Όπως σημειώνει, τα αντιπλημμυρικά έργα που εντάχθηκαν στον αναμορφωμένο προϋπολογισμό της Περιφέρειας στα τέλη του περασμένου Ιουνίου, αφορούν κυρίως σε τοποθετήσεις αγωγών απορροής όμβριων και διευθετήσεις ρεμάτων με διανοίξεις και στερεώσεις κοιτών και πρανών. Τα έργα αποφασίστηκαν με βάση τα αιτήματα των δήμων και αφού αξιολογήθηκε ο βαθμός τεκμηρίωσης - ωρίμανσης τους. Όμως υπάρχουν μεγάλες καθυστερήσεις.
Καθυστερήσεις
Τόσο ο κ. Καραμάνος, όσο και η εντεταλμένη Περιφερειακή σύμβουλος Πολιτικής Προστασίας Ιωάννα Τσούπρα μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, μιλούν ιδιαιτέρως για τις καθυστερήσεις που σημειώνονται στην υλοποίηση των έργων. «Η πρακτική της καθυστέρησης χαρακτηρίζει και το υφιστάμενο ανεπαρκές αντιπλημμυρικό δίκτυο, το οποίο σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε με προδιαγραφές του 1970 για τις τοπικές ανάγκες της εποχής» επισημαίνει χαρακτηριστικά στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η κ. Τσούπρα και προσθέτει ότι υπάρχει ανάγκη αυτό να αλλάξει άμεσα, δεδομένου ότι το δίκτυο όμβριων στην ευρύτερη περιοχής της Αθήνας καλύπτει μόνο το 30% των αναγκών.
Στον αναθεωρημένο προϋπολογισμό της Περιφέρειας για την οριστική αντιμετώπιση των πλημμυρικών φαινομένων έχουν συμπεριληφθεί έργα και μελέτες συνολικού προϋπολογισμού άνω των 120 εκ. ευρώ, αλλά και έργα κόστους άνω των 25 εκατ. ευρώ που αναμένεται να δημοπρατηθούν έως τέλος του έτους. Στον άμεσο σχεδιασμό της Περιφέρειας περιλαμβάνεται η δημιουργία πολλών δεξαμενών ανάσχεσης ομβρίων εντός του αστικού ιστού όπου θα καταλήγουν μεγάλοι αποδέκτες. Πρόκειται για έργα που ενδεχομένως θα γίνουν δίπλα σε πλατείες ή πάρκα, όπως η δεξαμενή που λειτουργεί πιλοτικά και αποτελεσματικά στο Δήμο Φυλής.
Συγχρόνως, σχεδιάζεται η κατασκευή πολλών μικρών φραγμάτων στις παρυφές των ορεινών όγκων του Λεκανοπεδίου. Όμως ο σχεδιασμός για την κατασκευή μικρών φραγμάτων, όπως σημειώνει ο κ. Καραμάνος, έχει «κολλήσει» εδώ και οκτώ μήνες στα γραφεία του Δασαρχείου. «Λόγω υπερφόρτωσης εργασιών ή κάτι ανάλογο, δεν μας έχουν απαντήσει προσδιορίζοντας το ύψος της γραμμής κάτω της οποίας μπορούμε να αναπτύξουμε τα φράγματα» σημειώνει.
Σε ό,τι αφορά το σχεδιασμό έργων ύψους 120 εκατ. ευρώ, ο κ. Καραμάνος σημειώνει ότι «θα ολοκληρωθούν μετά από λίγα χρόνια, στην καλύτερη των περιπτώσεων» και απαριθμεί σειρά δυσκολιών που παρεμβάλλονται μεταξύ της απόφασης και της υλοποίησης. Δυσκολίες που οφείλονται στο «απίθανο καθεστώς της πολυ-νομοθεσίας, της αλληλο-επικάλυψης αρμοδιοτήτων, της δυστοκίας να ληφθούν αποφάσεις, της υπερφόρτωσης των υπηρεσιών, των σκοπιμοτήτων λόγω συναλλαγών και διαφθοράς κ.λ.π». Χαρακτηριστικά αναφέρει ότι υπάρχουν έργα, τα οποία ξεκίνησαν ως άμεσο αίτημα με μελέτη το 2001 και ολοκληρώνονται το 2015.
Νομοθετική παρέμβαση
Ο κ. Καραμάνος υπογραμμίζει ότι απαιτείται πολύ σοβαρή νομοθετική παρέμβαση. «Ζητήσαμε νομοθετικού χαρακτήρα παρέμβαση, η οποία θα επιτρέπει την ευελιξία στα επείγοντα ζητήματα και βρισκόμαστε σε αναμονή της συντεταγμένης στάσης που θα εκδηλώσει η Πολιτεία απέναντι σε μια τέτοια κατάσταση που πρωτίστως επιβάλει την αποκατάσταση της έννοιας του επείγοντος» σημειώνει. Και προσθέτει ότι «υπάρχουν προβλήματα στα οποία η Περιφέρεια θέλει και πρέπει να παρέμβει αποφασιστικά, αλλά δεν μπορεί. Μέσω της τυπικής διαδικασίας, ένα επείγον ζήτημα διευθετείται μετά από έναν χρόνο».
