Όπως επισημαίνει η ανεξάρτητη Αρχή, από την καταγραφή των προβλημάτων που διαπιστώθηκαν στις παρεχόμενες υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης των δήμων και των ΔΕΥΑ καταδεικνύεται η πολυμορφία των κανόνων που εφαρμόζονται και βάσει των οποίων παρέχονται οι υπηρεσίες ύδρευσης και αποχέτευσης σε διάφορες περιοχές της χώρας. Στην έκθεση, επίσης, καταγράφονται οι διαφοροποιήσεις στον τρόπο αντιμετώπισης όμοιων ζητημάτων, οι οποίες δεν οφείλονται µόνο στις ιδιαίτερες συνθήκες που επικρατούν στις περιοχές που λειτουργούν οι ΔΕΥΑ, αλλά και στην πλημμελή εποπτεία και συντονισμό της δράσης τους από το υπουργείο Εσωτερικών.
Κοινή συνισταμένη των προβλημάτων που εντοπίστηκαν είναι η απουσία ενός πλαισίου το οποίο να οριοθετεί τους κανόνες ύδρευσης, επιτρέποντας παράλληλα έναν βαθμό ευελιξίας στις ΔΕΥΑ, ώστε να λαμβάνονται υπόψη ενδεχόμενες τοπικές ή άλλες ιδιαιτερότητες.
Ο Συνήγορος του Πολίτη θεωρεί ότι οι δυσλειτουργίες που διαπιστώθηκαν χρήζουν άμεσης επίλυσης και για την αντιμετώπιση των προβλημάτων, μεταξύ άλλων, προτείνει:
- Τη θέσπιση Πρότυπου Κανονισμού Ύδρευσης, µέσω του οποίου θα επιτευχθεί ο εξορθολογισμός και η τυποποίηση των διαδικασιών που αφορούν την ύδρευση, ώστε να αποφευχθούν ακραίες διαφοροποιήσεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης ομοειδών ζητημάτων. Το πλαίσιο αυτό, µε τη μορφή ενός Πρότυπου Κανονισμού, προτείνεται να εκπονηθεί από το υπουργείο Εσωτερικών σε συνεργασία µε τους εμπλεκόμενους θεσμικούς εταίρους.
- Την προσθήκη ρητής διάταξης στον ν. 3852/2010 («Πρόγραμμα Καλλικράτης»), η οποία θα υποχρεώνει τα νομικά πρόσωπα των ΟΤΑ να απαντούν στα αιτήματα των πολιτών και να χορηγούν αιτούμενα έγγραφα μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία.
- Την καθιέρωση της κατάρτισης από τις ΔΕΥΑ πίνακα αιτήσεων- ενστάσεων προς εξέταση από την Επιτροπή Επίλυσης Φορολογικών Διαφορών και Αμφισβητήσεων, µε τρόπο ώστε να διατηρείται η ανωνυμία των ενιστάμενων.
- Την κατάργηση της υποχρεωτικής ή ελάχιστης κατανάλωσης, η οποία επιβάλλεται στους λογαριασμούς ύδρευσης, µε στόχο τη συνετή χρήση του νερού.
- Την άμεση κατάργηση της επιβολής του τέλους 80% στους έναντι λογαριασμούς ή στην περίπτωση υποχρεωτικής/ελάχιστης κατανάλωσης, και επιβολή του συγκεκριμένου τέλους µόνο στους εκκαθαριστικούς λογαριασμούς και εφόσον υφίσταται πραγματική κατανάλωση νερού.
- Την επανεξέταση του κριτηρίου διαφοροποίησης της τιμολογιακής πολιτικής, σε βάρος των µη μόνιμων κατοίκων.
- Την άμεση ενημέρωση του καταναλωτή, στην περίπτωση κατά την οποία ο φορέας ύδρευσης αντιληφθεί αναιτιολόγητη αύξηση στην κατανάλωση ύδατος, µε αξιοποίηση των εφαρμογών των Τεχνολογιών Πληροφορικής και Επικοινωνιών.
- Τη θέσπιση της δυνατότητας για διαγραφή της οφειλής, όταν αποδεδειγμένα οι φορείς ύδρευσης παραλείπουν να λαμβάνουν αποτελεσματικά μέτρα, προς αποφυγή διόγκωσης της οφειλής, όταν διαπιστώνουν µη εξόφληση των λογαριασμών.
- Την έγκαιρη έγγραφη ενημέρωση των καταναλωτών στις περιπτώσεις αναπροσαρμογής της ισχύουσας τιμολογιακής πολιτικής.
- Την τιμολόγηση σε συνάρτηση µε την ποιότητα του παρεχομένου ύδατος.
- Την καθιέρωση αναγραφής της πιθανολογούμενης ημερομηνίας της προσεχούς καταμέτρησης στο έντυπο του λογαριασμού ύδρευσης.
- Την κατάργηση όσων χρεώσεων δεν αντιστοιχούν σε δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν από τους φορείς ύδρευσης.
Τέλος, ο Συνήγορος του Πολίτη αναγνωρίζει την ύπαρξη ιδιαιτεροτήτων σε διάφορες περιοχές της χώρας, ωστόσο θεωρεί ότι τα χαρακτηριστικά του νερού ως κρίσιμου δημόσιου αγαθού επιβάλλουν τον εξορθολογισµό και την τυποποίηση των όρων και των συνθηκών ύδρευσης, προς όφελος των καταναλωτών και των τοπικών κοινωνιών.
