση καταδικαστικής απόφασης κατά του Ηρακλή, η προβλεπόμενη ποινή δεν ήταν ο υποβιβασμός από το Εθνικό Πρωτάθλημα, αλλά ο αποκλεισμός εκείνη και την επόμενη χρονιά από το Κύπελλο, εφόσον σε αυτόν τον θεσμό υποτίθεται πως είχε γίνει η παράβαση.
Σε αυτόν τον όμορφο, ηθικό κόσμο ο πρωθυπουργός της Ν.Δ. Γεώργιος Ράλλης θα παρουσιάσει τον νόμο 879/1979 για το επαγγελματικό ποδόσφαιρο. Εκτιμώντας την… κοινωνική προσφορά των σωματείων διαγράφει τα χρέη τους (!) και τις ποινικές εκκρεμότητες παραγόντων και όλοι, λευκοί και άσπιλοι μπαίνουν στη νέα εποχή.
1986: Δωροδοκίες, ντόπες και ... την πληρώνει ο αμέτοχος Ηρακλής!
Την περίοδο 1985 -1986 υπήρξαν δύο σοβαρές υποθέσεις.Στην προτελευταία αγωνιστική ο πιο κρίσιμος αγώνας ήταν μεταξύ Σερρών και ΑΕΚ, την Κυριακή 20 Απριλίου. Ο Γενικός Αρχηγός της ΑΕΚ, Γιάννης Χρυσοβιτσάνος, με μεσάζοντα τον παλιό παίκτη της ΑΕΚ, Γιώργο Ρήγα, προσέγγισε τους ποδοσφαιριστές του Πανσερραϊκού, Σφακιανάκη και Αντωνιάδη, ώστε να έχουν μειωμένη απόδοση. Ρήγας και Χρυσοβιτσάνος συλλαμβάνονται και προφυλακίζονται.
Την Παρασκευή 25 Απριλίου ανακοινώνονται οι ποινές: Δώδεκα μήνες φυλακή και 100.000 δραχμές πρόστιμο στον Γιάννη Χρυσοβιτσάνο, ως ηθικό αυτουργό της απόπειρας δωροδοκίας. Η ΑΕΚ τελικά τιμωρήθηκε με αφαίρεση τριών βαθμών από το… επόμενο πρωτάθλημα (!), αν και ο κανονισμός προέβλεπε υποβιβασμό.
Την ίδια περίοδο ο Χιλιανός μέσος του ΟΦΗ Ίσις βρέθηκε θετικός σε χρήση απαγορευμένης φαρμακευτικής ουσίας σε δύο διαφορετικούς αγώνες. Στην πρώτη περίπτωση επιχειρήθηκε συγκάλυψη του γεγονότος, αποκαλύφθηκε όμως από τον δημοσιογράφο Τάσο Παπαχρήστο στην εφημερίδα « Έθνος». Ο κανονισμός προέβλεπε για τον Ίσις τιμωρία αποκλεισμού, για τον σύλλογο ήττα και αφαίρεση τεσσάρων βαθμών σε κάθε αγώνα. Αποφεύγοντας οποιαδήποτε βαθμολογική κύρωση, ο ΟΦΗ κατέλαβε τη δεύτερη θέση, υψηλότερη στην ιστορία του, πετυχαίνοντας τη συμμετοχή για πρώτη φορά σε Ευρωπαϊκή διοργάνωση.
Φυσικά την πλήρωσε ο Ηρακλής! Διεξήχθη μπαράζ μεταξύ ΑΕΚ και Ηρακλή, από το οποίο θα αναδεικνυόταν η ομάδα που θα συμμετείχε στο Κύπελλο UEFA. Οι αποφάσεις-σκάνδαλο αδικούσαν κατάφωρα τον Ηρακλή που αποφάσισε να αγωνιστεί στο μπαράζ μπροστά στον κίνδυνο κυρώσεων και αφαίρεσης βαθμών, με ξεκάθαρη διάθεση να διακωμωδήσει τον αγώνα.
Ο Ηρακλής δήλωσε στο φύλλο αγώνα μόλις δέκα παίκτες από τους οποίους μόνο οι εννέα ξεκίνησαν. Δύο αποβλήθηκαν και ένας, ο Ζήφκας, «τραυματίστηκε». Ο Ηρακλής έμεινε με έξι παίκτες κι ο αγώνας διακόπηκε υπέρ της ΑΕΚ που όχι μόνο δεν υποβιβάστηκε για τη δωροδοκία στις Σέρρες, αλλά βγήκε και… πανηγυρικά στην Ευρώπη! Ο Ηρακλής του Χατζηπαναγή, του Λ. Παπαιωάννου, του Κωφίδη, του Καραίσκου και των άλλων σπουδαίων παικτών... έμεινε στις 40 Εκκλησιές.
«dura lex, sed lex»… αλλά μόνο για τον Ηρακλή!
Το 2011 ο Ηρακλής υποβιβάζεται «στα χαρτιά» παρότι η ομάδα είχε εξασφαλίσει την παραμονή της. Η αιτία ήταν υπόθεση πλαστής φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας. Ακολούθησαν διοικητικές αποφάσεις που οδήγησαν τον Ηρακλή εκτός επαγγελματικών κατηγοριών. Το 2017 θα ακολουθήσει νέος υποβιβασμός από τη Super League λόγω μη εξασφάλισης άδειας συμμετοχής, εκτιμήθηκε πως η ομάδα δεν πληρούσε τα κριτήρια αδειοδότησης.
Σύμφωνα με τον νόμο έγιναν όλα, θα ισχυριζόταν κάποιος και θα προκαλούσε τρανταχτά γέλια στους «παροικούντες την (αθλητική) Ιερουσαλήμ». Την ίδια περίοδο για πολύ πιο σοβαρή αιτία έπρεπε να μη δοθεί άδεια στον ΠΑΟ και να υποβιβαστεί. Φυσικά δεν υποβιβάστηκε με σκανδαλώδη απόφαση και τις αθωωτικές ψήφους όλων των ΠΑΕ. Πρώτη και καλύτερη αθωωτική ψήφος αυτή του «αιώνιου» εχθρού, του Ολυμπιακού του Β.Μαρινάκη.
Για τα ίδια – ενίοτε και πιο σοβαρά – παραπτώματα δεν είχαν υποβιβαστεί στο παρελθόν οι «μεγάλοι». Η ΑΕΚ μόνο υποβιβάστηκε αλλά με σαφή επιλογή της ίδιας της διοίκησής της ώστε να γραφτούν στο χιόνι πάνω από 150 εκατομμύρια ευρώ που έφτανε το χρέος της στο κράτος. Ο Ολυμπιακός, την περίοδο Κοσκωτά, έτυχε σκανδαλώδους ευνοικής μεταχείρισης και αποπλήρωσε ένα μικρό μέρος μόνο του χρέους του μετά από χρόνια. Εννοείται πως όλοι οι «μεγάλοι» έχουν κατηγορηθεί επανειλημμένα για δωροδοκία, ουδείς τιμωρηθηκε. Μόνο ο Ηρακλής.
Καλώς όρισες λοιπόν «Γηραιέ» στην Ά Εθνική, όλο και κάποιο αμάρτημα (άλλου) θα βρεθεί να πληρώσεις!
(Ο Σπύρος Αλεξίου είναι ιστορικός και συγγραφέας - Το βιβλίο του «Προδομένο Μεσολόγγι» κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία από τις εκδόσεις «ΤΟΠΟΣ»)