Φέρνει ως παράδειγμα την περίπτωση του Κηφισού, του οποίου η συνολική χωρητικότητα αποτελεί «βόμβα» για το λεκανοπέδιο και θα έπρεπε άμεσα να εκτραπεί μέρος του υδάτινου όγκου του. Ακόμη, χρειάζεται άμεση επισκευή στο ρέμα επί της Λάμπρου Κατσώνη, παραπλεύρως της εθνικής οδού στο ύψος των Αγ. Ανάργυρων. Το νερό έχει υποσκάψει το υπέδαφος και τα πρανή στα οποία στηρίζεται ο δρόμος. Όμως, στον πυθμένα του ρέματος υπάρχουν πέντε ευκάλυπτοι οι οποίοι επιδεινώνουν σημαντικά την κατάσταση. «Πότε θα δοθεί η άδεια για την κοπή τους;» ερωτά ο κ Καραμάνος και προσθέτει: «Εμείς θέλουμε και μπορούμε να ξεκινήσουμε αύριο τις εργασίες αποκατάστασης και επιδιόρθωσης. Αλλά …»
Οι αρμοδιότητες
Το περιστατικό αυτό δεν είναι μεμονωμένο: «Παντού αντιμετωπίζουμε παρόμοιες καταστάσεις, συχνά ανατρεπτικές των όποιων θετικών πρωτοβουλιών δύνανται να αναπτυχθούν» τονίζει ο κ. Καραμάνος αναφερόμενος στο μεγάλο ζήτημα της επικάλυψης των αρμοδιοτήτων. Τα τέσσερα μεγαλύτερα ρέματα της Αττικής (Εσχατιάς, Αγ Γεώργιος στη Δ. Αττική, Ερασίνος και Ρέμα Ραφίνας) που χρήζουν άμεσων παρεμβάσεων ανήκουν στο υπουργείο Υποδομών ΜεταφορώΔικτύων και παράλληλα η Περιφέρεια έχει την ευθύνη των πρανών και του καθαρισμού» σημειώνει.
«Διευκρινίζεται ότι τεχνικά έργα πρόληψης του πλημμυρικού κινδύνου σε ρέματα (οριοθέτηση, διευθέτηση, καθαρισμός, αυθαίρετα χτίσματα κ.λπ.) ή στο οδικό δίκτυο (δίκτυο ομβρίων) δεν είναι αρμοδιότητα της υπηρεσίας Πολιτικής Προστασίας» τονίζει η κ Τσούπρα και συμπληρώνει: «Θεσμικό πλαίσιο για την προστασία των υδατορεμάτων δεν υπήρχε στις περισσότερες αστικές περιοχές μέχρι το 1950 και σήμερα έχουμε πάνω από 50 νομοθετικές ρυθμίσεις, διαφορετικές μεταξύ τους, αντιφάσκουσες και βαριά ελλειμματικές ως προς το αρχικό πρόβλημα».
Νέα αντιπλημμυρική πολιτική
Αναφερόμενη στο φυσικό δυναμικό (κλιματολογικές συνθήκες, γεωμορφολογία, συνθήκες βλάστησης κ.λπ.) που διαμορφώνεται στην Αττική, η υπεύθυνη Πολιτικής Προστασίας σημειώνει ότι ευνοεί την εκδήλωση πλημμυρών «ταχείας απόκρισης που δίνουν μικρά χρονικά περιθώρια αντίδρασης». Και προσθέτει: «Η αύξηση του πλημμυρικού κινδύνου των τελευταίων χρόνων συνδέεται άρρηκτα με την αστικοποίηση και σειρά πολεοδομικών παρεμβάσεων - αυθαίρετα, αναπλάσεις παραλιακής ζώνης, ραγδαία οικιστική ανάπτυξη, μεταβολές των χρήσεων γης, δασικές πυρκαγιές που προκαλούν διάβρωση των εδαφών και μείωση της απορροφητικότητάς τους. Πρόκειται για ένα σκηνικό με υψηλή κατάχρηση».
Όπως σημειώνει, «η αλλαγή των χρήσεων γης επιβάλλει την επικαιροποίηση των παλαιών μελετών, ενώ η ανάγκη επανασχεδιασμού της αντιπλημμυρικής προστασίας καθίστανται πλέον επιτακτική, με ταυτόχρονο συντονισμό μεταξύ του χωροταξικού σχεδιασμού και των απαιτούμενων δράσεων για την πρόληψη των πλημμυρών».
Σε επίπεδο ΕΕ, η δημιουργία μιας ολοκληρωμένης πολιτικής με στόχο την αντιπλημμυρική προστασία έχει αναγνωριστεί ως βασική θεματική προτεραιότητα. Κατ΄επιταγή της Κοινοτικής Οδηγίας 2007/60/ΕΚ «για την αξιολόγηση και τη διαχείριση των κινδύνων πλημμύρας», όπως αυτή ενσωματώθηκε με Υπουργική Απόφαση στο Ελληνικό Δίκαιο, αναμένεται μέχρι το 2015 να έχουμε ολοκληρωμένα σχέδια διαχείρισης του πλημμυρικού κινδύνου.
